Dorestad een naam die tot de verbeelding spreekt

Wie kent nier de imponerende schoolplaat uit zijn jeugd waarop Isings in felle kleuren de plundering van Dorestad weergeeft? Dit is het beeld van Noormannen dat vele kinderen op de lagere school steevast krijgen voorgeschoteld. Wie herinnert zich niet het grote vikingschip met daarbij de twee woest uitziende krijgers? Op de achtergrond zijn hun metgezellen bezig om de handelsplaats Dorestad te plunderen

Het verhaal achter de bodemvondsten in het museum

Wie kent nier de imponerende schoolplaat uit zijn jeugd waarop Isings in felle kleuren de plundering van Dorestad weergeeft? Dit is het beeld van Noormannen dat vele kinderen op de lagere school steevast krijgen voorgeschoteld. Wie herinnert zich niet het grote vikingschip met daarbij de twee woest uitziende krijgers? Op de achtergrond zijn hun metgezellen bezig om de handelsplaats Dorestad te plunderen. Een van de Noormannen laat triomfantelijk de buit zien, een missiekelk, een bisschopsstaf, gewaden en enige (kerk?) sieraden. De horizon is fel roodgekleurd, grote rookwolken stijgen naar de hemel. Heel in de verte is het zadeldak van een kerktoren zichtbaar. De verschrikkelijke Noormannen brandden de stad plat. De illustrator Isings heeft veel zorg aan de detaillering van de schepen, de kleding, de bewapening en dergelijke besteed. Hij stond erom bekend dat hij zich voor zijn werk uitvoerig documenteerde Toch krijgen veel schoolkinderen door deze afbeelding volgens mij een eenzijdig beeld van de Noormannen voorgeschoteld. Het waren Heidense plunderaars die het op handelsplaatsen, kloosters en kerken hadden gemunt. Daar lagen de kostbaarheden voor het grijpen, dat wilden de al tot het Christendom bekeerde Franken ons graag laten geloven. In werkelijkheid waren zij het die de al sedert de Romeinse tijd bestaande Friese handelsplaats vernietigd hebben.

Wie nu op zoek gaat naar de restanten van Dorestad, iets ten noorden van Wijk bij Duurstede komt bedrogen uit. De stad, een oude ringburcht, alles is al lang onder de nieuwbouw van ‘Wijk’ verdwenen. Wat rest zijn de archeologische vondsten in Museum Dorestad, dat zeker een bezoek waard is, want daar wordt het ware verhaal verteld over de handelsgeest in de vroege middeleeuwen. Met open bootjes werden enorme afstanden afgelegd, waarbij de handelswaar uiteindelijk terecht kwam op de oever van de Oude Rijn. De Lek ontstond pas rond het jaar 1000 en de oude rivier werd eerst in 1122 afgedamd. Aan de overkant van de Lek lag in wat nu Recreatiegebied ‘Het Eiland van Maurik’ heet een Romeins fort. De bijbehorende civile nederzetting ‘wandelde’ in de loop de eeuwen langs de oever van de Oude Rijn naar het noorden. Veel is er weggespoeld door talloze overstromingen, maar de hobby archeoloog kan er nog steeds leuke dingen vinden. Een Romeinse schildknop die ik midden op het recreatiestrand vond is te bewonderen in het museum van Buren en Oranje in Buren, en diverse munten zijn naar het Muntenkabinet verhuisd.

Menig officiele archeoloog vindt dat detectoramateurs van het bodemarchief zouden moeten afblijven, omdat die zo het bodemarchief verstoren. Maar de detectoramateur moet het hebben van de reeds verstoorde bovenste 30cm, waar elk jaar de ploeg van boer Harms doorheen gaat, of van de uitgeworpen grond op een bouwplaats. In elk geval is het niet de detectoramateur die het bodemarchief verstoort, integendeel, zonder de amateur zouden veel voorwerpen onopgemerkt blijven en zo voorgoed verloren gaan samen met het bouwpuin, of in de bovenste laag van een akker versneld ten prooi vallen aan corrosie door blootstelling aan zuurstof en overbemesting. De omgeving van Wijk bij Duurstede is rijk aan bodemvondsten. Meld ze in ieder geval bij het museum, men is u er zeer dankbaar voor.

Tussen alle vondsten in museum Dorestad is vooral veel aardewerk te zien als stille getuigen van de uitgestrekte handelsbetrekkingen. Het aardewerk op de foto komt uit het Rijnland, toen al werden daar kwalitatief hoogwaardige produkten vervaardigd voor de export. © 2007 - 2010 Albertfolkerts, gepubliceerd in Geschiedenis (Kunst en Cultuur) op 10-08-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Albertfolkerts is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• De vroege middeleeuwen: De Vikingen: De laatste invasie in Europa in de vroege middeleeuwen kwam laat in de 8e eeuw op gang en bereikte in de daarop volgende twee eeuwen haar hoogtepunt. De indringers vanuit…
• Goedkope uitstapjes: MuzeeAquarium Delfzijl: Een dagje uit met het hele gezin loopt snel in de papieren. Gelukkig zijn er goedkopere alternatieven. In plaats van naar een dure dierentuin, kunt u er ook voor…
• Ontstaan van Gent: Gent is gegroeid uit een handelscentrum, gelegen aan de Schelde en de Leie. Het is ook uitgegroeid tot een culturele stad. Wat er allemaal gebeurd is zowat anderhalf millenia geleden.
• Religieuze geschiedenis Joden 3: Bijbel als geschiedenis: Veel informatie uit de Bijbel is bevestigd door archeologische opgravingen. Er is niet veel direct bewijs voor de eerste boeken van de Bijbel, maar e…
• Multiple sclerose: wie krijgt MS?: MS treft vooral mensen die wonen in de noordelijkste delen van het noordelijk halfrond en in de zuidelijkste delen van het zuidelijk halfrond. Maar als iemand die geboren i…