Modern Israël 28: Joods Tehuis – HeChalutz (de Pionier)

Tijdens de Derde Alija (1919-1923) kwamen 37.000 Joden naar Palestina. Zij vluchtten voor de Russische Revolutie, pogroms en burgeroorlogen. Het Zionisme profiteerde hiervan want het aantal leden nam toe tot 300.000 en er waren 1200 lokale organisaties. Maar de Bolsjewistische Revolutie van november 1917 beperkte de Zionistische activiteiten. Eerst konden nog vele Joden vertrekken naar Palestina maar de Joodse afdeling van de Communistische Partij werkte dit tegen.

Communisme tegenover Zionisme

Niet alleen de Joodse afdeling van de Communistische Partij werkte het Zionisme tegen, ook de Communistische Partij zelf beschouwde het Zionisme als antirevolutionair. Zionistische kantoren werden in februari 1919 gesloten. Zionisme zou de oplossing van het Joodse probleem op Russische grond tegenwerken en de Joodse loyaliteit aan de Communistische Partij bedreigen. Tegen 1923 waren alle Zionistische activiteiten in Rusland uitgebannen.

HeChalutz – Joseph Trumpeldor

Nog vóór 1923 kwam er een Zionistische emigratie organisatie van de grond: HeChalutz (de Pionier). Deze organiseerde de Derde Alija. Drijvende kracht hier achter was Joseph Trumpeldor. Deze wilde eerst een Joods legioen oprichten voor de bevrijding van Palestina. Maar de Bolsjewistische Revolutie dwarsboomde dit plan. Daarom riep hij zijn volgelingen op om pioniers te worden. Trumpeldor waarschuwde zijn publiek wel dat het zeer zwaar zou zijn. Uiteindelijk faalden de immigranten van de Tweede Alija ook massaal. Daarom moesten de jongeren zich al in Rusland voorbereiden om te trainen. Trumpeldor richtte HeChalutz groep op en vestigde trainingscentra in Misnk en Simferopol. Tienduizenden jonge mannen en vrouwen namen deel aan de organisatie in de zomer en herfst van 1918. Ze studeerden landbouw en kochten of huurden stukken land. Dit werd door de Bolsjewisten geaccepteerd omdat het Joods Amerikaanse fondsen aantrok. Er kwam dus geld binnen!

Er kwamen in verschillende landen HeChalutz groepen: Litouwen, Roemenië, Tsjecho-Slowakije, Oostenrijk en Duitsland. In 1921 werd in Carlsbad een Wereld HeChalutz Organisatie gesticht en in Berlijn kwam een hoofdkantoor dat later verplaatst werd naar Warschau. In 1925 waren er 33.000 leden en in 1933 al 83.000.

Massale migratie naar Palestina

In 1919 kwamen de eerste HeChalutz leden in Palestina aan. Trumpeldor zelf kwam ook in Palestina aan en werd in 1920 bij een Arabische aanval bij Tel Chai gedood. Dit leidde tot een massale Joodse emigratie naar Palestina. De Zionistische Organisatie was hier niet op voorbereid. Ook de Britse Mandaatsregering niet en deze stelde een quotum voor van maximaal 16.500 Joodse immigranten per jaar. Sir Herbert Samuel stopte zelfs de immigratie korte tijd vanwege Arabische rellen in mei 1921. In 1922 kwam de Churchill White Paper dat bepaalde dat de immigratie niet boven het absorptie capaciteit mocht uitgaan. Er werd een systeem van categorieën uitgevaardigd op basis waarvan immigranten werden toegelaten: arbeiders, boeren, kapitalisten, etc.

Omdat de Zionisten zelf controle mochten uitvoeren ontstond er een politieke strijd onder de verschillende fracties. Zo kregen de Arbeid Zionisten de prioriteit. Hoewel de HeChalutz leden voornamelijk apolitiek waren werden ze wel beïnvloed door de doctrines van het Arbeid Zionisme. De meeste immigranten behoorden tot de Poalei Zion en een kleinere groep behoorde tot de Zeirei Zion (een verzameling jeugdgroepen die sociaal georiënteerd waren maar niet socialistisch). Na de oorlog splitste de Zeirei Zion op in twee fracties. De linker tak ging samen met de Poalei Zion op in de Achdoet HaAvoda. HaPoel HaZair bleef apart. Een andere groep was HaShomer HaZair bestaande uit leden van de Poolse en Litouwse middenklasse. Zij werd gedeeltelijk beïnvloed door de Duitse Trekvogel jeugdbeweging. HaShomer HaZair was erg socialistisch ingesteld en erg op de kibboets gericht als sociale eenheid. Het werd echter geen politieke macht in de Jisjoev.

Eigenlijk waren de meeste fracties niet politiek georiënteerd. Er waren verschillende jeugdgroepen zoals Gordania, Dror, HeChalutz, HaZair, etc. die zich toewijdden op een rechtvaardige maatschappij.

Meer informatie: Modern Israël IV: Brits Mandaat/Joods Nationaal Tehuis.

Lees verder

• Modern Israël 27: Joods Tehuis – opleving Zionisme
• Modern Israël 26: Brits Mandaat – wortels zelfbestuur
• Modern Israël 25: Brits Mandaat – uitvoering
• Modern Israël 24: Brits Mandaat – 'constitutie'
• Modern Israël 23: Brits Mandaat – einde militair regime