Leonardo Da Vinci : het mislukte Fresco

Bloopers in de kunst is een serie artikelen over kunst: Soms ging het fout. Zowel architecten als schilders en beeldhouwers hebben weleens een misstap begaan. In deze serie artikelen wordt een aantal voorbeelden besproken.Kijk op mijn infoteurpagina voor meer artikelen uit de Bloopers-serie

Leonardo Da Vinci

Dat de grote Leonardo van onderzoeken en experimenteren hield is algemeen bekend. Hij heeft zich uitgebreid bezig gehouden met de toepassing van vernieuwende technieken. Een van de gebieden waarmee hij zich bezig hield was het frescoschilderen. Bij fresco komt het er op aan – het woord zegt het al – om snel en direct kleur aan te brengen op een op dat moment nog natte ondergrond. Die ondergrond is een zalfachtige putz waarop met borstelige penselen wordt geschilderd in een race tegen de klok. De schildering moet klaar zijn vóórdat de putz is opgedroogd, want tijdens dat droogproces wordt elke kleurpartikel als het ware “gevangen” in een verglazende laag.

Daardoor zal het fresco er fris en sprankelend uit gaan zien, vanwege het licht dat de kleuren nadrukkelijk zal ophalen. Vergelijk het met de werking van een frisse regendruppel op een kleuroppervlak. De frescotechniek was al lang bekend. De schilders van het oude Rome hadden al eeuwen eerder uitgevonden hoe ze felrealistische stillevens konden aanbrengen op de muren van kapitale villa’s. Tientallen van die schilderingen zijn vrijwel ongeschonden teruggevonden in Pompeï en Herculaneum.

Muurschildering Palazzo Vecchio

Één van de projecten waar Da Vinci zich al experimenterend op stortte was een grote muurschildering in een ruimte van het tegenwoordige Palazzo Vecchio in Florence. Na maandenlang schetsen op grote vellen en wekenlang voorbereiden wordt op een goede dag gestart met “De slag bij Anghiari”, een veldslag met getormenteerde paarden, lansiers, huursoldaten, allemaal in volle strijd. Het enorme oppervlak wordt geprepareerd, steigers worden opgezet, vakken worden met lijnen verdeeld, schetsen worden uitgezet. Tenslotte wordt begonnen met het aanbrengen van de verf.

Leonardo beschikt over een mengsel dat is samengesteld uit olieverf en de traditionele frescopigmenten en deel voor deel wordt de schildering aangebracht. Dan komt het spannendste moment: de zaal wordt geheel geïsoleerd door houten schermen voor de ramen te monteren en de deuren dubbel te barricaderen met platen. Maar vóór de deuren gesloten worden zijn vuurpotten opgehangen die de ruimte zullen verwarmen tot op een punt waar het verfmengsel zich in de muur zal branden!

Als na dagen van afkoeling de deuren van de Salone dei Cinquecento worden geopend barsten de assistenten van Leonardo in snikken uit. De hele schildering is van de muur gedropen. In lange slierten kronkelen uitgelopen stromen in allerlei kleuren van de muur. Het gehele project is mislukt.

Stadhuis van Florence

Binnen enkele weken begint de schilder en documentalist Giorgio Vasari aan een andere schildering die tot op de dag van vandaag de grote wand van de raadszaal van het gemeentehuis van Florence domineert.

Da Vinci is na 1506 nooit meer in Florence teruggezien. Interessant is het gegeven dat een Amerikaanse professor op dit moment bezig is met metingen om te bewijzen dat achter de schildering van Vasari de oorspronkelijke van Da Vinci nog te vinden moet zijn…. © 2007 - 2009 Braens, gepubliceerd in Kunst (Kunst en Cultuur) op 14-11-2007, laatst gewijzigd op 27-05-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Braens is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Leonardo da Vinci, kunstschilder: Geboren als een onwettig kind, waardoor hem veel privileges welke wettige kinderen hebben hem werden ontzegd. Toch heeft hij zich ontwikkeld tot een geniaal mens als uitvind…
• Het Laatste Avondmaal - Leonardo Da Vinci: Eén van de grootste schilders uit de geschiedenis is Leonardo Da Vinci. Samen met zijn 'Homo Universalis' is 'Het Laatste Avondmaal' ongetwijfeld één van zijn meest…
• De Mona Lisa (La Joconde): Waarschijnlijk het allerberoemdste schilderij ter wereld: de Mona Lisa, gemaakt door Leonardo da Vinci.
• Recensie: John Vermeulen – Het genie in de rattenval: Het boek Het genie in de rattenval gaat over de bekende kunstenaar Leonardo Da Vinci. Schrijver John Vermeulen heeft zich in dit boek vooral gericht op d…
• Leonardo da Vinci, uitvinder: Deze wereldberoemde kunstenaar, onder andere bekend om zijn Mona Lisa. Hij beschikte naast de gaven van het schilderen ook andere kunsten, hij was onder meer ook architect, wete…