Schilderkunst: Karel Appel en zijn wilde streken

Bloopers in de kunst is een serie artikelen over kunst: Soms ging het fout. Zowel architecten als schilders en beeldhouwers hebben weleens een misstap begaan. In deze serie artikelen wordt een aantal voorbeelden besproken. Deze keer gaat het over het oeuvre van Karel Appel. Kijk op mijn infoteurpagina voor meer artikelen uit de Bloopers-serie.

De woede van Karel Appel

"Ik rotzooi maar wat an”. Een beroemde uitspraak van Karel Appel, die eerlijk gezegd de waarheid geen geweld aandoet.
De wereldberoemde kunstenaar heeft na een lange succesrijke carrière, waarbij hij veel verschuldigd was aan de directeur van het Stedelijk Museum in Amsterdam, vorig jaar zijn laatste adem uitgeblazen. Maar zijn werk heeft ook niet de eeuwigheid.

In de beroemde documentaire van JanVrijman, die laat zien hoe Appel vrijpostig met paletmes en kwast de verf het doek op smijt, doet de kunstenaar allerlei uitspraken over zijn positie tegenover de wereld en de beginselen van zijn kunst.

COBRA: Kopenhagen,Brussel, Amsterdam

Het is de tijd van nèt na de oorlog, de tijd dat Nederland aan het herstellen is van zijn wonden. Karel Appel was bóós, woedend beter gezegd. En met hem vele jeugdigen in vele landen. Appel en medekunstenaars verenigen zich in de groep COBRA, een beweging met de naam van een agressieve slang. Net zo agressief als ze zelf zijn. De beweging zet zich af tegen de cultuur van de volwassenheid. Die leidt alleen maar tot oorlog.

Ze vinden dat hen hun jeugd is ontnomen, door de belachelijke oorlogen die volwassenen voeren. Bijna 5 jaar lang zijn ze opgesloten in hun huizen, in hun stad. Omdat razzia’s worden uitgevoerd. Omdat ze kunnen worden weggeplukt van de straten om te worden weggevoerd naar Duitsland. Twintigers uit Kopenhagen, Brussel, Amsterdam en vele andere steden denken allemaal hetzelfde: nooit meer oorlog!

Onbeschroomd

Ze proberen het idioom van een kind vast te houden. Een kleuter zal als hij of zij tekent of schildert nooit nadenken over de schoonheid van zijn werk... Het moet gewoon een zo goed mogelijke afbeelding zijn van dat wat het voor zich ziet.
Zo werken Appel en de zijnen ook. Niet nadenken bij wat je doet, blijf impulsief!

Restaureren?

Maar: de dikke klodders olieverf krijgen niet de tijd om in te drogen. De verf is vol en standig, maar zal tijdens het drogen toch in volume afnemen. En dan ontstaat er rek en trek... De lagen beginnen onderling hun verband te verliezen. Het is geen proces van maanden, maar van jaren... De schilderijen van Appel staan er om bekend dat er nogal eens iets van af komt vallen... Stukjes en schilfers hardgeworden verf die je kunt terugvinden op de vloer vóór een schilderij. Er wordt verteld dat je stoffer en blik cadeau krijgt bij aankoop van zijn werk op doek... Eigenlijk moeten vele werken NU al gerestaureerd worden om ze terug te brengen in de staat die Appel voor ogen had. En de Staat der Nederlanden is in het trotse bezit van heel wat werk van de wereldberoemde kunstenaar...

Dan moet je tóch steeds aan die opmerking denken. Want technisch is het gewoon niet in orde. © 2007 - 2008 Braens, gepubliceerd in Kunst (Kunst en Cultuur) op 10-12-2007, laatst gewijzigd op 27-05-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Braens is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Egyptische kunst 14: Egyptologische musea buiten Egypte: Het grootste Egyptologisch museum bevindt zich uiteraard in Egypte zelf. De grootste verzamelingen buiten Egypte zijn te vinden in Berlijn, Ehemals St…
• Vrolik Museum Amsterdam: Het Vrolik Museum is onderdeel van het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam. De collectie is luguber te noemen, er worden namelijk onder andere preparaten met aangeboren afwijking…
• Dagje weg in Noord - Holland: Woon je in Noord - Holland en wil je eens een dagje weg in eigen provincie of ben je bij Noord - Holland in de buurt op vakantie? Hier een aantal tips voor een geslaagde (mid)da…
• Leuke uistapjes in Noord-Holland: Ook in Noord-Holland is genoeg te zien en te doen. Alleen Amsterdam is al genoeg voor een paar dagen vertier! Maar denk ook eens aan steden als Den Helder of Haarlem.
• Salades: Witlofsalade: Dit is het tweede artikel in de serie Salade's. Deze frisse salade is een witlofsalade met rozijnen.