Edgar Degas was óók beeldhouwer

Bloopers in de kunst is een serie artikelen over waar het fout ging in de kunst. Of over zaken die opmerkelijk genoemd mogen worden. Weinig mensen weten dat de grote schilder Edgar Degas ook een zeer begenadigd beeldhouwer was.Maar kunstcritici speelden een kwalijke rol.Kijk op mijn infoteurpagina voor meer artikelen uit de Bloopers-serie

Degas: schilder EN beeldhouwer

Edgar Degas wordt gezien als een van de grote meesters van de schilderkunst. Hij behoorde in zijn tijd , aan het einde van e 19e eeuw tot de top. Zijn werk hoort geplaatst te worden onder de stroming van het Impressionisme: kunstenaars trekken naar buiten, de natuur in . Dat kan doordat de TUBE is uitgevonden – je hebt de verf overal bij de hand – en men heeft TIJD om zich te vermaken.

Schilderen werd in die laatste jaren van de eeuw niet bepaald als een serieus beroep gezien… Wel als een passie. Voor de rijken. En die waren er genoeg in het Parijs van het Fin de Siècle. Men zocht vermaak, geld mocht rollen. De dagen waren langer door verlichting op straat. In de bars en danspaleizen brandde het eerste electrische licht. Mensen gingen uit, zochten vertier..

Realisme

Door dat buiten schilderen werden allerlei ontdekkingen gedaan. Men ziet bijvoorbeeld dat de schaduw kleur heeft. Men probeert de toestand van de atmosfeer weer te geven: kou, of juist droge warmte, koel zomerweer aan zee of een zonovergoten dag... Door die drang om een IMPRESSIE van een moment of van een toestand te schilderen worden de werken in steeds vluchtiger streken geschilderd. Menging van kleuren gebeurt niet op het doek, maar in het oog van de kijker.

Er was ook een overgang naar andere onderwerpen. Heel gewone zaken uit het dagelijkse leven konden de interesse van kunstenaars wekken: danspartijen in het bos, het leven op straat en in de theaters, vrouwen die zich baden, wasvrouwen die keuvelend en strijkend de tijd doorkomen. Gewone mensen begonnen in de schilderijen te verschijnen. We spreken van realisme. Degas was niet zozeer een echte impressionist in zijn kleurgebruik als wel in zijn onderwerpkeuze.

Vakmanschap

Het is niet algemeen bekend dat Degas ook een begaafd beeldhouwer was. Zijn studies van paarden zijn ongeëvenaard. Hij weet ze in volle beweging vast te leggen, terwijl ze steigeren, galopperen of wat dan ook..Maar lang niet al het werk van Degas is bewaard gebleven. In een woedende bui heeft de kunstenaar er de hand aan geslagen. Het meeste werk is vernietigd. Het betrof overigens vrijwel uitsluitend studies in was en klei.

De reden voor de woede van Degas was een aanval van critici op één van zijn beelden. Het werd neergesabeld als smakeloos, onesthetisch en als té realistisch. Men vroeg zich af waarom hij uitgerekend het lelijkste meisje van Frankrijk als onderwerp voor een balletpose had genomen.

Een danseresje

Het betreffende meisje was de 14- jarige danseres Marie van Goethem, een leerlinge van de dansschool van de Opéra in Parijs. Pas na de dood van Degas, blind en verbitterd, werd “Danseresje van veertien”, (1880/1881, brons en textiel) in 30-voud in brons gegoten. Één van de afgietsels behoort tot de collectie van Museum Boymans van Beuningen in Rotterdam, terwijl de rest van de collectie in de hele wereld verspreid is.

Onschuld

Het één meter hoge beeldje, dat een specifieke balletpositie toont, is kleiner dan het origineel. Er zijn grote ingrepen gepleegd om het geheel expressiever te maken. Zo is het hoofd op de hals verder naar achter getild, waardoor de kin omhoog kwam en de pose uitdagender werd, terwijl het kind toch haar kwetsbare onschuld niet verliest. Na voltooiing is het meisje aangekleed, met een tutu, hemdje en spitzen, allemaal met was bestreken en zelfs beschilderd om het effect van het geheel te versterken. Goed is te zien hoe het geheel al knedend in het materiaal is opgebouwd. De afdrukken van de vingers van de maker staan nog in de boetseerwas die Degas gebruikte en die in brons is vereeuwigd. Het werk behoort tot de meest confronterende werken van de beeldhouwkunst: geen poging om schoonheid te verbeelden, maar het vastleggen van het karakter en de leeftijd van een MENS. © 2007 - 2008 Braens, gepubliceerd in Kunst (Kunst en Cultuur) op 14-12-2007, laatst gewijzigd op 29-02-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Braens is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• De schilder Edgar Degas: De schilder Edgar Degas wordt vaak onder de Impressionisten geschaard. Hij maakte echter meer gebruik van klassieke elementen en had een afkeer van buiten schilderen, waardoor hij ee…
• WK Rally 2008: uitslagen en stand: Sébastien Loeb veroverde vorig jaar zijn vierde wereldtitel op een rij. De Finnen Juha Kankunnen en Tommi Mäkinen werden ook vier keer wereldkampioen, een record. Hierbij e…
• Prix de Rome, een prestigieuze aanmoedigingsprijs: Prix de Rome is Frans voor de Prijs van Rome. Dit is een prestigieuze aanmoedigingsprijs voor kunstenaars en architecten. Inmiddels zijn er meerdere categor…
• Informatie over schilderen met olieverf: Altijd al willen weten wat de geschiedenis is van olieverf of welke beroemde schilders er mee verfen. Lees dan maar verder.
• Sfera con Sfera: Sfera con Sfera, oftewel “Sphere within a Sphere” (vrij vertaald “bol in een bol”) is de naam van een serie bolvormige kunstwerken van de beroemde Italiaanse beeldhouwer Arnaldo Pomodoro. De…