Rietveld-Schröderhuis: In 'De Stijl' wonen

Bloopers in de kunst is een serie artikelen over kunst: Soms ging het fout. Zowel architecten als schilders en beeldhouwers hebben weleens een misstap begaan. In deze serie artikelen wordt een aantal voorbeelden besproken. Deze keer een item over het Rietveld-Schröderhuis in Utrecht.

Utrechts belangrijkste gebouw is weggemoffeld…

Werelderfgoedlijst

Het Rietveld-Schröderhuis staat sinds 2000 op de Werelderfgoedlijst. En dat is niet voor niets zo. Het huis is het enige dat volgens de principes van de Stijl is gebouwd: sober van kleur, eenvoudig van vorm. De som der delen samen -juist door die terughoudendheid- méér dan het geheel. Less is more. Elk jaar bezoeken duizenden architectuurtoeristen het huis. Er komen zelfs méér buitenlanders – architectuurstudenten en belangstellenden - dan Nederlandse bezoekers naar binnen!

Monument voor De Stijl

Voor die architectuurminnaars is het huis een hoogtepunt van scheppend vermogen. Het lijkt wel of allerlei losse vlakken samen het volume van het bouwwerk vormen. Je kunt het huis zien als een PLASTIEK: een stelsel van vlakken in diverse maten en richtingen. Voeg daarbij het spaarzame en consequente kleurgebruik met alleen maar de primaire kleuren rood,geel en blauw aangevuld met de neutrale versterkende kleuren wit en grijs en we spreken van een monument voor de Stijl.

Te modern

De gemeente Utrecht zag de bouw in 1924 niet zo zitten en dat verklaart misschien de rare locatie. Het huis staat met zijn ‘achterkant’ tegen de kop van een lange straat met “gewone”huizen. Dat is wel begrijpelijk: probeer U in te leven in de tijd. Het is 1924 en dit bouwwerk was zijn tijd zó ver vooruit ! Zelfs nu zou het als een erg vooruitstrevend project gezien worden, wanneer iemand het plan op zou vatten om een huis volgens de ideeën van Rietveld te bouwen. Door het uitermate sobere vorm- en kleurgebruik krijgt het huis iets tijdloos. Het zal nooit echt in een stroming passen. Zal altijd een moderne indruk blijven maken.

Truus Schröder

Het stukje grond werd door de weduwe Schröder gekocht met het idee om er iets te bouwen dat naar haar eigen zin was.
En Truus Schröder was absoluut een aanhangster van de moderne tijd. Maar de vorm die het huis – van buiten althans -heeft gekregen is duidelijk een resultaat van het gedachtegoed van Rietveld.

Het huis ziet er van buiten uit als een kunstobject. Van binnen wordt het ontwerp gekenmerkt door een praktische kijk op wonen. Om te baden, te koken of samen te eten moeten steeds handelingen worden verricht, wanden verschoven, deuren verdraaid, of afscheidingen geplaatst. Ruimten veranderen dan van aard en worden bruikbaar als keuken, badkamer of woonkamer.

En overal in de woning is er veel lichtinval. In de twintiger jaren waren de huizen nu niet bepaald gezegend met veel ramen. Dit huis wel. Het was als het ware een huis op maat voor mevrouw Schröder en haar 3 kinderen.

Moeilijk bereikbaar

Het is erg jammer dat het huis in de tijd zijn mooie oorspronkelijke omgeving (bos) is kwijtgeraakt. Het staat nu vlakbij een verhoogde snelweg, maar is van daar af niet te zien. Degenen die het huis bezoeken moeten de nodige moeite doen om er te komen, maar die moeite is het huis meer dan waard. Zorg wel voor een reservering voor een rondleiding, want anders komt U er niet in.

Visie

De gemeente Utrecht zou van visie getuigen als men de stap zou durven zetten om het huis op een eigen locatie, eventueel aangevuld met tentoonstellingsruimten, te situeren ergens op een mooie – en beter bereikbare - plek in de stad. Op die manier kan het een toeristische Culturele trekpleister worden van de 1e orde! Dit huis mag best gezien worden door een breed publiek. Tegenwoordig is het doodgewoon om een huis in zijn geheel te verplaatsen. Daarentegen zou men bij een totale afbraak en weder opbouwen direct groot onderhoud kunnen plegen om het huis klaar te maken voor een grootse toekomst ! © 2008 Braens, gepubliceerd in Kunst (Kunst en Cultuur) op 04-01-2008, laatst gewijzigd op 27-01-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Braens is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Zwitserland: Werelderfgoed; Stifsbibliothek & Sankt Gallen: Eén van de zeven werelderfgoederen uit Zwitserland is de abdij van Sankt Gallen. Het bijzondere aan deze abdij is de oudste bibliotheek ter wereld.…
• Olympische Spelen 2008: worstelen - wedstrijden: Vooral Rusland en de andere oostbloklanden wisten goed te presteren bij het worstelen op de Olympische Spelen van 2008. China deed het bij het worstelen niet…
• Zwitserland: werelderfgoed; Lavaux: Lavaux is een schitterend wijngebied, met een sprookjesachtig uitzicht op de Alpen. De wijn uit deze streek staat zeer goed aangeschreven. In juni 2007 heeft de UNESCO dit…
• UNESCO, de werelderfgoedlijst: UNESCO is een gespecialiseerde organisatie van de Verenigde Naties. Het bestaat uit een Werelderfgoedlijst en een Memory of the World (belangrijke documenten over de wereldgesc…
• Zwitserland: werelderfgoed; Monte San Giorgio: De berg Mont San Giorgio heeft al duizenden fossielen van reptielen, wervellozen en Sauriërs prijsgegeven. De berg die in vroeger tijden voor een groot deel ond…