Spiegelzaal en Versailles

De Spiegelzaal van het Paleis van Versailles

Infoteur: Braens

De Spiegelzaal van het Paleis van Versailles

Bloopers in de kunst is een serie artikelen over kunst: Soms ging het fout. Zowel architecten als schilders en beeldhouwers hebben wel eens een misstap begaan. Er zijn ook vele zeer vermeldenswaardige zaken in de Kunst.In deze serie artikelen wordt een aantal voorbeelden besproken. Deze keer een item over de Spiegelzaal van Versailles.Kijk op mijn infoteurpagina voor meer artikelen uit de Bloopers-serie


Grandeur

Ten zuidoosten van Parijs ligt het stadje Versailles. Waar ooit zompige moerassen het gebied ongeschikt maakten voor bewoning werd op een dag door Koning Lodewijk de Veertiende van Frankrijk bepaald dat daar – en nergens anders, het woord van de koning was wet – zijn nieuwe paleis zou komen dat qua grandeur onovertroffen zou zijn.

Lodewijk strompelde in vol ornaat over de velden, gevolgd door zijn geschokte gevolg. Net als hij gekleed in volstrekt ongeschikte draperieën en zwierige hoeden over gepoederde pruiken die bij uitstapjes als deze alleen maar in de weg zaten. Op een bepaald moment schijnt de Zonnekoning in een sloot te zijn gelazerd, waardoor hij een zware verkoudheid heeft opgelopen die zijn moeder – en anderen die om zijn troon streden – erg blij maakte. Maar hij knapte weer op. En daardoor werden de plannen voor Versailles ook werkelijkheid…. De bouw van het paleis werd gestart in 1624.

Het Hof

Waarom zijn droom nu net op die plek gebouwd moest worden weet niemand. Maar dat die droom is uitgekomen moge duidelijk zijn..De stad wordt heden ten dage gedomineerd door een complex van gebouwen die zonder uitzondering groot van maat en inhoud zijn.

Vóór het paleis lag een groot dicht bos. Daar doorheen voerde een weg naar een open plek, zodat men, het bos uitrijdend, overweldigd zou worden door het grootse gezicht op de prachtige façades van de hoofd- en bijgebouwen. Men kon het paleis alleen per koets bereiken. Totaal overdonderd diende het bezoek dan een poging te doen ontvangen te worden door de koning. Wie zich niet vaak genoeg liet zien raakte uit de gratie, dus het was wel zaak te laten weten dat men er was.

Wat is het belang van de Spiegelzaal?

Degenen onder U die ooit het Paleis van Versailles bezocht hebben weten dat de voornaamste ruimte van het hele gebouw de Spiegelzaal is. Maar wat maakt die zaal nu eigenlijk zo belangrijk? Is dat het feit dat de vrede van Versailles hier getekend is? Een vredesverklaring in 1918 die een eind maakte aan de 1e Grote Oorlog en die daarmee ruimte maakte voor de 2e . Zijn het de kostbare kroonluchters en kaarsenstandaards die elke avond werden aangebracht en neergezet om te zorgen dat men overdag de grootse plafondschilderingen kon zien? Zijn de kostbare draperieën voor de ramen?

Zilveren tafels

Ooit stonden er door zilversmid Claude Ballin vervaardigde massief zilveren tafels, stoelen, vazen kandelaars en bloembakken met sinaasappelboompjes. Ze moesten noodgedwongen in 1689 omgesmolten worden om de salarissen van de soldaten te kunnen uitbetalen. Diverse opvolgende koningen hadden voortdurend deelgenomen aan oorlogen of waren in enkele gevallen zelf de aanstichters. Aangezien het veelal om huurtroepen ging was oorlogvoeren een dure zaak. Alle meubels in de Spiegelzaal werden vervangen door (luxe) houten exemplaren. Maar ook de zilveren inrichting was niet het meest kostbare in de zaal. Want dat waren de SPIEGELS.

Men had al tijdens de tijd van de bouw van de grote Kathedralen in de 11e en 12e eeuw grote moeite om glas te produceren. Meer dan een rondslingeren van een gloeiende druppel die men intussen platdrukte met een plankje ,waardoor een ronde schijf ontstond, was het niet. Van die schijf werden dan stukjes glas afgeknabbeld met tangen. En de scherven werden gebruikt om de prachtige gebrandschilderde ramen in elkaar te zetten.

Pas relatief laat werd een procédé gevonden om grote platte platen glas te maken – men weet niet wie de uitvinder was - en die werden hier in Versailles ook aangebracht. Het waren voor die tijd grote vlakken, vastgezet met bronzen ankers.

Gif

Maar vóórdat ze werden geplaatst moest nog een belangrijk en uiterst giftig proces worden uitgevoerd: het aanbrengen van de spiegelende laag.

Dat was vuil werk: een mengsel van kwik en tin moest worden aangebracht op de glazen platen door ze in een bak met kwik te laten zakken en daarna enkele weken tijd te geven om te hechten. De veelal jonge arbeiders en arbeidsters die dit werk moesten uitvoeren stierven bij bosjes aan kwikvergiftiging. Maar er moest brood op de plank komen en zelfs voor dit soort werk stonden de straatarme arbeidskrachten in de rij.

Het productieprocedé was geheim. Dat maakte – samen met de risico’s die men liep – de spiegels erg kostbaar. Maar het was belangrijk om te zien en gezien te worden. De Spiegelzaal is daarom een echt Cultuurproduct van zijn tijd. De koning had het geld (van zijn onderdanen) er dan ook graag voor over….Als men de waarde van de 17 vlakken met Spiegels in de zaal in Versailles omrekent in Euro’s van nu, komt men tot een totaalbedrag van rond de 1,9 miljoen € !
© 2008 Braens, gepubliceerd in Kunst (Kunst en Cultuur) op 05-01-2008, laatst gewijzigd op 29-02-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Braens is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen


Reageer op het artikel "De Spiegelzaal van het Paleis van Versailles"


Door Sjors op 05-01-2008

Prachtig artikel, erg interessant