Bloot in de metro van Londen en Parijs !

In de serie Bloopers in de Kunst wordt verhaald over leuke, bijzondere en vermeldenswaarige zaken omtrent kunst. Het verschil tussen bloot en naakt is weer aktueel, nu een afbeelding van een 500 jaar oud schilderij met als onderwerp Venus niet op de Londense stations mocht hangen...Kijk op mijn infoteurpagina voor meer artikelen uit de Bloopers-serie.

Dat er nog steeds mensen zijn die 'moeite' hebben met vrouwelijk schoon ook al is dat zeer verantwoord -en overigens nogal gedateerd- blijkt uit een bericht in de kranten van 16 februari 2008: "Eeuwenoude Venus mag niet in metro Londen".

Het Londense openbaar vervoerbedrijf heeft geweigerd afbeeldingen van door een Lukas Cranach (1472-1553) geschilderde Venus op te hangen in de metrostations. Het affiche maakt reclame voor een tentoonstelling in de uiterst deftige Royal Academy. Dat is bijzonder in een tijd waarin de vrouwen die met de metro reizen - andere tijden, andere zeden - op zijn minst "luchtig" gekleed gaan....

We zijn tegenwoordig nogal wat gewend als het om naakt en bloot gaat. We kunnen zelfs zeggen : we worden tegenwoordig overstelpt met aantrekkelijk () vlees. Reclame's en video's tonen mooie, veelal schaars geklede vrouwen (én tegenwoordig ook mannen) in allerlei wilde poses en zijn te zien op elke hoek van de straat (en in de meto-stations).

Lukas Cranach was een schilder van de Renaissance. Een tijd waarin het vrouwelijk schoon getoond mocht worden, als het maar "klassiek "was. De Venussen van Kranach (hij heeft er meerdere geschilderd) vielen absoluut niet uit de toon tussen de kunstwerken die TOEN geproduceerd werden. Het Londense vervoersbedrijf is met het weren van deze 500 jaar oude Venus ietwat 'vreemd' bezig. Want het maakt heel wat reclamewerk onbruikbaar (in de Londense metro) .Maar ook publiciteit rondom het werk met schaars geklede dames en heren van zulke gerespecteerde kunstenaars als Michelangelo, Rafael, Rembrandt en ga zo maar door!

De Londense bestuurderen zijn niet de eersten die bang waren voor bloot.....

Er is geen mooier en efficiënter transportmiddel dan de metro. Treinen onder de grond brengen U door de hele stad. Stel U voor hoe modern men zich moet hebben gevoeld in , toen de eerste lijn in Parijs in 1891 geopend werd. Nadat Hector Guimard op het hoogtepunt van de Art Nouveau de opdracht kreeg om ingangen te verfraaien voor dit aller-modernste middel van vervoer kwam hij met prachtige ontwerpen die, naar de geest van de tijd, sierlijk en prachtzuchtig waren.

We zien bloemkelken met ranke vormen als schikkingen van bloemen en groen om de ingangen gedrapeerd. Geen vorm is recht. Alles ademt beweging. Overal de onrustige ‘organische‘ belijning van de Art-Nouveau. Hier en daar werd zelfs een naakte torso in de ingangspartijen verwerkt. Want naar de geest van die tijd mocht de belangstelling voor vrouwelijk schoon leiden tot “hoge kunst”. Daarmee werd de metro tegelijkertijd verheven tot een hoogtepunt van de scheppende mens en zijn Cultuur.

Maar er kwam veel protest en al snel liet de RATP – het vervoersbedrijf – die ingangen sluiten en herinrichten. Veel mensen waren niet gediend van wat zij als ‘bloot’ benoemden in plaats van klassiek naakt.

Bloot/naakt

Dat verschil van interpretatie was vaker aan de orde. Bijvoorbeeld bij het beroemde beeldhouwwerk de 4 uithoeken van de Wereld van de beeldhouwer Carpeaux, dat voor de Opera Garnier – ook in Parijs- te vinden is. Men vond het een grof schandaal dat hier een wulpse blote vrouw in het geheel meedanste…,want men vond absoluut niet dat dit een ‘klassieke’ naakte antieke nimf voorstelde. Men was niet gediend van het tentoonstellen van wellustig en véél te goed bedeeld voluptueus vrouwenvlees – dat er ook nog eens realistisch uitzag -op openbare plaatsen. Daar kwam het op neer.

"Non-talent"

Zoals gezegd: De RATP in Parijs koos eieren voor zijn geld en liet de meest aanstootgevende metro-ingangen al snel vervangen. Ze hebben daarna nooit meer opdracht durven geven aan kunstenaars, maar kozen voor ‘neutraal’ vormgegeven ingangsportalen.
De kritieken waren dan ook niet mals: met had het over “de on-kunst van het non-talent Guimard….”,”…die met niets dan frivoliteiten denkt zijn laag – bij -de –grondse niveau te kunnen opdringen aan het Onschuldige Publiek”. Zijn voor de ingangen van de metro gebruikte plantaardige vormen noemde men ‘vegetatieve monsters’ waarmee Guimard “…zijn Schepper beledigt door op die manier om te gaan met zijn door Hem aan iedere mens geschonken ‘talenten’”.

Eigentijdse Kunst

Andere tijden, andere zeden. De RATP wilde weer wat en heeft alweer wat jaren geleden enkele moderne kunstenaars verzocht een aantal metro-ingangen te voorzien van “eigentijdse” aanzichten. Eén van de meest bijzondere vindt U op de Place Colette: Jean-Michel Onthoniel’s Paviljoen der Slaapwandelaars uit 2000 (zie foto). Een festijn van kleur en zilver, maar ook van weggestopte stiekeme erotische vormen. Buiten de prachtig en warm gekleurde glazen ringen en pronte bollen zijn hier en daar dildootjes van glas en nog wat andere pikante details te vinden. De RATP heeft ze over het hoofd gezien of, bang voor nieuwe schandalen zoals die 100 jaar eerder ontstonden, gedaan of men ze niet zag…

U kunt deze bijzondere metro-ingang makkelijk vinden: U komt vermoedelijk wel in de buurt van de glazen Piramide van het Louvre. Loop vandaar door één van de dichtst bij zijnde poortjes naar Rue Rivoli. Steek die over en houdt links aan. Vóór het Palais Royal (Koninklijk Paleis) is een klein pleintje – Place Colette - te vinden en daaraan ligt het Paviljoen der Slaapwandelaars….

En nog dit: na een paar dagen kwam de Londense Vervoersautoriteit op zijn besluit terug. Het schilderij mag tóch in de metro hangen! Ze waren door de hele wereld in hun gezicht uitgelachen.
Goede reis! © 2008 Braens, gepubliceerd in Kunst (Kunst en Cultuur) op 16-02-2008, laatst gewijzigd op 29-02-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Braens is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• De metro van Parijs: Bloopers in de Kunst is een serie met gekke,bijzondere en vermeldenswaardige verhalen over kunst en kunstenaars.Deze keer iets over relatie tussen bloot en de Parijse metro...Meer over k…
• Metro (stadsspoorweg): Een metro, of stadsspoorweg, is een snel middel van het openbaar vervoer voor het vervoeren van passagiers in stedelijke gebieden. Over het algemeen worden metro’s ondergronds aangeleg…
• [Frans] Parijs, enkele bezienswaardigheden (3): Of u het nu zoekt voor een spreekbeurt Frans, of dat u binnenkort naar Parijs gaat, of gewoon geïnteresseerd bent in een stukje Frans. Voor u onderstaand wat m…
• Stedentrip Parijs: Stedentrip Parijs Voor velen is Parijs de stad van de liefde en romantiek. Voor anderen is het gewoon de hoofdstad van Frankrijk en een van de vele wereldsteden. Parijs is in ieder geval e…
• Stedentrips: Parijs: Zeker met Valentijn zijn er een aantal stedentrips die zich uitstekend lenen voor een romantisch uitje. We geven in dit artikel een waaier aan tips om een onvergetelijk verblijf te maken…