Florence onder de modder

Weinigen weten dat Florence - een stad die tot de rand is gevuld met Kunst - ooit metershoog onder modderwater heeft gestaan. Een enorme hersteloperatie heeft gezorgd voor herstel van veel kunstwerken, maar niet alles kon gered worden.Meer over kunst lezen ? : ga naar mijn Infoteurspagina en lees over Bloopers in de Kunst : zelfs de allergrootste kunstenaars maken wel eens een foutje.

Florence; koningin der steden

Iedereen die wel eens in Florence in Italië heeft rondgelopen heeft daar prachtige kunstwerken gezien – in de musea en op straat – die tot het beste gerekend worden dat de mens ooit heeft voortgebracht. In het Uffizi, het Bargello, in het Museum van de Duomo van Florence en in de Dom zelf, aan de beroemde doopkapel op het plein vóór de Dom met de goudkleurige bronzen reliefs van Ghiberti; waar je ook kijkt vind je schilderijen, beelden,fresco's, plateelwerk,tekeningen van de grootste kunstenaars die ooit geleefd hebben en reliëfs – zonder uitzondering gemaakt door een Grote Naam uit de Kunstgeschiedenis. Fra Fillipo Lippi, Brunelesschi, Michelangelo, Leonardo da Vinci, Raphael…ze woonden en werkten hier allemaal- in tijdelijke dienst of hun hele leven..

Een ramp

Maar wat weinigen weten is dat veel van de kunst die U daar vindt op een nacht in november 1966 zwaar beschadigd is geraakt door een vloedgolf die door straten van de stad spoelde en die schokkend veel schade heeft berokkend aan sommige van de meest bekende kunstwerken. Door een samenloop van omstandigheden trad de Arno op 4 november 1966 buiten zijn oevers op een moment dat niemand daar op voorbereid was.

De dag na de ramp zag de stad er uit alsof een bombardement had plaatsgevonden. Maar de schade was heel anders dan die door bombardementen: modderwaterschade is veel ernstiger. Een enorme inspanning – die in sommige gevallen tot op de dag van vandaag doorgaat - om de kunst te redden heeft gezorgd dat het meeste nu min of meer in oude staat bekeken kan worden. Hoewel sommige van de kostbaarste stukken nu zo zorgvuldig bewaard worden dat het grote publiek ze niet meer te zien krijgt.

Oude folianten, crucifixen, schilderijen, fresco’s, het beroemde houten beeld van Maria Magdalena dat door Donatello was gesneden: allemaal drijfnat en verkleurd door het verwoestende water. Ook de marmeren beelden leden onder het water, marmer neemt natuurlijk geen water op, maar omdat organismen in de modder hun vernietigende werk konden doen was het toch bedreigend. Op termijn zou alle getroffen kunst onherstelbaar beschadigen als men niet direct ging handelen.

Olie en modder

De vieze brij werd vervuild door nafta en andere oliesoorten, die uit vele opslagtanks en centrale verwarmingssystemen werd gespoeld en vermengd was geraakt met het modderige water uit de Arno. Een stinkende bruine film begon fresco’s, schilderingen en beelden te verkleuren. In de Santa Croce, de kerk waar de tombes van Cimabue, Michelangelo, Galileo en bijvoorbeeld Macchiavelli zijn ondergebracht stond de bruine drab 6 meter hoog !!…In het Uffizi was de schade gigantisch. Als honderden jaren werden daar kostbare boeken, prenten uit de nalatenschap van één van de meest vooraanstaande families en sommige van de kostbaarste kunstwerken ter wereld bewaard. Nadat het water was gezakt restte een schokkend beeld: oliebrij, kunstwerken lagen zwaar beschadigd in de straten, oude boeken in plassen, tekeningen in de modder en door elkaar gegooid door de verwoestende werking van de watermassa.

Een rampzalige samenloop van omstandigheden

Een rampzalige combinatie van 50 centimeter water per vierkante meter in 48 uur, onafgebroken regenval, nalatigheid of verkeerd handelen door de beheerders van de vele dammen in het gebied en een slechte voorbereiding op noodsituaties zorgde ervoor dat het gaat zoals het altijd gaat: alleen achteraf blijkt dat men het allemaal had kunnen weten. Elke winter zorgde neerslag voor overstromingen. En vaak zelfs méér dan één keer per jaar.”De Arno stijgt niet, behalve als de Sieve (een andere rivier in het stroomgebied) zijn kopje vult…’is een Florentijnse wijsheid. En die kwam dit keer uit.
Het kostte 17 Florentijnen het leven en 11.000 mensen hun behuizing.

Een vernietigend spook

Niemand had iets gemerkt en dat was niet zo raar: het water sloop als het ware de stad binnen, de ramp voltrok zich op kousenvoeten. Een ruisen wekte de mensen uit hun slaap. En totaal verbijsterd keek men toe hoe auto’s door de straat dreven. Of hoe het water al onder hun bed stond! De volgende dag zou een vrije dag zijn, dus men was wat later gaan slapen na een feestelijke avond, in de verwachting van een lekker lange nacht….die bruut zou eindigen.

Als U ooit in Florence komt, kijk dan eens met andere ogen, beeld U in dat de ruimte waar U bent helemaal onder de modder zit en deel de diepe bewondering die men heeft voor de enorme hersteloperatie die het beste van geleerden, restaurateurs, kunstenaars, instanties en burgers heeft gevraagd om de Koningin der kunststeden te redden… © 2008 Braens, gepubliceerd in Kunst (Kunst en Cultuur) op 02-03-2008, laatst gewijzigd op 18-05-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Braens is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Overzicht van de titulatuur: De titulatuur, een uitgebreid overzicht over hoe te adresseren, welke aanhef te gebruiken, de bejegening, de slotformule en de aanspreekwijze.De onderstaande formules vormen slec…
• Koninginnedag zal verdwijnen: Koninginnedag gaat binnen enkele jaren verdwijnen. We krijgen er koningsdag voor in de plaats. Want binnenkort zal als alles goed gaat, koning Willem de 4e de troon bestijgen.
• Titulatuur of aanspreekvorm: gebruik, tips en soorten: Bij het schrijven van brieven moet je soms rekening houden met titulatuur (aanspreekvorm). Dit is de manier waarop iemand aangesproken wordt. Hoewel in…
• Florence Nightingale; verpleegkunde: Florence Nightingale. De vrouw die ervoor gezorgd heeft dat de verpleging echt een beroep werd. Voor haar tijd was het alleen 'liefdadigheid' om voor zieke en/of oude men…