Chuck Close: magistraal realisme

Chuck Close is een realistisch schilder. een méér dan realistisch schilder! Zelfs als hij niet erg voor de hand liggende technieken gebruikt komt hij nog tot magistrale resultaten.Een verlamming dreigde hem uit te schakelen. Maar hij werkte stug door.Meer lezen over kunst? Ga naar mijn infoteurpagina voor informatie.

Chuck Close, een raskunstenaar..

Chuck Close kun je vertalen met “Karel Dichtbij” en dat is wel passend bij deze meneer. Hij maakt portretten waarin hij een mens soms van zó dichtbij bekijkt dat het resultaat de werkelijkheid zelfs overtreft: in het echt zie je ook van héle kleine afstand niet deze details, in elk geval niet op deze manier. De portretten zijn méér dan levensgroot…

Grote formaten en bijzondere technieken

De meeste meten tussen de 2,5 en 4 meter. Close werkt met dia’s die hij nauwkeurig reproduceert – maar dan sterk vergroot – of die hij vergroot, maar reproduceert door toepassing van allerlei beeldende technieken: de ene keer door het plakken van ronde lapjes getint papier zodanig dat het portret uiterst realistisch weer ontstaat. Of door gekleurde vlakjes zódanig te vullen dat een indruk van het portret ontstaat. Weer een erg realistisch resultaat, terwijl hij een techniek toepast, die meestal niet tot realisme leidt. Een ander voorbeeld van een niet voor de hand liggende techniek die bij Close leidt tot spectaculaire schilderijen , is door vingerafdrukken te stempelen. Niet bepaald een manier om nauwkeurig te kunnen plaatsen. Omhet nog maar niet te hebben over gradaties en begrenzing van vlakken.Toch zien we weer een serie portretten die op ons vertrouwd echt overkomt. Close is blijkbaar een meester in het kiezen van de juiste vlek op de juiste plek….

Geen plaatjesmaker

Net als op de voorbeelddia zijn neuspunt en oren van de geportretteerde altijd onscherp. Close maalt daar niet om. Zijn zoektocht is die naar de wijze van afbeelden. Niet van de afbeelding zelf. Hij is een technisch onderzoeker. Niet een schilder van mooie plaatjes. Toen Bill Clinton voor zo’n portret model zat – op zich al bijzonder, want Close schildert eigenlijk nooit portretten van beroemde mensen, maar juist van voor de buitenwereld anonieme personen uit zijn omgeving- weigerde Close de dikke wallen onder Bill’s ogen weg te werken. Ondanks het uitdrukkelijke verzoek van de celebrity.

Chuck Close is geboren in 1940. Door ziekte van de vader verloor de familie hun huis,de rekeningen van de artsen werden onbetaalbaar. Chuck was een beetje een loser TOT hij van zijn vader olieverf en een zelfgemaakte ezel kreeg. Close maakte aanvankelijk volstrekt abstract werk in een ruwe techniek. De tijdgeest was ernaar. Willem de Kooning’s smijtwerk was je van het.Zijn academietijd bracht hij aldus als abstract kunstenaar door.

Een totaal andere aanpak

Een volledig andere opstelling tegenover zijn werk maakte dat hij van de midden zestiger jaren juist extreem realistisch ging schilderen. Er was geen sprake meer van het intuïtief gooi- en smijtwerk, dat Action Painting kenmerkt. Zijn manier van werken wordt bedachtzaam.Langzaam maar zeker zet hij het schilderij in elkaar. Vakje voor vakje wordt het oorspronkelijke plaatje gekopieerd. Met eindeloos geduld en volharding werkt Close aan de vervolmaking van het kunstwerk, waarbij elk vakje even belangrijk is. Hij kijkt niet naar het geheel maar vult braaf alle onderdelen in. “Breien” noemt hij het zelf. Alle knopen van een breiwerk samen noem je een trui. Alle vakjes van het schilderij maken samen een portret.

Een onvoorstelbaar doorzettingsvermogen

In 1989 gebeurde iets afschuwelijks. Een bloedprop in een bloedvat rond de ruggengraat zorgde voor bijna totale verlamming van Close's lichaam. Er werkte eigenlijk niets meer vanaf zijn nek. Met een fantastische mentale kracht, die een oorsprong moet hebben in zijn zware jeugd, heeft hij zich weer aan het schilderen gezet. In de eerste jaren door met een penseel in zijn mond te schilderen – gezeten in een elektrische rolstoel en later – toen hij weer wat kracht terugkreeg in zijn armen – met penselen die aan zijn pols zijn gefixeerd in een lederen holster.

Met hulp van assistenten is Close stug doorgegaan met zijn grote portretten. Maar hij kon absoluut niet meer nauwkeurig werken. Dat bleek geen enkel probleem. De kunstwerken ontstonden al vóór zijn ongeluk niet meer op basis van exacte, precies passende toetsen. Nu bleek hij ook met veel grovere technieken een realisme te kunnen verkrijgen dat nooit op die manier – door welke schilder dan ook – is gezocht. Omdat men niet wist dat het bestond…Het maakt Chuck Close , op meerdere manieren , een baanbrekend kunstenaar met een zeer herkenbaar oeuvre.

Zijn werk is in Nederland niet te vinden. En als U een echte Close wilt aanschaffen dient U enkele miljoenen Euro’s mee te nemen. Dichtstbijzijnde Close: Het Ludwig museum in Aken in Duitsland. De reis meer dan waard. © 2008 - 2009 Braens, gepubliceerd in Kunst (Kunst en Cultuur) op 13-04-2008, laatst gewijzigd op 27-05-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Braens is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Film recensie : I now pronounce you Chuck and Larry: Film bespreking over de bioscoop film "I now pronounce you Chuck and Larry". Met in de hoofdrol Adam Sandler, Kevin James en Jessica Biel.
• De stijl van Chuck, Nate en Dan: Chuck Bass en Nate Archibald uit Gossip Girl, gespeeld door de acteurs Ed Westwick en Chace Crawford, zijn beste vrienden van elkaar. Dan Humphrey, gespeeld door acteur Penn…
• Anouk – Update (cd) en Close up (cd en dvd): Anouk Teeuwe heeft een aantal albums uitgebracht dat geen studioalbums zijn. In 2004 komt ze met twee releases tegelijketijd: de dvd en cd Close-up en de cd Updat…
• Serie Gossip Girl: Gossip Girl is een Amerikaanse dramaserie. De serie is gebaseerd op de gelijknamige boekenreeks van Cecily von Ziegesar. Waarvan wereldwijd meer dan 4,5 miljoen exemplaren zijn verkocht.
• Tijdlijn kunststrekkingen en Belgische schilderschronologie2: België heeft altijd naam gemaakt in de schilderkunst door de eeuwen heen. Om dat even in een extra voetlicht te zetten hier een artikel met een t…