De tempel der driften van Victor Horta en Jef Lambeaux

Een omstreden werk uit 1889, dat eindelijk weer in zijn pure ontvankelijke vorm zal hersteld worden. Vele bezoekers die voor het verwaarloosde monument van Victor Horta staan, zijn verplicht door het sleutelgat te kijken naar het monumentale witmarmeren reliëf dat de menselijke driften van Jef Lambeaux (1852-1908) voorstelt. Dit was trouwens Jefs grootste realisatie in zijn carrière. Het omstreden werk zit verborgen achter gesloten deuren omdat er veel tegenkanting kwam door de voorstelling die de menselijke lusten niet verbloemd weergeeft, en ook door de centrale plaatst van de dood in plaats van een Goddelijke macht.
Het geheel valt onder het culturele erfgoed, is Victor Hortas (1861-1947) eerste werk hier. Het is gelegen op het einde van de lange dreef, in de noordwestelijke hoek van het Jubelpark te Brussel, naast het Palais Moresque (moskee).

Dit werk kwam tot stand na een zoektocht naar vernieuwing, waardoor zowel in de beeldhouwkunst als in de architectuur op het einde van de 19de eeuw Eclectisme de boventoon voerde. Daarom ziet het gebouw er antiek uit maar met typische Art-Nouvea kenmerken. In deze vernieuwing bekleedden zowel de architect V.Horta als de beeldhouwer Lambeaux een vooraanstaande plaats. Dit samenwerkingsverband is een meesterlijk voorbeeld van symbiose in kunst hoewel de samenwerking tussend e twe meesters uitmondde in een onoverkomelijk meningsverschil, (ja kunstenaars zijn nu eenmaal exentriek he).

Nu enkel nog hopen dat de vrijgemaakte euro’s om het geheel in zijn oorspronkelijke vorm te renoveren niet overschaduwd worden.

Beschrijving van de figuren:

De tempel:

• Als men zich aan een hoek opstelt en aandachtig kijkt ziet met een kromming in de gevel die de organische verbinding benadrukt van een boom met de grond.
• Links en rechts van het driehoekig fronton zie je knop-vormige items die de link zijn naar rozenknoppen, typisch voor Art-Nouveau

Het reliëf der menselijke driften:

Geven voorstelling van:
Alle menselijke gevoelens en emoties en toestanden van zijn zoals:

• Blijdschap
• geluk
• Verliefdheid
• Jeugd
• Ouderdom
• Moederschap
• zonden
• Kwellingen en andere zielstoestanden van de menselijkheid

• de triomftocht van Pietje de dood, die centraal staat in plaats van een Goddelijke macht, en zo het geloof in een hiernamaals ten vrage stelt. Dit is ook de rede waarom de verontwaardiging toesloeg bij vooral Christelijke bezoekers, met het gevolg dat er een muur voor het kunstwerk gemetst werd om dit reliëf aan het menselijke oog te ontnemen, dit tegen de zin van Horta en lambeaux natuurlijk.

Weetje

• Lambeaux heeft de tempel nooit in zijn huidige vorm gekend. Pas na zijn dood werd de muur opgetrokken om het relëf aan het menselijke oog te onttrekken.
• In november 2006 werd er een budget vrijgemaakt om de renovaties te bekostigen.

als toetje een limmerik hierover

de tempel der driften die zwichtte
voor tgeld en voor kultuurgewichtte
want zonde en dood
ofschoon god ’t verbood
heeft hell door mijn hemel doen lichtte

Links

Victor Horta: Biographie
Jef Lambeaux: Biographie