Treed in de wereld van de symboliek: de ladder

De ladder als verbindingsmiddel om verder te komen in het leven, maar ook als symbool voor ongeluk, wanneer je er onderdoor loopt. Dat vraagt om meer duidelijkheid.

Jakobsladder

Velen kennen de spreekwoordelijke Jakobsladder, symbool voor het streven naar eeuwigheid (Jakob in Bethel, Genesis). Daarom zien we de ladder in de kunst vaak terug. De ladder als middel om van het ene niveau naar een ander te komen. De ladder als symbool dat de aarde verbindt met de kosmos. De ladder representeert in deze visie ook de vele treden die moeten worden beklommen. De ladder kan daarbij zowel naar de hemel als de hel leiden. De ladder kan worden weggenomen, je kunt er worden afgegooid. En tot slot, de ladders die bij de kruisiging (christendom) zijn gebruikt.

Boedha

Boeddha Sakyamuni (van 563 tot 483 v. Chr) zou volgens de overlevering zijn overleden moeder in de hemel via een ladder hebben bezocht en (via een ladder) weer naar de aarde teruggekeerd zijn. Bekend in deze levensfilosofie is ook “het beklimmen van de ladder naar Nirvana”.

Egypte

Ook in oud Egyptische teksten zien we verwijzingen naar de ladder. In de piramideteksten treedt Set als een vriend der doden op en stond hij Osiris bij, toen deze door middel van een ladder de hemel trachtte te bereiken. Hierbij werd hij bijgestaan door Ra en Horus. In verscheidene graven werden deze ladders zo neergezet dat de doden van hun astrale tegenhangers gebruik konden maken, om de hemel te bereiken.

Bijgeloof

Volgens het bijgeloof brengt onder een ladder doorlopen ongeluk. Dit komt doordat een ladder die ergens tegenaan leunt een natuurlijke driehoek vormt met de muur en de grond. Omdat de driehoek ook het symbool is van de heilige drie-eenheid, zagen onze verre voorouders het fenomeen van onder een ladder door te lopen als een uiterst oneerbiedige en afkeurenswaardige daad. Wie dit toch deed, werd beschuldigd van duivelsverering. Automatisch ontwikkelde men zo geleidelijk aan de overtuiging dat wie onder een ladder durfde door te gaan, door de dood getroffen kon worden. Een vrouw die het waagde onder een ladder door te lopen, zou zelfs nooit binnen het jaar kunnen trouwen. Om gespaard te blijven voor dit onheil, moest men zijn vingers kruisen of een wens doen. Daarom dus brengt volgens de overlevering onder een ladder lopen ongeluk. Dit staat nog los van de constatering dat je –als je er toch onderdoor loopt- van alles op je hoofd kunt krijgen. © 2007 - 2008 Zeemeeuw, gepubliceerd in Kunst (Kunst en Cultuur) op 21-05-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Zeemeeuw is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Treed in de wereld van de symboliek: de staart-eter: Ouroboros, de staart-eter, symboliseert de eeuwigheid en continuïteit van het leven. Het is één van de oudste symbolen ter wereld.
• Treed in de wereld van de symboliek: de dageraad: De dageraad speelt in vele religies een belangrijke rol. Verwar de dageraad niet met zonopkomst. De dageraad is namelijk de periode van schemering, die direc…
• Egyptische kunst 14: Egyptologische musea buiten Egypte: Het grootste Egyptologisch museum bevindt zich uiteraard in Egypte zelf. De grootste verzamelingen buiten Egypte zijn te vinden in Berlijn, Ehemals St…
• Treed in de wereld van de symboliek: de gelegenheid: De gelegenheid is de personificatie van het ‘ vluchtige moment’, waarbij je je kans moet grijpen. Als je het juiste moment herkent, kun je er namelijk je…
• Egyptische kunst 12: Tegenstelling tot de Griekse kunst: Het verschil tussen Egyptische en Griekse kunst heeft als basis het verschil in denken over de betekenis van kunst. Welk doel wordt er met kunst gedie…