Tekenen met grafietpotloden

Ooit al eens een tekening willen maken met grafietpotloden, maar je weet eigenlijk niet waar te beginnen? Hier een kleine tutorial! Benodigdheden voor het maken van een tekening met grafietpotloden:

• Schetsblok ( A4 of A3 is het meest gangbare formaat)
• Grafietpotloden
• Puntenslijper
• Kneedgum
• Grafiet vulpotlood
• Liniaal
• Uitgeprinte foto van het gewenste portret

Het begin

Allereerst ga je opzoek naar een foto van bijvoorbeeld een paard, hond, mens, kat etc. om na te tekenen. Deze print je uit in kleur op een zo groot mogelijk formaat. Dit is het handigste voor de raster-methode. Een raster is een hulpmethode die bestaat uit allemaal hokjes, door middel van dit raster wordt het eenvoudiger om er voor te zorgen dat de verhoudingen van je tekening correct zijn.

Het maken van een raster

Het maken van een raster is redelijk simpel, maar kost wel wat tijd. Op de eerder uitgeprinte foto van je portret, ga je hokjes van 1 cm bij 1 cm maken. ( Het is overigens ook mogelijk om bijv. hokjes van 2 cm bij 2 cm te maken, maar dit is geheel naar eigen keuze ). Dit doe je door langs alle zijkanten van de foto na elke cm een streepje te zetten. Uiteindelijk heb je dus aan de 4 zijdes van de foto allemaal streepjes staan, die je met elkaar kunt verbinden. Verbindt de tegenovergestelde streepjes met elkaar, zodat het uiteindelijk een raster ontstaat. Stap 1 van het raster maken is nu voldaan.

Nu ga je het raster tekenen op het blad waar de uiteindelijke tekening op moet komen te staan. Vaak is de uitgeprinte foto een stuk kleiner dan je de uiteindelijke tekening wilt hebben, daarom kun je werken met een vergrotende raster. Dit maak je door het bijvoorbeeld te vergroten met 1,5. De hokjes op je uitgeprinte foto zijn 1 cm bij 1 cm, deze kun je op je tekenblad 1,5 cm bij 1,5 cm maken. Als de breedte van de uitgeprinte foto bijvoorbeeld 15 cm is, wordt dat nu met 1,5 vermenigvuldigt en zal de tekening 22,5 cm breed worden. Reken dit van te voren goed uit, zodat de hele tekening wel op je tekenblad past! Als je dit eenmaal goed uitgerekend hebt, kun je beginnen met het tekenen van het raster op je tekenblad. Dit gaat op dezelfde wijze als bij de uitgeprinte foto, alleen worden de hokjes groter. We denken even verder vanuit de vergroting van 1,5. Teken een horizontale lijn, waaraan je na elke 1,5 cm een streepje zet. Dit doe je net zoals bij de uitgeprinte foto, langs alle zijdes van de toekomstige tekening. Uiteindelijk verbindt je weer de tegenovergestelde streepjes met elkaar, en je hebt het raster.

Opzet maken

De opzet van de tekening maken gaat met behulp van het raster zeer eenvoudig. Als er op de foto in het hokje links-onder een schuine lijn staat, teken je deze ook in het hokje links-onder op je tekenblad. Als er in een bepaald hokje bijvoorbeeld het oog zit, ga je tellen hoe hoog en hoever van links deze zit, en zo ga je ook weer tellen op je tekenblad waar deze moet komen te zitten. Uiteindelijk kun je op deze manier de hele opzet maken.

Inkleuren van de tekening

Wanneer de opzet eenmaal staat, kun je beginnen met het inkleuren van de tekening. Dit doe je stapsgewijs. Op de bijgevoegde foto kun je zien dat er is begonnen met het inkleuren van het oor. Hier gum je dan ook de rasterlijnen uit, voordat je gaat inkleuren. Stukje bij stukje gum je het raster uit, richting de plaats waar je verder wilt gaan met inkleuren. Belangrijk bij het inkleuren is om zeer goed te kijken naar de verschillende kleuren en belichtingen. Iets wat donkerbruin is op de foto, zal veel donkerder grijs worden op de tekening dan iets wat lichtbruin is. Hierbij is het gemakkelijk om met laagjes te werken. Begin bij het inkleuren alles zeer licht in te kleuren. Door hierbij goed te kijken naar de donkere vlakken, kun je deze laagje bij laagje een grijstint donkerder maken. Hierdoor ontstaat diepte en creëer je een levend portret. Soms kan het een goed hulpmiddel zijn om de foto op de computer zwart-wit te maken, zodat het duidelijker wordt welke vlakken donkergrijs worden en welke lichtgrijs. Op de bijgevoegde foto is het werken met laagjes te zien.

Verschillende grafietpotloden

Sommige vlakken op een tekening dienen soms zeer donker te worden, en dan is het vervelend om zoveel laagjes te moeten kleuren. Een makkelijke oplossing hiervoor is het gebruik van een wat hardere grafietpotlood. Een normale grafietpotlood is een HB. Een 2B is dan een grafietpotlood die zich harder en dus donkerder zal aanzetten dan een HB. Je hebt hier opvolgend 4B, 6B, 8B, etc. Naast de harde grafietpotloden, bestaan er ook de zachte grafietpotloden. Een 2H potlood zal bijvoorbeeld zachter aanzetten dan een HB potlood. Dit wil zeggen dat wanneer je een lijn zet deze lichter is dan met de normale HB. Net zoals de hardere grafietpotloden, heb je hier ook de 4H, 6H, 8H, etc. Om een tekening wat scherper te maken kan het gebruik van een grafiet vulpotlood zeer handig zijn. Een vulpotlood heeft namelijk een heel kleine punt en hoeft niet geslepen te worden. Zo heb je altijd een scherpe punt. Het kan een mooi effect geven om delen in schaduwpartijen met de vulpotlood donkerder aan te zetten, waardoor de diepte werking groter wordt en de tekening er scherper uit gaat zien.

Gebruik van kneedgum

Een kneedgum kun je gebruiken om bijvoorbeeld glans aan een vacht toe te voegen. Dit doe je door op de stukken waar glans te zien is op de uitgeprinte foto, met de kneedgum licht ‘te gummen’ op dezelfde plaats op het tekenblad. Dit doe je pas wanneer je er al gekleurd hebt met een grafietpotlood. Het stuk zal door de kneedgum opgelicht worden, en zo ontstaat er glans. Een kneedgum is, zoals de naam al zegt, kneedbaar. Je kunt deze bijvoorbeeld kneden in een scherpe punt en hiermee een lichtpunt in een oog creëren.