Joan Miro; één van de drie grote surrealisten

Joan Miró staat tegenwoordig bekend als een van de grote surrealisten, terwijl hij zich nooit officieel bij deze stroming aangesloten heeft. Toch heeft een van de grootste surrealisten uit die tijd, André Breton, verklaard dat Joan Miró wellicht de grootste surrealist van allemaal was. In zijn werk zijn naast surrealistische kenmerken ook enkele kenmerken van het kubisme te herkennen. Joan Miró staat nu bekend als een van de grootste drie schilders uit het surrealisme

Wie is Joan Miró

Joan Miro werd 20 april 1893 geboren te Barcelona, welke tegenwoordig wordt gezien als een van de grootste surrealistische schilders. Zijn werk levert tegenwoordig zeer hoge prijzen op; op de TEFAF beurs te Maastricht werd bijvoorbeeld in 2011 nog een houten beeld van Joan Miró verkocht voor een prijs van 3,5 miljoen euro. Joan Miro was dan ook niet alleen een schilder, maar ook beeldhouwer en maakte zelfs keramiek.

Joan Miró, het kubisme en het surrealisme

In tegenstelling tot veel andere grote namen, zoals Salvador Dali, heeft Joan Miro zich nooit officieel aangesloten bij de surrealistische groep met namen als Breton. Wel onderhield hij goede contacten met schilders uit deze groep en werd hij hierdoor beïnvloed. Zijn stijl valt niet alleen maar met surrealisme te beschrijven, veel kenmerken uit de surrealistische stroming zijn wel te herkennen in het werk, maar er zijn zeker ook enkele kubistische kenmerken te onderkennen in het werk van Miró. Een van de kubistische conclusies die Miró echter nooit heeft doorgevoerd is het totaal abstraheren van zijn schilderijen; er zat altijd wel een referentie aan de realiteit in zijn schilderijen verwerkt. Een typisch surrealistisch kenmerk is echter wel de referentie aan de droomwereld die Joan Miro veelvuldig gebruikte in zijn werken.

Joan Miró als decorbouwer

Hoewel Joan Miró goede contacten onderhield met de surrealistische schilders en zelf enkele bijeenkomsten van de groep bijwoonde, zou hij nooit tot de groep toetreden. Wel werd hij gevraagd om toe te treden, althans om mee te doen aan de allereerste tentoonstelling van de surrealisten. Picasso zou later, samen met Max Ernst, ervoor zorgen dat ze met z'n drieën decors zouden ontwerpen voor een opvoering van Romeo en Juliet. Deze voorstellingen waren eerder objecten van protest dan dat ze geaccepteerd werden als kunstzinnige uitingen.

Bio-morfisme

Kenmerkend voor het werk van Joan Miro is zijn bio-morfische schilderwerk; hierin werden objecten losgekoppeld van de eigenlijke functie, om in een organische droomwereld verwerkt te worden. Opvallend hierin zijn de felle kleuren die gebruikt worden en de veelvuldig terugkomende ruimteobjecten.

Wildere stijl en experimenten

Gedurende de carrière van Joan Miró, ontwikkelde hij steeds nieuwe manieren en technieken om zijn kunst te maken. Het meest bizarre voorbeeld is wellicht zijn schilderwerk op schuurpapier, maar ook zijn beeldhouwwerken werden steeds heftiger en zijn experimenten steeds wilder. Dit wordt gekoppeld aan de verslechterende situatie in Spanje, waar Franco het land in een burgeroorlog sleurde vanaf 1936. Joan Miró gebruikte zijn invloed en zijn kunst om hier een statement tegen te maken, vanuit zijn vluchthaven te Frankrijk.

Zijn ervaringen met het geweld zouden echter nog jarenlang in zijn werk te zien zijn, hoewel het kleurgebruik dit wellicht enigszins verbloemde. 25 december 1983 zou Joan Miró sterven te Mallorca.