De “Migrant Mother” van Dorothea Lange

De foto van de “migrant mother” van Dorothea Lange stelde een moeder voor die, met haar kinderen, door de Depressie van de jaren dertig gedwongen werd om als een zwerver door het leven te gaan. Deze foto zou pijnlijk duidelijk maken wat de Depressie in de VS voor gevolgen had en zou daarbij het gemis aan een goed sociaal vangnet blootleggen. De “migrant mother” drukt ellende en onmenselijke omstandigheden in de meest pure vorm uit.

De Depressie van de jaren dertig

De Depressie, welke de westerse wereld teisterde in de jaren dertig, zorgde voor een grote werkloosheid en armoede. De complete wereldeconomie stortte binnen enkele maanden volledig in, waardoor fabrieken moesten sluiten en werklozen hun woningen niet meer konden betalen. Complete gezinnen werden door de realiteit ingehaald en bevonden zich van de een op de andere dag op straat. Veel van deze nieuwe daklozen vormden samen een groep en verbleven in tentenkampen of zelfs in de bossen rondom de steden.

Sociale zekerheden waren in het Amerika tijdens de Depressie niet te vergelijken met de huidige situatie in Nederland; de getroffenen door de crisis waren daadwerkelijk op zichzelf en hun omgeving aangewezen, op wat noodhulp na. Deze hulp moet echter niet als meer gezien worden dan het hoogst noodzakelijke om maar in leven te blijven.

Dorothea Lange

Dorothea Lange begon haar werk als fotografe als traditioneel portretfotografe; in de Depressie van de jaren dertig begon zij echter haar werkzaamheden te verleggen. Door de gevolgen van de Depressie werd zij geschokt en richtte haar werk meer op werklozen en daklozen.” Ik beschadig, verander of arrangeer het niet”, schreef ze. Wat ze ook fotografeert: ze probeert de positie ervan weer te geven in heden of verleden.

Een van haar foto’s van werklozen en daklozen focuste zich op een dakloze moeder, die een leven leed als een arme zwerver. Deze moeder maakte de gevolgen van de Depressie pijnlijk duidelijk; delen van de bevolking waren zo zwaar getroffen dat een leven als zigeuner de enige optie was die overbleef.

De zwervende moeder, “migrant mother”

De groep van de zwervende moeder, had door een beeldhouwer niet indrukwekkender gecomponeerd worden. Hoewel de foto alleen bedoeld is om de situatie in Californië op dat moment aan de kaak te stellen, drukt de foto de ellende in alle tijden uit, ook de onze. Het stelt een werkloze moeder met haar kinderen voor, die in haar eigen land in een soort vluchtelingenkamp woont; door de sociaal economische omstandigheden is zij niet in staat op een andere manier in haar levensonderhoud te voorzien.

Invloed van het beeld op opinie en beleid

Overigens zou het resultaat van de foto zijn dat het vluchtelingenkamp bevoorraad zou worden met voedsel, door de Amerikaanse overheid. Het betreft hier zeer duidelijk een voorbeeld van sociaal geëngageerde fotografie. Wat met deze foto opeens weer sterk duidelijk was, was de invloed die een enkel beeld kan hebben op de opinie van het volk en het beleid van de overheid. Een enkel beeld zou visueel maken, wat niet in woorden uitgedrukt kon worden. De kracht van het beeld was weer duidelijk geworden, in de vorm van de fotografie van Dorothea Lange.