Sigmund Freud; de Oostenrijkse psycho-analyticus

Sigmund Freud. De oostenrijkse psycho-analyticus; geboren in 1856, overleden in 1939. Lees hier meer over de indrukwekkende Oostenrijker Sigmund Freud...

Boek

In 1900 publiceerde de Oostenrijkse psycho-analyticus Sigmund Freud (1856-1939) zijn vernieuwende boek "Het interpreteren van dromen", dat dromen en hun uitleg definitief een wettige en belangrijke plaats gaf in de psychoanalyse. Ondanks kritiek op zijn methodologie en theorieën, die vooral het primair seksuele karakter van dromen en droomsymbolen benadrukken, kunnen we rustig stellen dat Freuds boek onze opvattingen over de geest en de werking ervan wezenlijk veranderd heeft.

De hersenmachine

Freud trok een parallel tussen het brein en een machine: het complexe neurale netwerk bouwt net als een machine elektrische energie op en moet zich om goed te kunnen functioneren ontladen door te dromen. Volgens Freud wordt onze fundamentele motivatie in het leven bepaald door instinctieve drijfveren, zoals het overlevingsinstinct en het seksuele instinct, die - weliswaar in het onderbewuste - onze emotionele reacties beheersen.

Al was er in principe niets mis met deze drijfveren, toch kon het fout gaan als de emoties die met deze instincten verbonden waren, gefrustreerd en bestraft werden, vooral in iemands jeugd, en vervolgens verdrongen. Hij redeneerde dat elke emotie die op die manier in de verdrukking komt nie gewoon verdwijnt, maar blijft liggen wachten op een kans om te ontsnappen als het bewustzijn iemands handelen niet beheerst - bijvoorbeeld als iemand ligt te dromen.

Als we slapen, laten we in onze dromen alle emoties en behoeften die we anders verdringen, de vrije loop. Ons bewustzijn bepaalt echter nog steeds de situatie met behulp van wat Freud de "censor" noemt, dat deel van de geest dat de ware betekenis van een droom verhult door beelden te vervormen of door het gebruik van beeldassociatie.

Zonder deze censor zouden onze wensvervullende dromen zo bizar, extreem en verontrustend worden, dat we noodgedwongen wakker zouden worden.

Id, ego en superego

Freud verdeelde de persoonlijkheid in id, ego en superego. Het id staat voor onze dierlijke aandrang te handelen naar onze instincten en behoeften en niet vanuit een sociale of culturele conditionering. Het ego is ons bewustzijn, dat bemiddelt tussen het id en het superego, en rationele beslissingen neemt. Het superego is ons geweten. Er ontstaan psychische problemen als ofwel het id ofwel het superego overheersen, waardoor gevoelens niet geuit kunnen worden.

Hippocrates

Evenals Hippocrates geloofde Freud dat dromen iets aankondigen, maar over de geest, niet over het lichaam. Freud en Hippocrates hebben het hier dan ook over voorspellende dromen.

Freud over het symbolisme

Sigmund Freud geloofde dat het symbolische karakter van dromen deel uitmaakt van een universele symbolische taal. Volgens hem kunnen psychologen deze taal leren en gebruiken om de dromen van hun cliënten te interpreteren en daarmee hun psychische problemen. Freud stelde dat dromen een evidente en een latente inhoud hebben, namelijk wat men ziet en wat men bedenkt. Om een droom met succes te kunnen interpreteren, moet de psycholoog de verborgen inhoud kunnen blootleggen, zodat de impulsen vanuit het id naar boven kunnen komen.

Om dit proces te vergemakkelijken, ontwikkelde Freud de techniek van het vrij associëren, die een van de belangrijkste instrumenten van de psycho-analyse werd.

Vrije Associatie

1. Neem een willekeurig belangrijk beeld of aspect van uw droom in gedachten.
2. Welk beeld of woord komt er vervolgens bij U op? Houd dat in gedachten zonder het te analyseren. Wat komt er dan? En dan? En dan? (bijvoorbeeld: blauw, meer, rivier, water, weerspiegeling, wolken, lucht, vogel enzovoort...)
3. Volg in gedachten de reeks beelden of ideeën zonder te oordelen of in te grijpen. Ga door tot U bij een beeld of idee komt dat voor U een bijzondere betekenis heeft.
4. Als dit niet gebeurt, ga dan terug naar het oorspronkelijke droombeeld en begin opnieuw. Of kies een ander beeld als uitgangspunt.

Veel dromen zijn zo bizar dat ze ondoorgrondelijk lijken; toch weerspiegelen ze het leven van de dromer en de dingen die hem overdag bezighouden. © 2007 - 2009 Hikari, gepubliceerd in Mensen (Kunst en Cultuur) op 28-03-2007, laatst gewijzigd op 08-12-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Hikari is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Dromen: vroeger en nu: Door de eeuwen heen heeft de mens geprobeerd zijn dromen te interpreteren. De Griekse filosoof Aristoteles geloofde bijvoorbeeld dat dromen voortekenen van ziekte waren, terwijl dromen…
• Droomthema: sex: Om dromen te begrijpen is het belangrijk dat U meer weet over de algemene thema's die ongeacht uw ras, cultuur of sociale achtergrond in uw dromen voorkomen. In de woorden van Betty Bethards…
• Psychoanalyse, therapie met Freud als grondlegger: Sigmund Freud is de grondlegger van de psychoanalyse. Psychoanalyse is bedoeld om inzicht te krijgen in de oorzaak van psychische symptomen. Het uitgangspun…
• Dromen interpreteren: Er bestaan vele manieren waarop men dromen kan interpreteren, hetzij in uw eentje, hetzij als onderdeel van een groep. Lees in dit artikel meer over het interpreteren van dromen.
• Droomthema: vallen: Om dromen te begrijpen is het belangrijk dat U meer weet over de algemene thema's die ongeacht uw ras, cultuur of sociale achtergrond in uw dromen voorkomen. In de woorden van Betty Betha…