Gaat de cultuur van China naar herstel van Confucianisme?

Op het grote plein van de Hemelse Vrede werd in januari 2011 een groot standbeeld geplaatst van Confusius. Dit standbeeld met een hoogte van 8 meter is zo belangrijk omdat de culturele ontwikkeling in China steeds meer de waarden van het Confusianisme gaat herstellen.

Waarom is het Confusianisme thans zo belangrijk

We kunnen rustig stellen dat deze eeuw de geschiedenis in zal gaan als de eeuw waarin de enorme economische groei van China een rol speelt in het wereldgebeuren. China was een der oudste beschavingen ter wereld. Door de snelle groei van de economie in China ontstaat meer welvaart. Logische gedachte is dat er op dit moment ook meer aandacht komt voor het welzijn. Mogelijk als gevolg van de veranderingen worden oude waarden nieuw leven in geblazen en worden de filosofieën van Confusius weer met kracht ter hand genomen. Dit is niet alleen van belang voor China maar de hele wereld krijgt dan te maken met de gedachten achter deze wereldstroming.

Wie was Confusius

Confusius werd geboren in 551 voor Christus. Hij was een wijsgeer en filosoof en zijn theorie berust vooral op waarden die betrekking hebben op relaties zoals ouder- kind, heerser- onderdaan, man- vrouw, vriend -vriend. Van het kind wordt verlangd dat het eerbied en gehoorzaamheid aan de ouders betracht maar ook aan andere familieleden en aan de heerser. Het is gebaseerd op het principe van deugd. De leer van Confusius had grote invloed op de cultuur van het oude China maar ook op die van Japan, Korea en Vietnam. Ten tijde van Mao Zedong werd de filosofie van Confusius zwaar onder druk gezet.

In het Televisieprogramma Tegenlicht van dinsdag 29 maart 2011 werd aandacht besteed aan de nieuwe gedachten zoals die in China leven. Een interview vond plaats met Tu Weiming, filosoof en historicus en aanhanger van het Confusianisme.
Er werd in het T.V. programma gesteld dat China eigenlijk 3 stromingen kent:

• socialisme en dit raakt de verdelijng van de goederen
• liberalisme behelst o.a. de vrijheid van de ondernemer
• confusianisme biedt de mogelijkheid om te leren en te groeien en tot zelfontplooiïng te komen.

Doelstelling voor het nieuwe China

Ieder mens heeft eigenlijk 3 rollen te vervullen.

• Men heeft een beroep
• men heeft familierelaties en is dus vader, moeder, broer, zuster etc.
• Men heeft een eigen leven.

Grote verschil met Maoisme

In het Confusianisme wordt sterk rekening gehouden met de wijsheid van de voorouders. Daarom zou men 3x per dag aan enige zelfreflexie moeten doen met de vragen of we ons verantwoordelijk gedragen, komen we onze beloften na en leren we van de informatie die we ontvangen. In de tijd van Mao, die als communistisch gezien kan worden, geloofde men in het collectief, nu wordt meer het eigen verantwoordelijkheidsgevoel benadrukt. Ook werd in de tijd van Mao de familie niet als het belangrijk gezien en er was zelfs afschuw voor respect aan de ouders. De Chinese regering is naar eigen zeggen een socialistisch land na de culturele revolutie. Deze culturele revolutie heeft veel onheil gebracht en het culturele erfgoed van China voor een heel groot deel verwoest. De kritische intelligentia werd de mond genoerd en velen werden gevangen gezet. De studenten van nu richten zich steeds meer op het westen en de hoop van de wetenschappers is erop gericht dat de westerse cultuur en de Chinese cultuur steeds meer zullen samensmelten..De tijd is rijp voor een brede herwaardering in beide werelden zo stelde Tu Weiming.

Boeddhisme en Taoïsme

Het Boeddhisme is afkomstig uit India en is een oude godsdienst. In China zijn veel aanhangers van de Mahayanaschool en deze school is in Japan bekend als het Zenboeddhisme. Er zijn in het hele land veel tempels waar mensen komen om te bidden en wierook te offeren. Het is de leer van de verlossing, van de overgang naar een volgend leven.
Het Taoïsme is een oud Chinees Volksgeloof. Het moedigt het volgen van onze intuïtie aan en vooral het leven met de natuur.

De toekomst van China in cultureel en geestelijk opzicht

China staat op een kritiek punt. De snelle ontwikkelingen geven ook veranderingen in het denken van de mensen. Er kan ontevredenheid met het bestaan uit voortvloeien zoals we zien in het midden oosten. Dit kan gaan uitmonden in een chaos. Ook hier zijn immers oproepen hoorbaar voor meer democratie en de bevolking wil een verandering. Zeker is dat China werkt aan haar economische culturele maar ook geestelijke ontwikkeling. In feite is er in de laatste 30 jaar enorm veel vooruitgang geboekt maar er is nog een hele lange weg te gaan, waarbij de kwestie van de mensenrechten wel het belangrijkste aspect is. De gedachten zoals deze nu verwoord worden door de kritische intellectuelen zullen ingebed moeten raken bij de bevolking.