Religieuze geschiedenis Joden 30: de opstand der Makkabeeën
De Joodse opstand tegen de Grieken zet een precedent in de menselijke geschiedenis: het wordt de eerste religieuze oorlog in de wereld. De Makkabeeën voeren de strijd tegen de Grieken. Mattathias is de leider van de Makkabeeën Hij voert de guerrilla groep samen met zijn zoons aan. De strijd duurt 25 jaar. Na de eerste drie jaar slagen de Joden erin Jeruzalem te heroveren. Zij wijden de Tempel opnieuw in. Dit is het begin van het Chanoeka-feest.
Boeken van de Makkabeeën
In de Boeken van de Makkabeeën staan de verslagen van het Joodse gevecht tegen de Grieken. De boeken zijn niet opgenomen in de Hebreeuwse Bijbel omdat de gebeurtenissen veel later plaatsvinden dan de tijd waarin de Mannen van de Grote Vergadering de Bijbel samenstellen. 1 Makkabeeën is geschreven in het Hebreeuws; 2 Makkabeeën is geschreven in het Grieks.Eerste godsdienstoorlog in de geschiedenis
De oorlog van de Makkabeeën is de eerste godsdienstoorlog. De Joden denken dat hun religie (de enige monotheïstische religie) het waard is om voor te sterven.Het is niet alleen een oorlog tegen de Grieken, maar ook een burgeroorlog: Joden die trouw blijven aan het Jodendom tegen Joden die Hellenistisch zijn geworden.
Mattathias weigert een varken te offeren
In het jaar 167 voor de gewone jaartelling komen de Grieken in Modi'in aan. Zij eisen dat de Joden een varken offeren voor de Griekse goden. De priester Mattathias weigert. Maar er is een Hellenistische Jood die het wel wil doen. Mattathias doodt hem en de Griekse ambtenaar. Daarna verzoekt Mattathias de menigte hem te volgen. Samen met zijn zoon Yochanan, Sjimon, Juda, Eleazar en Ynathan organiseert hij een guerrilla leger geleid door Juda met de bijnaam de Makkabeeër. De naam is een acroniem voor mi komocho ba'alim Hashem, (die is zoals jij onder de krachten, o God) - de strijdkreet van het Joodse Volk. Waarschijnlijk vormde het leger niet meer dan 12.000 man. Zij moeten het opnemen tegen 40.000 Grieken die professionele soldaten zijn. De meeste gevechten vinden plaats tussen de kustvlakte en Jeruzalem. De strijd duurt 25 jaar totdat de Grieken vrede sluiten met de Joden.Chanoeka
Na de eerste drie jaren slagen de Joden erin Jeruzalem te heroveren. Ze vinden een ontheiligde Tempel veranderd in een heidens heiligdom waar varkens op het altaar worden geofferd. Het eerste wat de Joden doen is een alternatieve menora maken. Ze vinden pure olie die er voor zorgt dat de menora acht dagen brandt. Dan wordt de Tempel gereinigd en opnieuw ingewijd op de 25ste Kislev, de dag waarop tegenwoordig het Chanoeka feest begint acht dagen lang. Het woord chanoeka betekent 'inauguratie.' Op Chanoeka worden twee wonderen gevierd:- De militaire overwinning op de Grieken.
- De spirituele overwinning dat wordt gesymboliseerd door de lichten van de Chanoeka.
Vooral de spirituele overwinning is belangrijk. Zo hebben Joden vele grote rijken overwonnen. De inwijding van de Tempel betekent niet dat de gevechten zijn geëindigd. Er volgen nog vele gevechten. In het jaar 142 sluit de monarch Demitrius een vredesverdrag met Sjimon, de laatst overlevende zoon van Mattathias. De officiële soevereiniteit van Israël is hersteld.
Het bestuur van de Hasmonieten
Sjimon wordt Hoge Priester en nasi (president). Hij noemt zichzelf geen koning omdat de cohen (priester) afstamt van de stam Levi. Een koning moet afstammen van de stam Juda (de lijn van koning David). Het is een slechte keuze van Sjimon omdat zijn nakomelingen deze onderscheiding niet respecteren. Zij vestigen een nieuwe dynastie -de Hasmonieten. Deze houdt 103 jaar lang stand. Ze kennen grote gebiedsuitbreiding maar ook een morele en religieuze aftakeling. Ze mogen geen koningen worden, maar doen dit toch en blijken corrupt te zijn. De zoon van Sjimon, Yochanan Hyrcanus, dwingt de inwoners van veroverde gebieden zich te bekeren tot het Jodendom. Dit is in strijd met de ethiek van het Jodendom die het bekeren juist ontmoedigt. Eén van de volkeren die bekeerd worden zijn de Idumeeërs. Eén van de afstammelingen van de Idumeeërs is Herodus die later aangewezen wordt als Joodse koning.Afname van Joods bestuur
De zoon van Yochanan is Alexander Yanai. Hij is een Hellenistische Jood en vecht tegen de Farizeeërs. Hij laat 800 van hen executeren. Na zijn dood neemt zijn vrouw koningin Shlomzion de macht over. Er komt een periode van rust en vrede. De laatste twee Hasmonietische heersers zijn de zonen van Shlomzion. Dit zijn twee volledig vergriekste Joden. Ze vechten met elkaar wie er koning zal zijn en ze worden steeds corrupter. Ondertussen hebben de Romeinen de macht in Israël overgenomen.- Meer over de Joodse geschiedenis is te lezen in mijn special Religieuze Joodse geschiedenis (II): Richteren tot Chanoeka.
Verwante artikelen
- Chanoeka: overzicht van gebeden, tora-gedeelten en liederen: In dit artikel wil ik een overzicht geven van de religieuze gebeden, tora-gedeelten en liederen. Dit zijn V'al Hanissim, Hallel, Tora-gedeelten en…
- Religieuze geschiedenis Joden 34: Joodse opstand tegen Rome: De Joodse opstand tegen de Romeinen kan vergeleken worden met een opstand van Israël tegen de Navo. Dit lijkt op een zelfmoordpoging. Waarom staan…
- Religieuze geschiedenis Joden 29: Griekse vervolging: Het conflict tussen de Joden en de Grieken begint binnen het Jodendom zelf. Hellenistische Joden scheiden zich van het Jodendom af. Ook vindt een splitsi…
- Chanoeka: test je Chanoeka-kennis: Test je Chanoeka-kennis. In dit artikel wil ik de lezer zijn kennis over Chanoeka laten testen. De vragen gaan over de belangrijkste kenmerken van het Joodse Chanoeka-feest…
- Joodse feestdagen: Chanoeka: Het woord Chanoeka betekent 'inwijding'. In het Oude Testament (Tenach) staat niets te vinden over dit feest. Chanoeka werd pas in de 2de eeuw voor de gewone jaartelling ingestel…
Reageer op het artikel "Religieuze geschiedenis Joden 30: de opstand der Makkabeeën"
Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.
