Bar Kochba en Romeinen

Religieuze geschiedenis Joden 37: De Bar Kochba opstand

Infoteur: Etsel

Ondanks de verloren opstand van de Joden tussen 66 en 70 van de gewone jaartelling, blijven de Joden in opstand komen. De Tempel is er niet meer en Jeruzalem is veroverd. Toch krijgen de Romeinen geen rust. Eén van de beroemdste opstanden is de opstand van Bar Kochba die leidt tot de vestiging van een onafhankelijke Joodse Staat voor 2,5 jaar.


Antisemitisme

De vijandigheid en mishandeling van Joden vindt door het hele Romeinse Rijk plaats (60 procent van de Joden leeft buiten Israël; in Alexandrië wonen al zo'n 250.00 Joden. In totaal leven er 5 tot 7 miljoen Joden in het Romeinse Rijk). In antwoord daarop komen de Joden verschillende malen in opstand. Steeds worden er duizenden gedood. De Joden krijgen de 'vijandelijke status.'

De Oorlog van Kittos

In het jaar 114 van de gewone jaartelling begint de Romeinse keizer Trajan een militaire campagne om de het Perzische Rijk in het oosten neer te slaan. Joden vechten mee met de Perzen. Het Romeinse antwoord was de Joden af te slachten. Verschillende Joodse gemeenschappen werden gedecimeerd. Deze slachtingen staan bekend als de Oorlog van Kittos.

Hadrianus

Hadrianus die in 117 aan de macht komt, lijkt tolerant te staan tegenover de Joden. Hij praat er zelfs over om de Joden hun Tempel te laten herbouwen. Maar dit stuit op hevig verzet van de Hellenisten. Plotseling toont Hadrianus zich vijandig tegen de Joden. Het is onduidelijk waarom. Waarschijnlijk wordt hij beïnvloed door de Romeinse historicus Tacitus. Deze ziet zichzelf als aanhanger van de Griekse cultuur. Hadrianus besluit om van Jeruzalem een heidense stad te maken met een standbeeld van Jupiter op de plek van de Joodse Tempel. Ook wil hij de Sjabbat afschaffen, de besnijdenis, de wetten van reinheid en het onderwijs van de Tora. Dit lokt opstanden uit.

Bar Kochba

Eén van de grootste opstanden wordt geleid door Bar Kochba (Simon Bar Kosiba) in 132 van de gewone jaartelling. Het leger van Bar Kochba (50.000-100.000 strijders) is een geheel religieus leger. De strijders wonen in grotten. In 132 slagen de strijders van Bar Kochba erin de Romeinen uit Jeruzalem en Israël te verjagen. Voor korte tijd komt er een onafhankelijke Joodse staat. Volgens de Talmoed (Sanhedrin 97b) bestaat die staat 2,5 jaar.
Vanwege het succes denken velen, waaronder rabbi Akiva, dat Bar Kosiba de Messias kan zijn. Hij krijgt de bijnaam Bar Koch (Zoon van een Ster), een toespeling op Numeri 24:17 'er zal een ster komen uit Jakob.' Deze ster verwijst naar de Messias. Maar Bar Kochba blijkt de Messias niet te zijn en de rabbijnen schrijven dat zijn werkelijke naam Bar Kosiva is. Dit betekent 'Zoon van een Leugen', verwijzend naar dat hij een valse Messias is.

Het Romeinse antwoord

Rome zendt maar liefst twaalf legioenen om de opstand neer te slaan. Ze worden geleid door de beste generaal Julius Severus. Toch is hij bang voor de Joden in een open slagveld. Waarom? Omdat de Joden bereid zijn te sterven voor hun geloof. Wat doet Severus? Hij slaat de opstand bloedig neer. Dit kost veel mensenlevens. Ook de Romeinen raken veel soldaten kwijt. Ze verliezen een heel legioen (het 22ste) in de strijd. Tegen het einde van de strijd is bijna de helft van het hele Romeinse leger in Israël.

Waarom verliezen de Joden?

Volgens de Joodse wijzen worden Bar Kochba en de strijders te arrogant. Dit komt omdat mensen hem zijn gaan zien als de Messias. Hij slaat ook zijn oom, Rabbi Elazer HaModai, dood omdat hij deze er valselijk van verdenkt een spion te zijn voor de Romeinen. In het Jodendom wordt onderwezen dat niet de mensen de oorlog winnen, maar God.

De val van Beitar

Bar Kochba's laatste plaats was Beitar, ten zuidwesten van Jeruzalem. De stad valt op de droevigste dag in de Joodse geschiedenis, de 9de aaw (Tisj'a Beaaw), dezelfde dag waarop de Eerste en Tweede Tempel worden vernietigd.

Geen volk heeft de Romeinen meer dwars gezeten dan de Joden. De strijd tussen Joden en Romeinen gaat niet zozeer over gebied of eigendom, maar over de manier van leven. Elke poging de Joden los te maken van het Jodendom wordt gezien als de dood van de ziel van de natie.

De Romeinen besluiten om de Joodse band met een geliefde land af te sluiten. Ze geven Jeruzalem een andere naam: Aelia Capitolina.

Aelia Capitolina

De naam 'Aelia' is afkomstige van de naam 'Pulbius Aelius Hadrianus.' De naam 'Capitolina' verwijst naar het Capitool in Rome waar de tempel van Jupiter staat. De stad wordt helemaal verromeinst. Joden wordt de toegang tot de stad ontzegd, behalve de 9de aaw, om de verwoesting van de Tempel te herdenken. Zij klagen bij de Westmuur van de Tempel. Zo ontstaat de naam 'Klaagmuur.' Voor het eerst sinds Koning David Jeruzalem tot hoofdstad maakt, wonen er geen Joden meer in Jeruzalem. De eerste stad die 'Judenrein' wordt gemaakt is dus Jeruzalem.

Ook wordt de naam 'Israël' gewijzigd in Philistia (Palestina), vernoemd naar de Filistijnen. De naam wordt later door christenen gebruikt en door het Britse Mandaat. Tijdens de Britse Mandaat periode krijgen de Arabieren en de Joden de naam Palestijnen.

Rabbi Akiva

De Romeinen willen de Joden niet alleen scheiden van Israël, maar ook van het Jodendom. Eén van de strijders tegen de Romeinse decreten is Rabbi Akiva (naast vele andere rabbijnen). Rabbi Akiva begint pas met zijn veertigste de Tora te bestuderen. Daarvoor is hij schaapsherder. Maar wanneer hij verliefd wordt op Rachel zegt ze hem alleen te willen trouwen als hij de Tora bestudeert. In korte tijd wordt hij één van de wijste mannen van Israël. Hij verzamelt zo'n 24.000 studenten om hem heen. Maar hij wordt opgepakt door de Romeinen en doodgemarteld. Zie verder het artikel Rabbi Akiva en zijn 24.000 studenten.

Meer is te lezen in mijn special Religieuze Joodse geschiedenis (III): Rome tot kruisvaarders.
© 2008 Etsel, gepubliceerd in Oorlog (Kunst en Cultuur) op 26-06-2008, laatst gewijzigd op 22-08-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Etsel is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen


Reageer op het artikel "Religieuze geschiedenis Joden 37: De Bar Kochba opstand"


Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.