Operation Market Garden (ook wel 'Slag om Arnhem' genoemd)

Operatie Market Garden was een vreselijke onderneming van de gealieerden. Je moet er namelijk rekening mee houden dat er ongeveer 2 keer zoveel slachtoffers zijn gevallen dan bij de invasie in Normandië. Daarom is het goed om te weten hoe dit kon gebeuren, en hoe dit gebeurde. Ik heb dit uitgezocht en een artikel gemaakt. Hier laat ik dit artikel zien.

Operation Market Garden

Operation Market Garden is beter bekend als de slag bij Arnhem, al klopt dit niet helemaal. Operation Market Garden staat namelijk voor de hele operatie. Die hele operatie had het doel 6 bruggen te veroveren. Deze bruggen lagen bij de volgende steden:

1. Son - het Wilhelminakanaal
2. Veghel - de Zuid-Willemsvaart
3. Grave - de Maas
4. Nijmegen - de Maas en de Waal
5. Arnhem - Nederrijn

Als bij al deze bruggen een bruggehoofd stond, aan beide kanten welteverstaan, kon het Britse leger snel oprukken om de Siegfriedlinie heen naar het Ruhrgebied. Zodoende zie je dat de slag bij Arnhem maar een deel is van Operation Market Garden.

Het hele gebeuren was een plan van Bernard Law Montgomery. Toen hij het plan bekendmaakte in de geallieerde legertop, stuitte het al op veel weerstand, en wel van verschillende personen. Ik noem er een paar:

• Dwight D. Eisenhouwer.
• Browning (bevelhebber van de Britse luchtlandingstroepen). Hij heeft de historische uitspraak gedaan: “Ik denk dat we wel eens een brug te ver zouden kunnen gaan”.
• Prins Bernhard. Hij heeft gewaarschuwd dat de zware tanks in de zachte grond van de Betuwe wel eens weg konden zakken.
• Sosabowski (bevelhebber van de Poolse luchtlandingstroepen). Ook hij vond Arnhem een gewaagd deel aan de operatie. Maar hij stond al bekend als een lastige collega om me samen te werken, dus naar hem werd al helemaal niet geluisterd. Hij was overigens een van de weinige die door had dat de Duitsers de poort naar Duitsland echt niet zomaar gewonnen zouden geven.
• Brian Urquhart (officier bij de inlichtingendienst) Hij hoorde van het verzet dat er tanks van een SS-pantser-divisie lagen ten noorden van Arnhem. Hij heeft luchtfoto’s laten maken en daarop is ook te zien dat deze tanks ook echt in de bosjes stonden verscholen. Toen hij dit argument op 2 dagen voor de aanval (15 september dus) aankaartte, kreeg hij verlof omdat hij ‘overspannen’ zou zijn.

De plannen werden overhaast gemaakt. Een beetje te overhaastig, naar mijn idee. Dit kwam door de grote overmoed die toen bij de geallieerden heerste. Volgens hun inlichtingendienst stond het Duitse leger op instorten. De Duitsers waren massaal aan het vluchten om in Duitsland weer op sterkte te komen. Er werd besloten om overdag te springen. Normaal deed men dat niet, maar sprong ’s nachts, maar nu sprong men overdag omdat de Duitsers luchtafweergeschut gebruikte dat het ook ’s nachts deed. Ook was er in de periode dat ze wilden springen weinig maan wat anders wel gebruikelijk was. Het eerste plan was om 2 grote droppings op een dag te organiseren. Maar de coördinator van de vluchten raadde dat af omdat dan de piloten oververmoeid zouden raken. De vluchten werden uitgespreid over 3 dagen, wat later 1 van de grootste fouten zou worden van Operation Market Garden. Het weer in Engeland verslechterde namelijk na een paar dagen, zodat de laatste vlucht uitgesteld moest worden.

Het was de bedoeling dat het leger van generaal Dempsy, dat net onder de Belgisch-Nederlandse grens lag, door zou stoten naar Arnhem, en ondertussen al die 5 bruggen nog eventjes te veroveren. Het was natuurlijk ontzetten naïef om te denken dat dat zo maar kon in 48 uur. Ook van Duitse kant werd achteraf gereageerd op deze actie. Generaal Bittrich zei dit van Operation Market Garden:
“Kinderlijk en naïef om te veronderstellen, dat je ‘zomaar’ in vijandelijk gebied over een lengte van 100km kunt doorstomen over een tweebaansweg, waarop absoluut niets mag gebeuren, dat de boel kan vertragen. De enige weg, die toegang gaf tot de landingsgebieden van de parachutisten. Daarop kon en mocht niets gebeuren. Geen bombardement, geen beschieting, geen botsing… NIETS!
En en-passant moet je in die ene 100 km lange verbindingen ook nog eens 5, let wel vijf bruggen veroveren. Die bij Son, Veghel, Grave, Nijmegen en Arnhem. Vijf oeververbindingen, van wie 3 grote en zeer belangrijke. Bruggen, die naar jij als aanvaller hopen mag, niet op het moment dat jij er voor staat, door de vijand opgeblazen worden. Mag ik degene die in zo`n sprookje gelooft, kinderlijk en naïef noemen?”

Omdat de slag bij andere steden minder bekend zijn, ga ik me nu specialiseren op de echte slag bij Arnhem.

Het was opvallend dat veel luchtlandingstroepen kaarten hadden, waar Arnhem en omgeving op stond. Maar de Rijnbrug stond er niet op. Dat kwam omdat toen die kaarten gemaakt werden, de Rijnbrug er nog niet was. Sommige andere luchtlandingstroepen hadden kaarten van Almelo in plaats van Arnhem.

Maar nog voor dat de geallieerde Arnhem hadden bereikt kregen ze last van de SS-pantserdivisie die ten noorden van Arnhem lag.

Toch haalde de Geallieerden Arnhem. Zij het dan met maar ongeveer 600 man. Ze kwamen zonder tanks met alleen manschappen. Het spreekt vanzelf dat ze het niet uit konden houden tegen een SS-pantserdivisie. Deze pantserdivisie keek niet op een tuintje meer of meer. Ze sloopten hele tuinen voor zover die er nog waren om een beetje camouflage te hebben. Jammer van je mooie tuintje.

Uiteindelijk moesten ze over de rijn vluchten.Dit gebeurde met 30 canvasbootjes. De meeste hadden geen motor en kwamen vooruit met wat armkracht. Ook zwommen er veel naar de overkant. Uiteindelijk haalde maar 11 van de bootjes de overkant. Deze gingen opnieuw heen en weer om andere kameraden op te halen.

Dit was het treurige einde van Operation Market Garden. © 2007 - 2010 Jonathan, gepubliceerd in Oorlog (Kunst en Cultuur) op 17-04-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Jonathan is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Operation Market Garden: Operatie Market Garden was de codenaam voor dramatische slag om Arnhem in september 1944, de opmars van de geallieerde troepen tot stilstand werd gebracht. Deze opmars maakte deel ui…
• Slag om Arnhem: een brug te ver voor Market Garden: Het krijgsplan van Market Garden was zo duidelijk. Nederland voor Kerstmis 1944 bevrijden van de Duitsers door in één grote beweging door te trekken naar B…
• Liberation Route:Beleef oorlog '44-'45 rond Arnhem- Nijmegen: De Liberation Route laat de bezoeker beleven wat zich afspeelde rondom Arnhem en Nijmegen tijdens de tweede wereldoorlog in 1944-'45. Op 23 locat…
• Operatie Market Garden: Een verloren zaak?: Market Garden was een codenaam voor een offensief van de geallieerde met als doel de bevrijding van Nederland. Deze grootschalige operatie vond plaats in het jaar…
• Gemeente Arnhem: Arnhem is de tweede grootste stad van Gelderland. Deze Hoofdstad van Gelderland maakt deel uit van Stadsregio Arnhem-Nijmegen.