Israëls luchtmacht (4): Jom Kippoeroorlog

Terwijl Israël vanaf 1967 steun kreeg van de VS, kregen Syrië en Egypte steeds meer hulp van de Sovjet Unie. De belangrijkste wapens die de Sovjets leverden waren SAM raketten, zoals de SAM-2 Guideline en de SAM-3 Goa. Ook werden er honderden anti-luchtdoel batterijen geleverd bemand door 15.000 officieren en NCO's uit de Sovjet Unie. Dit betekent dat de IAF sterk onder vuur kwam te liggen en er vliegtuigen werden neergeschoten en piloten gedood of gevangen genomen.

Zware verliezen voor Israël

De Sovjet raketten brachten zware verliezen aan Israëlische zijde. Succesvolle piloten zoals Shmuel Chez werden gedood door een SAM-3 Goa raket. Maar er was ook succes. Op 30 juli 1970 schakelden een aantal Israëlische Mirages en Phantoms vijf MiGs uit. Hoewel de Uitputtingsoorlog (1967-1970) voorbij was bleef de IAF actief. Er werden vergeldingsacties uitgevoerd tegen Palestijnse terreurgroepen in Syrië en Libanon die Israëlische nederzettingen aanvielen. De operaties die de IAF uitvoerden waren vaak in dichtbevolkte gebieden. Men wilde weinig slachtoffers maken dus werd er laag gevlogen.

Neerschieten Libisch passagiersvliegtuig

Op 24 februari 1974 gebeurde een vreselijk incident. De Palestijnen hadden gezegd een kamikaze vlucht te zullen gaan uitvoeren op een Israëlische stad. Een Libisch toestel dat niet had kunnen landden in Caïro vanwege een zandstorm verscheen op de Israëlische radar boven de Sinaï-woestijn. Gevechtsvliegtuigen gingen er op af en toen het vliegtuig weigerde terug te keren, werd het uit de lucht geschoten met 108 passagiers aan boord.

Jom Kippoeroorlog

Een paar uur voor het begin van de Jom Kippoeroorlog ontving premier Golda Meir (zie foto) het bericht van de militaire geheime dienst (Aman) dat Syrië en Egypte een massale aanval zouden gaan uitvoeren tijdens Jom Kippoer. Omdat Israël al in 1967 was veroordeeld preventief in de aanval te gaan, besloot premier Meir dat Israël nu niet preventief zou gaan aanvallen omdat Israël dan opnieuw voor agressor zou worden uitgemaakt. Wel werden reservisten opgeroepen en stonden de parate troepen klaar alsook 500 gevechtsvliegtuigen gevuld met brandstof. Toch zou Israël enorm in de problemen gaan komen. De Mirages IIICs, Phantoms en Skyhawks hadden als moeilijke taak om de Syriërs en Egyptenaren op afstand te houden om zo de reservisten de tijd te geven op hun posities te arriveren. De Syriërs en Egyptenaren gebruikten hun SAM-raketten om de Israëlische gevechtsvliegtuigen uit de lucht te schieten. Deze vliegtuigen hadden een dubbele taak:

• het creëren van een overwicht in de lucht
• artillerie beschietingen uitvoeren tegen vijandelijke troepen

De SAM-raketten slaagden erin de IAF te neutraliseren. De eerste paar dagen werden bijna 100 Israëlische vliegtuigen uit de lucht geknald. De Israëlische piloten maakten lange vluchten naar de Sinaï-woestijn om Egyptische troepen te bombarderen en later richting Damascus om SAM-batterijen te vernietigen. Sommige piloten voerden kamikaze vluchten uit zodat andere vliegtuigen de SAM-raketten konden uitschakelen. Uiteindelijk kreeg de IAF overwicht in het luchtruim.

Door de grote verliezen aan Israëlische zijde moest de VS een luchtbrug openen en vliegtuigen leveren. Er deden zelfs Amerikaanse piloten mee met Israël. In totaal kreeg Israël 43 Skyhawks en 40 Phantoms. De IAF slaagde erin honderden SAM batterijen te vernietigen. Meer dan 360 Syrische en Egyptische gevechtsvliegtuigen werden neergeschoten. Ook tientallen helikopters met Syrische en Egyptische commandotroepen werden neergehaald. De IAF trof doelen ver in vijandelijk gebied (Nijldelta en Damascus).

Twee doctrines

Twee doctrines van de IAF bewezen hun waarde tijdens de Jom Kippoeroorlog:

1. de veelzijdige rol van de helikopters voor reddings- en commando operaties;
2. het gebruik van vrachtvliegtuigen voor vervoer van troepen en materieel naar de frontlinie.

Meer informatie in onze special: De Israëlische luchtmacht:de 'beste' luchtmacht ter wereld.