Modern Israël 44: Palestina WOII – Britten in Midden Oosten

Palestina tijdens Wereldoorlog II. De Britten waren zeker van hun zaak in het Midden Oosten. Maar in Europa boekten de Nazi's succes. Dit lukte ook in Noord-Afrika en Syrië. Toch was de Britse positie niet hopeloos. Italië was in Libië niet sterk. De Britten versloegen hen in de winter van 1940-1941. Maar het succes duurde niet lang. De Duitsers drongen de Britten terug tot Alexandrië. Als deze stad zou vallen, zouden het Suezkanaal, Palestina en Syrië ook onhoudbaar worden.

Britten kregen weinig steun van Arabische bondgenoten

De Britten kregen weinig steun van Arabische bondgenoten. Zelfs toen Alexandrië gebombardeerd werd wilden de Egyptenaren Italië niet de oorlog verklaren. De Egyptenaren waren zelfs van plan met de As-mogendheden te collaboreren. Koning Farouk zag de Duitsers als bevrijders en leverde hen informatie over het Britse leger. In Irak werd een anti-Britse overheid geïnstalleerd o.l.v. premier Rashid Ali. De regering vroeg om Duitse bescherming. Die gaf Adolf Hitler ook. De Britten waren zo genoodzaakt om de Iraakse regering omver te werpen. Ook Vichy Syrië werd aangevallen door de Britten.

Moefti pro-Duits

De Moefti was een bewonderaar van Adolf Hitler. De Moefti moest, toen de Britten de Iraakse regering hadden getorpedeerd, van Irak naar Iran en later naar Turkije vluchten. Vanuit Ankara nam hij een Duits vliegtuig naar Rome om te worden ontvangen door Mussolini. Er werd afgesproken dat de As-mogendheden (Duitsland en Italië) zouden helpen bij de eliminatie van het Joods Nationaal Tehuis in Palestina. Vanuit Rome vertrok de Moefti naar Berlijn alwaar hij een ontmoeting had met Adolf Hitler. Hitler wilde geen Arabisch land bezetten maar alleen het Palestijnse Jodendom uitroeien. De Moefti zou de officiële woordvoerder worden voor de Arabische wereld. Hij riep moslims op om zich tegen de geallieerden te verzetten. In Joegoslavië rekruteerde hij Bosnische moslims die onder Duits bevel aan het Russisch front vochten.

Joden bleven Groot Brittannië loyaal

Weizmann gaf vier dagen vóór de oorlog in een brief aan Chamberlain te kennen dat de Britten op Joodse steun konden rekenen. David Ben Goerion wilde tegen de Britten strijden, maar hij kreeg geen steun van de Jewish Agency Executive.

De Jewish Agency mobiliseerde de bronnen van de Jisjoev voor oorlogsdoeleinden. Er werden antitankmijnen, wapenonderdelen, tankmotoren, e.d. geproduceerd. Zo'n 63% van de Joodse arbeidskrachten hielden zich bezig met defensie. Dit zou de basis gaan worden voor de Joodse economie na de oorlog in Palestina.

De Va'ad Leumi wist 136.000 Joodse mannen en vrouwen voor de nationale dienst te ronselen. Het ging niet alleen om vechten tegen de Nazi's, maar ook om de Britten te herinneren aan de Zionistische zaak. Men hoopte onder eigen vlag te vechten maar de Britten stonden dit niet toe. Ze waren bang dat dit tot een nieuwe Arabische opstand zou leiden. Maar toen Churchill in Groot Brittannië aan de macht kwam ging de Britse regering akkoord met de vorming van een Joods leger. Toen Lord Lloyd evenwel plotseling stierf en werd vervangen door Lord Moyne, stelde Churchill het plan van een Joods leger weer uit. In de tussentijd vormden Joden kleinere Palestijnse eenheden. Engeland wilde echter gemengde Arabische Joodse compagnieën die naar het westelijk front gezonden zouden worden. De Jewish Agency vond het een belediging maar ging toch akkoord. Joden werden naar Frankrijk gestuurd voor reparatie en onderhoudswerk. Nadat Frankrijk door Duitsland was verslagen gingen de Joden weer terug naar Palestina om als grondpersoneel voor de RAF te werken. In augustus 1942 mochten 18.000 Joden hun eigen Joodse bataljons vormen.

Naast deelname in het Britse leger hadden de Joden een eigen militaire rol met de Hagana. Het hield zich zowel bezig met de oorlog als clandestiene trainingsactiviteiten. De Britten arresteerden de beste officieren van de Hagana, zoals Moshe Dayan en Moshe Carmel. Toen het de Britten in de oorlog slecht ging door de Blitz Krieg werden ze soepeler t.a.v. de Hagana. De Hagana ging de Britten helpen bij het saboteren van bruggen en tunnels in Libanon, Syrië, Turkije en Iran. Maar de beste Joodse strijders zaten in het Britse leger. Alleen veteranen van de commandotroepen van Jitschak Sade en de Special Night Squads waren actief. Er was noodzaak voor een permanente gemobiliseerde Joodse strijdkracht. Die kwam er met de Palmach (Plugot Machaz – Aanval Compagnieën). Eén van de doelen was de Jisjoev te beschermen tegen Arabische aanvallen zodra de Britten uit Palestina zouden vertrekken. Ook zouden legers van de As-mogendheden aangevallen worden mochten die Palestina zouden binnenvallen. Commandant van de Palmach was Jitschak Sade. Toen de situatie in de Levant verslechterde voor de Britten werd de hulp van de Hagana (Palmach) ingeschakeld. Er werden verschillende acties (zoals in Syrië) uitgevoerd met wisselend succes. De Palmach kreeg van de Hagana haar eigen bases in kibboetsiem Ginnosar en Beth Oren voor extra training. Britse officieren gingen Palmach eenheden in een special task force organiseren om de Nazi dreiging te weerstand. Er werd een enclave gemaakt in de Karmel vanwaaruit aanvallen tegen Nazi troepen konden worden uitgevoerd. De Britten keurden het plan goed. Duits en Arabisch sprekende Joden werden geselecteerd voor spionage en sabotage werk. Maar het Karmel Plan kwam nooit tot uitvoering. De Nazi's o.l.v. Rommel bereikten Palestina niet en werden verslagen door Montgomery's Eight Army. De Britten sloten de Palmach bases en namen de wapens van de Palmach weer in beslag. Toen de Palmach in een overheidsarsenaal inbrak om de wapens terug te eisen werd de Hagana weer illegaal verklaard. De Joodse defensie ging weer ondergronds. Ze had veel geleerd van hoe een gewoon Europees leger functioneerde en wat haar kracht en beperking was. Palmach commandanten werden geleerd om op eigen initiatief te handelen. Ook verrassings- en preventieve aanvallen waren belangrijk.

Modern Israël VI: WOII en einde Brits Mandaat.

Lees verder

• Modern Israël 43: Britse weerstand – White Paper 1939
• Modern Israël 42: Britse weerstand – Rondetafelconferentie
• Modern Israël 41: Britse weerstand – Joodse zelfverdediging
• Modern Israël 40: Britse weerstand – Arabische opstand 1937
• Modern Israël 39: Britse weerstand – De Peel Commissie