Traveler in Black - Reiziger in de Chaos

Het is inmiddels een oudje: The Traveler in Black (1971) van John Brunner in het Nederlands verschenen onder de titel Reiziger in de Chaos (Born Science Fiction - 1972). Maar het boek is nog alleszins de moeite van het lezen waard. Het verteld over de reizen van een kleine man in het zwart, met vele namen en slechts één aard. Zijn opdracht is orde te brengen in de chaos.

John Brunner

De Britse schrijver John Brunner (1934-1995) is buitengewoon produktief geweest. Hij schreef meer dan 80 boeken waaronder space opera's, m.n. voor de amerikaanse markt, meer op milieu-bewustzijn gerichte romans, romans rond tijdreizen (bijzonder Times without Number), een roman waarvan de plot gebaseerd is op een schaakwedstrijd (The Squares of the City) en ook deze fantasy roman 'The Traveler in Black'.

Opbouw

Het boek is verdeeld in vier delen die elk een reis van de reiziger beschrijven. Het eerste deel is een serie tableuax, kleine gebeurtenissen en het verhaal van een verdwaalde Londenaar. Elk volgende deel is steeds meer een verhaal en het laatste is echt een volledig verhaal.

De structuur van het boek weerspiegelt op fraaie wijze de toenemende orde in het deel van het universum waarvoor de reiziger verantwoordelijk is. Want een verhaal is meer geordend dan een reeks tableaux.

1. Stempel van de chaos
2. Breek de deur van de hel open
3. De inzet bij winst verloren
4. Het rijk van de angst

De reiziger

De reiziger is in een wereld die beheerst wordt door chaos, waar niets eenduidig is en alles kan gebeuren, een bijzonder wezen. Hij heeft vele namen, maar slechts een aard. En hij maakt een regelmatige ronde door het hem toegewezen gebied, leunend op zijn staf van gebundeld licht.

Hij is geschapen met slechts een doel: orde brengen in de chaos. Die ene aard legt hem begrenzingen en verplichtingen op die anderen niet kennen. Een van die verplichtingen was dat hij de wensen moet vervullen die in zijn aanwezigheid worden geuit. Hoewel de vervulling daarvan vaak totaal anders uitpakt dan degene die de wens uitte voor ogen stond.

Zo is daar bijvoorbeeld in het derde deel het meisje Viola dat in haar dorp terugkomt en ontdekt dat alle bewoners zijn meegevoerd door vijanden. Zij wenst bij haar aanstaande man te zijn als zij zich realiseert wie de man is die bij haar staat. 'Het zij zo,' antwoordt de reiziger en enige tijd later is zij met hem een gevangene van lord Fellian van Teq. Dat was niet helemaal haar bedoeling, maar haar wens ís vervuld.

Chaos

In de loop van de eonen heeft de reiziger het opgenomen tegen de machten van de chaos, waaronder . Velen van hen heeft hij in de loop van zijn reizen gebonden, in een wolk, een boom, een bron, een berg. Zij roeren zich af en toe nog wel, maar kunnen geen kwaad meer aanrichten.

In de verhalen en tableaux die wij voorgeschoteld krijgen worstelt hij echter vooral met de dwaasheid van mensen.

Soms is dat werkelijke dwaasheid, twee mannen die vechten omdat ze hetzelfde willen maar beide menen dat zij het goede willen en de ander een dwaas is. Maar vaker ook dwaasheid van mensen die door magie gebruik willen maken van de machten van chaos. Zij beseffen echter niet dat zij doordat ze daarvoor een zekere controle aan die machten op moeten leggen. Juist daardoor dragen zij uiteindelijk bij aan de verdrijving van de chaos. Want controle houdt orde in en orde is het tegengestelde van chaos.

Maar in de praktijk keert de dwaasheid van de magie zich meestal tegen hen die het bedrijven. Het tweede deel beschrijft wat er gebeurt in de stad Ys die ooit tot het rijk van de tijd behoorde, groots en aanzienlijk was in de wereld. Maar latere generaties lieten alles versloffen en zochten vervolgens in magie naar middelen om dat proces weer om te keren.

De reiziger zoekt de stad op en tijdens zijn bezoek uit hun leider de wens dat zij de macht zouden krijgen om hun voorouders, die zij verantwoordelijk achten voor hun rampspoed, uit hun graven te roepen. De reiziger spreekt zijn 'Het zij zo' uit, maar het resultaat is niet wat zij verwachten, want hun voorouders waren mensen zoals zij en zij nemen het hun nazaten zeer kwalijk dat zij hun nalatenschap verkwanseld hebben. Zo komt de doem over deze dwaze stad.

Al met al vind ik het een aanrader. © 2007 - 2008 Bbuitendijk, gepubliceerd in Recensies (Kunst en Cultuur) op 07-11-2007, laatst gewijzigd op 24-12-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Bbuitendijk is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Fantasy: De Stervende Aarde: In 1950 verscheen "The Dying Earth" van Jack Vance. Een reeks verhalen gezet in de verre toekomst, als de zon zijn kracht verloren heeft en wetenschap (weer) vervangen is door ma…
• Hoogtepunten uit de geschiedenis van de Fantasy: Velen beschouwen Phantastes van George MacDonald als de eerste 'echte' Fantasy' roman. Natuurlijk is dat redelijk arbitrair. Er is ook veel voor te zeggen om…
• Poecilia Sphenops - Black Molly: De Poecilia Sphenops, in de volksmond Black Molly genoemd, is al jaren een van de meest geliefde aquariumvissen. Omdat de vis geen hoge eisen stelt aan de huisvesting en de w…
• Cd-recensie: Muse – Black Holes and Revelations: Hieronder kan je de recensie van de nieuwste cd van Muse lezen, Black Holes and Revelations! Een aanrader om te kopen!
• Heavy Metalbands - Black Sabbath: Black Sabbath staat voor velen bekend om leadzanger Ozzy Osbourne, bijgenaamd The Prince Of Darkness, die ooit de kop van een vleermuis afbeet tijdens een concert. Hij dacht…