Recensie 'De gravin van Parma'

Op zaterdag 1 maart 2008 ging in de Stadsschouwburg van Den Haag de voorstelling 'De gravin van Parma' in premiere. Het stuk is een bewerking van het gelijknamige boek van de Hongaarse schrijver Sandor Marai door Ursul de Geer. Met o.a. Pierre Bokma en Carice van Houten.

Het boek, de schrijver en de bewerking

'De gravin van Parma' werd in 1940 geschreven door de Hongaarse schrijver Sandor Marai (1900-1989) en was in eerste instantie bedoeld als toneelstuk. Uiteindelijk werd het een roman. De romans van Marai kenmerken zich door hun lange, diepgaande monologen waarbij de lezer tot de kern van de zielen van de hoofdpersonen doordringt. Vaak wordt er in het verhaal teruggekeken op een verleden wat de hoofdpersonen achter zich dachten te hebben gelaten. Door een ontmoeting komt het oude leed weer ter sprake en worden allerlei onderliggende gedachtes en drijfveren van toen langzaam maar zeker naar boven gehaald.

Presentator en regisseur Ursul de Geer ontdekte enkele jaren geleden de boeken van Sandor Marai die hem zo inspireerden dat hij in 2003 de roman 'Gloed', in 2007 de roman 'Kentering van een huwelijk, en nu dus ook 'De gravin van Parma' bewerkte tot een toneelstuk.

Het verhaal

'De gravin van Parma' is een poging de ziel van Giacomo Casanova (Pierre Bokma), de beruchte rokkenjager, te doorgronden. Hij kent alle geheimen om vrouwen het hof te maken en iedereen denkt dat hij daarom ook de geheimen van de liefde kent.
Na te zijn ontsnapt uit een zwaarbewaakte gevangenis in Venetië komt Casanova aan in Bolzano, waar hij de graaf van Parma (Rudolf Lucieer) tegenkomt. Casanova had jaren geleden in een duel tegen hem gestreden om Francesca (Carice van Houten). De graaf won, Francesca trouwde met de graaf en werd gravin, en Casanova mocht de gravin nooit meer zien.
Nu blijkt echter dat de gravin Casanova nooit heeft kunnen vergeten en dat dit voor de graaf ondraaglijk is. De graaf sluit een akkoord met Casanova waarbij Casanova een nacht de tijd krijgt om de liefde van de gravin voor hem te 'genezen' door haar alle liefde maar ook alle leed die hij te bieden heeft te geven.

Het stuk bestaat uit veel lange monologen en dialogen die steeds meer inzicht geven in de zielensmart van wereld's meest succelsvolle vrouwenversierder. Meer en meer wordt duidelijk dat Casanova's avontuurlijke levensstijl eigenlijk een vlucht is voor de echte liefde. Hij blijkt niet in staat te zijn om werklijk lief te hebben of zelfs om liefde te ontvangen. Van het geromantiseerde beeld van Casanova blijft niets over en aan het eind is hij niets meer dan een eenzame ongelukkige man.

Beoordeling

De monologen en dialogen zijn scherp en gaan erg diep, hele levens worden in slechts twee uur tot op de kern ontleed. Het kan soms moeilijk zijn om alles goed te volgen, maar Pierre Bokma, Carice van Houten en de andere acteurs weten toch goed de aandacht van het publiek erbij te houden. Hoe de voorstelling overkomt op de toeschouwer hangt vooral af van de mate waarin de toeschouwer wordt meegesleept door het verhaal. Sommige mensen zouden de lijn van het verhaal kwijt kunnen raken, maar wie zich laat meeslepen zal dit stuk ongetwijfeld erg indrukwekkend vinden.