Recensie: Bernlef – De pianoman

Het boek ‘De pianoman’ van Bernlef was het boekenweekgeschenk van 2008. In het boek vertelt Bernlef zijn versie over de man die in 2005 in Engeland kwam en geen woord zei, maar alleen piano speelde.

Gegevens van het boek

• Een boek van: De stichting CPNB
• ISBN: 978-90-596-5062-6
• Genre: Literatuur
• Extra: Boekenweekgeschenk 2008

Over de auteur

Bernlef werd geboren in 1937. Zijn debuut vond plaats in 1960, toen hij de Reina Prinsen Geerligsprijs won. Zijn winnende gedichten werden gepubliceerd in Kokkels en zijn verhalen in Stenen spoelen. In de jaren zestig werkte Bernlef als vertaler en vertaalde hij onder andere verhalen en gedichten van Zweedse auteurs. In 1984 brak hij in Nederland en Vlaanderen door met zijn boek Hersenschimmen. Het boek is inmiddels meer dan een half miljoen keer verkocht en in vijftien talen vertaald.
Bernlef heeft veel prijzen in zijn macht geslepen met zijn werk. Zo kreeg hij in 1962 de poëzieprijs van Amsterdam voor zijn bundel Morene. In 1994 won hij de P.C. Hooftprijs voor zijn poëzie. En dat is slechts een kleine greep van zijn prijzenkast.

Over het boek

Thomas komt uit een dorpje in Friesland. Niemand praat er met elkaar en zijn ouders spannen daarmee de kroon. Jelle en Tsjitske praten nooit en dit is dan ook de reden dat Thomas pas op zijn vierde kan praten. Hij heeft duidelijk een taalachterstand en heeft op school moeite zichzelf te uiten. Toch groeit hij op en weet hij een baan te krijgen, maar echt tevreden is hij niet en dus loopt hij weg van huis. Al snel ontmoet hij Chris, die hem meeneemt naar Frankrijk en vervolgens naar Engeland. In Engeland raakt hij haar kwijt en komt terecht in een psychiatrische instelling, waar niemand weet wie hij is en waar hij vandaan komt. Het enige wat ze wel weten is dat hij goed piano kan spelen. Komen de psychologen erachter wie Thomas echt is?

Fragment uit het boek

De eerste drie jaar van zijn leven sprak Thomas Boender geen woord. Zijn vader Jelle en zijn moeder Tsjitske zeiden alleen het hoognodige tegen elkaar. Monosyllaben die tussen hun strakke lippen op de glimmend gepolitoerde eetkamertafel ploften, daar even bleven liggen om vervolgens in de opnieuw ingetreden stitle op te gaan.

Mijn mening

De pianoman is een boek dat duidelijk met veel passie is geschreven. De zinnen staan prachtig op papier en zorgen ervoor dat je als lezer verder wilt lezen. Het verhaal is misschien wat voorspelbaar – en dit komt natuurlijk ook omdat het gebaseerd is op de man die in 2005 in Engeland terecht kwam -, maar nodigt toch uit om verder te lezen. Bernlef weet precies hoe hij de interesse in zijn lezers moet houden.

Helaas zorgde een scène waarin Thomas naar een openbaar toilet gaat en daar mannenliefde leert kennen voor een dubbelzinnig beeld van het boek. Er wordt regelmatig naar de desbetreffende scène terugverwezen. Waarschijnlijk wilde Bernlef de lezer duidelijk maken dat Thomas homoseksueel is, net als de man uit Engeland. Naar mijn mening had hij dit echter veel beter op een hele andere manier kunnen doen. De scène paste helemaal niet bij de rest van het verhaal. Zeker niet qua woord- en zingebruik. Een kleine tegenvaller, waar je helaas zo vaak op gewezen wordt dat het je mening van het boek enigszins bepaalt. Jammer, want het boek zit verder erg sterk in elkaar. © 2008 Writingsuus, gepubliceerd in Recensies (Kunst en Cultuur) op 29-03-2008, laatst gewijzigd op 01-04-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Writingsuus is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• De pianoman door Bernlef: 'De pianoman' van Bernlef was in 2008 het boekenweekgeschenk. In 2005 stond er in de krant dat er een man in Engeland was aangespeld die zweeg en alleen maar piano speelde. Dit is d…
• Boekenweekgeschenk door de jaren heen: Sinds 1932 wordt in Nederland het boekenweekgeschenk uitgegeven. Samen met de bekende albums van Verkade is het een geliefd verzamelobject voor velen. Op 15 november 19…
• Boekrecensie - Hersenschimmen J. Bernlef: Het boek ‘Hersenschimmen’ is geschreven door Hendrik Jan Marsman, beter bekend als J. Bernlef. Het boek dateert uit het jaar 1984 en is vier jaar later in 1988 verfi…
• Schoolvakanties in de Benelux 2007 en 2008: Ieder land heeft zo zijn eigen regelingen en schoolvakanties. Daarom hier een overzichtje van de vakantiedata in de Benelux, voor 2007 en 2008.