Boekrecensie: Chassidisme - Sjef Laenen

In het boek chassidisme wordt door drs. J.H. (Sjef) Laenen een beschrijving gegeven van het chassidisme, een charedische ('ultra-orthodoxe') stroming binnen het Jodendom. Binnen het chassidisme speelt vooral de Joodse mystiek een belangrijke rol. Het chassidisme is gesticht door de Ba'al Shem Tov en bestaat tegenwoordig uit talloze verschillende groeperingen. Laenen geeft in dit boek op beknopte en toegankelijke wijze beschrijving van het chassidisme.

Gegevens

• titel: Chassidisme
• auteur: Sjef Laenen
• jaar: 2007
• uitgeverij: KOK Kampen
• ISBN: 978-90-435-1451-4

Inhoud boek Chassidisme

Laenen, een expert op het gebied van Joodse mystiek, begint het boek met wat vooraf ging aan het chassidisme, daar de Joodse stroming niet uit de lucht is komen vallen. Alles begon uiteraard met Abraham en Mozes. Mozes ontving zowel de Schriftelijke als de Mondelinge Tora (zie voor uitleg hier). Een belangrijk aspect van het Jodendom is dat de Tora niet alleen moet worden uitgelegd, maar ook wordt bekeken hoe nieuwe ideeën van elke generatie terug te vinden zijn in de Tora. Dit geldt ook voor de mystiek. Het chassidisme heeft teruggegrepen op de vele ideeën die de Joodse mystieke stromingen daarvoor hadden ontwikkeld. Laenen bespreekt de belangrijkste stromingen: merkava-mystiek, de klassieke Kabbala, de Ashkenazische chassidiem, de Luriaanse Kabbala en de Kabbala van de Shabbetai Zvi.

Tegen deze achtergrond ontstond het chassidisme in de 18de eeuw. Stichter was de Baal Shem Tov. Hij stichtte het chassidisme in 1734. Voor meer informatie klik hier. Uitgebreid wordt de chassidische leer behandeld die bestaat uit: messianisme, devequt en gebedsmystiek, het kwaad, liefde voor de medemens, de Goddelijke Voorzienigheid en het dienen van God in vreugde. Deze leer botste aanvankelijk met het traditionele Jodendom van de mitnagdiem (tegenstanders). Maar deze verschillen zijn in de loop der tijd minder geworden.

Belangrijk in het chassidisme is de rol van de tsaddiek of de Rebbe. Doordat er inmiddels verschillende groeperingen waren ontstaan kent elke gemeenschap zijn eigen tsaddiek die trouwe volgelingen heeft. De verschillende stromingen komen in het laatste hoofdstuk aan de orde. Laenen behandelt vier stromingen: de Satmar, de Lubavitscher, Breslov (Bratslav) en de Shomer Emunim. Opvallend bij deze bewegingen is hun houding ten aanzien van de nieuwe Staat Israël. De Satmar-beweging is bijvoorbeeld erg tegen de staat (lees hier); terwijl de Lubavitscher Chassidiem erg pro-Israël zijn (lees hier). Naast religieuze verschillen bestaan er ook verschillen in klederdracht.

Mening Etsel over het boek Chassidisme

Het boek van Sjef Laenen geeft een heel goed overzicht van het chassidisme. Er wordt duidelijk uitgelegd welke positie het chassidisme inneemt binnen het Jodendom. Daarbij wordt helder aangegeven dat het niet om een sekte gaat, maar om regulier charedisch ('ultra-orthodox') Jodendom dat de Tora beschouwt als de wet die door God aan Mozes gegeven is. Er wordt een objectief beeld geschetst van de chassidische leer in zijn algemeenheid en van de verschillende stromingen in het bijzonder. Eigenlijk is er geen minpunt te ontdekken in het boek. Het enige wat ontbreekt is de uitleg waarom de Lubavitscher (Chabad) Chassidiem pro-Israël zijn. Van de Satmar wordt wel uitgebreid verteld waarom het anti-Israël is, maar van de Chabad wordt niet verteld dat bij deze beweging 'Pikoeach nefesh' (het redden van levens) centraal staat. Israël moet er alles aan doen om de levens van Joden (en niet-Joden) te sparen. Dit kan het beste door zoveel mogelijk land in bezit te hebben. Lees hier verder.

Al met al is het een mooi beknopt naslagwerk voor mensen die meer over de kleurrijke wereld van het chassidisme willen weten.

• Meer over Chassidisme is te lezen in mijn special Verschillende Chassidische stromingen binnen het Jodendom.

© 2008 - 2009 Etsel, gepubliceerd in Recensies (Kunst en Cultuur) op 12-05-2008, laatst gewijzigd op 21-06-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Etsel is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Boekrecensie: De revolutie der vromen - Daniël Meijers: De revolutie der vromen (1989) gaat over het ontstaan en de ontwikkeling van het chassidisme. Het behandelt de institutionele geschiedenis van deze str…
• Jodendom: charedisch ('ultra-orthodox') Jodendom: Het charedische jodendom is de theologische meest conservatieve vorm van orthodox Jodendom. Charedi betekent 'die trilt in ontzag voor God'. Ze geloven dat d…
• Chabad-Lubavitcher Chassidisch Jodendom: De Chabad-Lubavitch is een filosofie, een beweging en een organisatie. Het wordt beschouwd als de meest dynamische kracht in het tegenwoordige Jodendom. De beweging k…
• Satmar Chassidisch Jodendom: De Satmar (Satmar Chassidiem) is een Chassidische gemeenschap die ontstaan is in Hongarije en werd op gericht door Rebbe Yoel Teitelbaum (1887-1979), die de officiële rabbi was v…
• Boekrecensie: Zinvol leven - Rebbe M. M. Schneerson: Zinvol leven (1997) is een boek over de Joodse wijsheden van Rebbe Menachem Mendel Schneerson (1902-1994), die geestelijk leider was van de Chassidische C…

Bronnen en/of referenties

• Chassidisme - Sjef Laenen