Susan Nathan en De Andere Kant Van Israël

Boekrecensie: De andere kant van Israël - Susan Nathan

'De andere kant van Israël - mijn reis over de Joods-Arabische scheidslijn' is een persoonlijk verslag van Susan Nathan, een Engelse Jodin die in 1999 naar Israël emigreerde en vervolgens in 2003 vanuit Tel Aviv naar het Arabische Tamra verhuisde dat ook in Israël ligt. Ze probeert met het boek te bewijzen dat het mogelijk is voor Joden en Palestijnen om samen te leven. Dat mag vanuit haar standpunt bezien waar zijn, maar is het niet gewoon zo dat beide maatschappijen veel verschillen?


Gegevens

  • titel: De andere kant van Israël
  • auteur: Susan Nathan
  • uitgever: Archipel
  • jaar: 2005
  • ISBN: 90-6305-206-5

Wie is Susan Nathan?

Susan Nathan werkte als aids-consulente in Londen voor zij in 1999 op Alijah ging naar Israël. In Tel Aviv was ze docente Engels. Tegenwoordig woont zij in Tamra, een Arabische stad in Galilea.

Inhoud boek 'De andere kant van Israël'

In 2003 nam Susan Nathan het besluit om van Tel Aviv naar Tamra te verhuizen. Tamra is een Arabische stad in Galilea, Noord-Israël. Daar wilde zij, als enige Jodin tussen 25.000 moslims, aan den lijve ondervinden hoe de Israëlische Arabieren leven. Nathan beschrijft de geschiedenis en de actuele stand van zaken in Israël. Ze portretteert het dagelijks leven van haar naaste buren: de schokkende misstanden, de uitdagingen waar zij voor staan, en de hoop op een beter leven. Volgens Nathan bewijst ze met haar eigen leven dat het mogelijk is voor Joden en Palestijnen om samen te leven.


Mening Etsel over het boek 'De andere kant van Israël'

ongelijkheid Joodse en Arabische dorpen en steden
Een aantal zaken wil ik met u bespreken. Als eerste punt wil ik de ongelijkheid tussen Joodse en Arabische dorpen en steden bespreken. Susan Nathan komt moet een bitter verslag van ongelijkheid tussen de twee samenlevingen. Joden wonen veel beter dan Arabieren, is haar conclusie. Dat mag voor een groot gedeelte waar zijn, maar de hoofdoorzaak van die ongelijkheid noemt ze niet. Dit is namelijk het nagenoeg ontbreken van planning van openbare woningbouw in de Arabische woongemeenschappen. De Arabische samenleving kent veel privé-grond die door de bewoners niet afgestaan wordt voor openbare planning. Iedere familie bouwt op zijn eigen stukje grond waar voornamelijk vrijstaande huizen van niet meer dan drie of vier verdiepingen worden opgetrokken. Deze bouwtraditie resulteert in een snel tekort aan bouwgrond. Het gevolg is dat tegenwoordig ook op goede landbouwgrond en niet zelden zelfs in natuurreservaten wordt gebouwd. Het ontbreken van openbare planning leidt ook tot een slecht infrastructuur. Dit is de belangrijkste reden dat Arabische gemeenten minder geld van de overheid krijgen voor bouwactiviteiten.

positie van de vrouw
In punt twee wil ik aan de orde stellen dat Susan Nathan hoog opgeeft van de positie van de vrouw binnen de moslim gemeenschap van Tamra. Ze vindt de Israëlische maatschappij eigenlijk maar niets waar vrouwen in naveltruitjes rondlopen en waar beha's zichtbaar zijn onder doorschijnende t-shirts. Nathan beschrijft echter maar een gedeelte van de Israëlische samenleving. Wanneer ze zou spreken over de religieuze Joden dan zouden er veel meer overeenkomsten zijn met de moslim qua ingetogen gedrag. Ook verzuimt ze te melden dat binnen de moslims maatschappij sprake is van eerwraak. Dus zo gunstig is de positie van de moslim vrouw nu ook weer niet.

Joodse macht
Een derde kwestie betreft Nathans opmerking dat Israël niet meer haar ideale land is omdat het Joodse macht belichaamt dat een bedwelmende werking heeft. Die macht is echter maar relatief. In Israël kan men vrijelijk Jood zijn, maar toegang tot de omliggende landen is er nauwelijks en daar is geen sprake van vrijheid. Er wordt nog wel eens geklaagd over de positie van de Israëlische Arabieren, maar over discriminatie van Joden in Arabische landen hoor je weinig terwijl daar wel sprake van is.

tweederangsburgers
Dat brengt me bij punt vier: de positie van Israëlische Arabieren als tweederangsburger. Omdat Susan Nathan in Zuid-Afrika heeft gewoond heeft ze sterk de neiging de positie van de Zwarte bevolking onder de Apartheid te vergelijken met de positie van de Israëlische Arabieren. Hoewel er sprake is van een achterstandspositie van de Israëlische Arabieren is die natuurlijk helemaal niet te vergelijken met de van de Zwarte bevolking van Zuid-Afrika ten tijde van de Apartheid. Allereerst hebben de Arabieren gewoon stemrecht en kunnen gekozen worden in het parlement. Hoewel Joden en Arabieren meestal gescheiden van elkaar wonen, is er sprake van gemengde werkomgeving (voor zover de veiligheid dit toelaat). Er zijn geen plaatsen waar Arabieren niet mogen komen (geen gescheiden stranden, bussen, ziekenhuizen, universiteiten, etc.). Wanneer je over Apartheid wilt spreken dan is het logischer te kijken naar bijvoorbeeld Mekka waar niet-moslims de stad niet binnen mogen komen. Overigens mogen zelfs Arabieren het Israëlische leger in als ze dat willen. Maar de meeste doen dat niet omdat ze dan tegen hun broeders moeten vechten.
Weinig aandacht geeft Nathan aan de situatie vóór de stichting van de Staat Israël. Vergeet niet dat de Arabieren die nu gelijke rechten opeisen, destijds tegen de vorming van een Joodse Staat waren. De Arabieren hebben zich ook gewapend verzet. Geen wonder dat de Joodse bevolking met argusogen kijkt naar haar Arabische medeburger.

Palestijnse vluchtelingen
Punt vijf betreft het 'drama' van de Palestijnse vluchtelingen. Nathan beweert dat er veel Palestijnen zijn verjaagd. Ze laat echter na te vertellen dat veel Arabieren tijdens de Britse Mandaat periode naar Palestina zijn geëmigreerd. Het gaat om honderdduizenden Arabieren die daarvoor nooit in Palestina hebben gewoond. Ze kwamen uit de Hauran regio in Syrië. Ook spreekt Susan Nathan niet over de 850.000 Joodse vluchtelingen uit Arabische landen. Voor haar bestaat kennelijk alleen een Palestijns vluchtelingenprobleem.

naïef
Over het algemeen genomen is het boek prettig om te lezen. Maar het komt redelijk naïef over. Het boek is voornamelijk gewijd aan de fouten de aan Israëlische zijde is gemaakt. De Arabieren c.q. Palestijnen treffen nauwelijks blaam. Hoewel er een laatste hoofdstuk in staat met de vraag 'Hoe nu verder?', wordt die vraag niet duidelijk beantwoord. Het lijkt erop als Nathan dit zelf ook niet weet. Er staan dus veel verwijten in het boek richting de zionisten c.q. de Joden, maar hoe het dan ander had gemoeten/gekund is nogal vaag. De auteur beseft dat bijvoorbeeld de terugkeer van alle Palestijnse vluchtelingen zal leiden tot een einde van de Joodse democratische staat. Verder spreekt ze vooral met gematigde Palestijnen. Geen aandacht is er voor het extremisme van de Hamas die veel aanhangt ondervindt bij de Palestijnen. Ook is het jammer dat haar blik zich verengt tot het Israëlisch-Palestijns conflict en dat de auteur niet verder kijkt naar de problematiek tussen Israël en de Arabische landen. Israël moet met vele dreigingen rekening houden (niet alleen van de Palestijnen, maar ook van Hezbolla, Syrië, Iran, etc.). Dit heeft invloed op de problematiek tussen Joden en Palestijnen.

Voor wie graag een negatief verhaal leest over Israël is dit boek uitermate geschikt. Maar voor wie zoekt naar een meer gebalanceerd verhaal kan beter een ander boek lezen.

© 2008 Etsel, gepubliceerd in Recensies (Kunst en Cultuur) op 03-07-2008, laatst gewijzigd op 03-07-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Etsel is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

Bronnen en/of referenties

  • De andere kant van Israël - Susan Nathan

Reageer op het artikel "Boekrecensie: De andere kant van Israël - Susan Nathan"


Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.