Fast nichts–Minimalistische Werke F C Flick

Recensie over: Fast nichts – Minimalistische Werke Aus Der Friedrich Christian Flick Collection im Hamburger Bahnhof. Voor 'kunstkritiek: schrijven over kunst'.

Fast nichts – Minimalistische Werke Aus Der Friedrich Christian Flick Collection im Hamburger Bahnhof

In de acht Rieckhallen van het Hamburger Bahnhof wordt op dit moment een deel van de Friedrich Christian Flick-collectie tentoongesteld. Elk jaar is in dit museum een nieuwe tentoonstelling met stukken uit deze collectie te zien. De totale collectie is erg omvangrijk (ca. 2500 werken van 150 kunstenaars), en de kunstenaars zijn vaak persoonlijke vrienden geworden van verzamelaar Friedrich Christian Flick. ‘Als ik geïnteresseerd ben in de artiest ben ik dat ook in het werk, en visa versa,’ zegt hij, waarmee hij o.a. wil aangeven dat kunst en kunstenaar nauw met elkaar verbonden zijn. Flick verzamelt sinds de tachtiger jaren hedendaagse kunst van de afgelopen eeuw. Hij vindt het fascinerend om de relatie tussen kunst en (de problemen van) het hedendaagse leven te zien. Deze relatie vormt dan ook de basis van zijn collectie.
Dit keer staat het minimalistische werk, gekenmerkt door uiterst eenvoudige vormen in effen kleuren waarbij de relatie ruimte-object belangrijk is, centraal op de ca. 6000 m². Er zijn 235 afbeeldingen, installaties, sculpturen, videowerken en foto’s te zien die door 31 artiesten, onder wie Sol LeWitt, On Kawara en Absalon, gemaakt zijn.
Terwijl de hallen groot zijn (in lengte een totaal van 320 meter), staan er per hal niet veel werken in. Hierdoor is de tentoonstelling erg ruimtelijk, wat goed past bij het onderwerp. Soms is een hal donker op een scherm na, waar een stilstaand beeld of een film op wordt geprojecteerd. Een mooi effect maar ook gevaarlijk, het is moeilijk te zien waar er bankjes staan. En als je met een groep bent raak je elkaar daar snel kwijt. De andere ruimtes zijn juist licht. Ze hebben witte muren en een onbewerkte / onafgewerkte betonnen vloer. Deze vloer is nogal opmerkelijk aangezien de rest van het museum een wit betegelde vloer heeft. Misschien is er niets aan de vloer gedaan om de conceptuele kunst, waarbij de nadruk ligt op abstract idee, niet op de visuele materialisatie ervan, te benadrukken. Door de vloeren, de witte muren, de lagere temperatuur en de ruimtelijkheid lijkt het soms meer of we door garages lopen met netjes geplaatste kunst erin. Dit wordt ook nog versterkt door de grote doorgangen naar de corridor. Alsof de garagedeuren open staan of zijn verwijderd.

De meest intrigerende werken in de tentoonstelling zijn van conceptueel kunstenaar On Kawara (1933 Aichi-Ken, Japan). Met zijn werken waarin hij tijd en plaats in artistieke termen vastlegt, behoort Kawara tot een van de voornaamste vertegenwoordigers van conceptuele kunst. Bij binnenkomst horen we al jaartallen voorgelezen worden door een man en een vrouw, en dit in alle ruimtes van de tentoonstelling te horen is, maar we komen er pas later achter waar deze jaartallen aan refereren. Dit geluidskunstwerk is getiteld ‘One Million Years (Future)’ en hoort bij het werk van Kawara.
In de tweede hal zien we twee werken van hem: ‘Date Painting’, ‘One Million Years (Past)’. Het eerste werk bestaat uit zwarte bordjes met witte letters die een datum aangeven, bijvoorbeeld ‘29.JUL.1989’. Deze bordjes hangen aan alle vier de muren van de hal, tussen de vijf en tien per muur. ‘Date’ staat hier zowel voor ‘datum’ als voor ‘afspraakje’. Het kunstwerk lijkt een dreunende agenda die je erop wijst vooral geen datum te vergeten, de datum waarop je wellicht een afspraakje hebt. Dit wordt nog versterkt door het rustig oplezen van de data door de speakers.
In het midden van de ruimte staat een lange vitrine, met daarin meerdere exemplaren van het boek ‘One Million Years 1’ van On Kawara. De boeken ligt steeds op een andere pagina open geslagen (op de laatste pagina eindigt het bij 1969 AD), behalve het eerste, dat is gesloten. Hier rijst de vraag of het boek werkelijk is uitgegeven en of er ook jaartallen op de andere pagina’s zullen staan. En dan is er de vraag hoe nuttig zoiets zou zijn als het inderdaad uitgegeven is, jaartallen zonder gebeurtenissen, net als een telefoonboek zonder namen erbij. Het moet dus wel kunst zijn. Toch is deze hal erg fascinerend, juist omdat dit alles niet helemaal te bevatten is. Hoe belangrijk is een datum, en wat wil de kunstenaar met dit werk zeggen? Houden we in onze tijd teveel vast aan data en onze agenda, of doen we dat juist niet genoeg? De kunstenaar geeft er zelf geen antwoord op. Als hij er al is, verplaatst hij zich onopvallend tussen het schuifelende museumpubliek, waar hij om bekent staat. Het werk moet voor zich spreken, en dat maakt deze combinatie van zijn werken dus extra interessant. © 2007 - 2009 Marileen, gepubliceerd in Recensies (Kunst en Cultuur) op 15-02-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Marileen is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Hamburger, gebraden stuk vlees: Een hamburger is een gebraden stuk geplet rundvlees dat meestal wordt gegeten tussen de twee helften van een broodje. Met blaadjes sla, ketchup en/of mayonaise wordt de hambur…
• BMW - Echt Rijplezier!: BMW is een bedrijf uit Duitsland, Munchen. Het bedrijf maakt auto's en moto's. De naam is een afkorting van Bayerische Motoren Werke (Beierse motorfabrieken). De logo stelt een propel…
• Faculteit als wiskundig begrip: De faculteit, vaak gekend onder de Engelse term factorial of de Franse factorielle, is een wiskundige functie met een groot aantal toepassingen.
• UEFA-Cup 2007-2008: speelschema: Net als de voorbije jaargangen werd er ook in de UEFA-Cup gespeeld met poulefase. De eerste drie van elke poule plaatsen zich voor de zestiende finales, waar ook de derde ger…
• De kromste logica van Een Ander Joods Geluid: Op de website van Een Ander Joods Geluid staat een artikel van Jaap Hamburger van Een Ander Joods Geluid d.d. 6 juli 2007 over een column van rabbijn Evers en Ru…