Boekrecensie ‘De kortste introductie Psychologie’
Het menselijk brein heeft rare kronkels. Er zit veel ruimte tussen logische verwachtingen en psychologische bevindingen. Bent u klaar om de gedachtegangen van de mens te ontdekken? De kortste route vindt u in dit boek!
Wat is psychologie?
William James (1842- 1910) beweert dat psychologie inhoudt: ‘de wetenschap van het mentale leven’. De formele psychologie probeert methoden te ontwikkelen om te bepalen welke verklaringen het meest waarschijnlijk zijn en onder welke omstandigheden ze gelden. Helaas is er nog steeds weinig bekend over de werking van de hersenen, dus probeert men aan de hand van gedrag waar te nemen. In de psychologie heeft men de volgende doelstelling: het beschrijven, begrijpen en voorspellen van processen en leren hoe je die kunt beheersen en veranderen.Historische achtergrond
In de afgelopen 150 jaar is er veel onderzoek geweest naar psychologische vragen. Eerst werd dat gedaan door introspectie (zelfwaarneming), het functioneren van het bewustzijn (Charles Darwin), maar tegenwoordig gebruikt men liever zorgvuldige observaties. Controleerbare gegevens inwinnen door de stimulans – respons benadering werd een primaire bron voor uitspraken.
In het begin van de twintigste eeuw kwamen gestaltpsychologie en psychoanalyse aan het licht. Daaruit vloeiend kwam de cognitieve psychologie; de tak die inwendige processen bestudeerd. En ook Sigmund Freud verscheen, met theorieën over onbewuste processen.
Psychologie als wetenschap
Psychologie als wetenschap is tot op heden beperkt, omdat er altijd ruimte blijft tussen verslaglegging in feiten en de subjectieve ervaring van mensen.
Wat komt de hersens binnen? Waarneming.
In de veronderstelling dat onze zintuigen de wereld waarin we leven even nauwkeurig weergeven als een spiegel het gezicht weergeeft, kijken we naar de wereld. Toch is onze waarneming misleidend. Het is een complex, actief proces waarin ons hersenen en zintuigen samen een perceptie construeren. Het menselijk oog heeft namelijk een beperkte capaciteit.Wat blijft er in de hersenen hangen? Leren en onthouden.
Maar wat blijft er over van de toch al beperkte waarneming van de mens? Als kind leert men in combinaties (wat hoort mogelijk bij wat), discrepanties (afwijkingen van de norm) en transacties (interacties met anderen). De meest fundamentele manier van leren is het associatieve leren ofwel de conditionering. Ieder mens hanteert een eigen ordeningssysteem, waardoor men verschillende details onthoudt.Hoe gebruiken we wat er in onze hersenen zit? Denken, redeneren en communiceren.
De wijze waarop een mens denkt gaat via concepten. Wanneer een mens een handeling volledig beheerst, kan er een andere activiteit plaatsvinden. Denk aan autorijden en praten tegelijk. Je kunt je hoofd op drie manieren gebruiken: deductief, inductief en dialectisch. Deductief denken gaat volgens de voor jou logische vooroordelen. Inductief denken omvat conclusies trekken, terwijl zowel die conclusie als zijn tegendeel waar kan zijn. Dialectiek is het kritisch overdenken van tegengestelde visies om vast te stellen wat waar en onwaar is.Waarom doen we wat we doen? Motivatie en emotie.
De kern van dit hoofdstuk bestaat uit begrippen:- Motieven bestaan uit verschillende krachten; biologisch, sociaal en psychologisch.
- Emotie is een ingewikkelde definitie. Emoties bestaan uit fysiologische, expressieve, gedrag-, cognitieve en ervaringscomponenten. Maar je kunt toch glimlachen als je verdrietig bent: er is dus gebrek aan correlatie.
Ligt het patroon vast? Ontwikkelingspsychologie.
De ontwikkeling van een mens omslaat zijn hele leven. Het proces wordt beïnvloed door biologische, sociale- en omgevingsfactoren.Kunnen we mensen in hokjes stoppen? Persoonlijkheidsleer.
Een psychologische test als meting dient gestandaardiseerd te zijn, maar ook de omstandigheden moeten voor alle deelnemers gelijk zijn. Intelligentie kan zo goed getest worden. Maar heeft intelligentie invloed op gedrag en prestaties? En welke rol speelt motivatie en persoonlijkheid?Wat gebeurt er als het misgaat? Klinische psychologie.
Statistisch ongebruikelijk gedrag wordt abnormaal genoemd. Maar ook gedrag wat afwijkt van sociale normen wordt abnormaal genoemd. Tegenstrijdige verlangens zijn vaak de oorzaak van abnormaal gedrag.Hoe beïnvloeden we elkaar? Sociale psychologie.
In het bijzijn van anderen gedragen mensen zich anders dan wanneer ze alleen zijn (sociale facilitatie). Denk bijvoorbeeld aan concurrentie. Voorkomende aspecten hiervan zijn leiderschap (je accepteert dat de leider beslissingen neemt), conformisme (je past jouw afwijkende mening aan, aan die van de groep) , gehoorzaamheid ( je schikt je naar de wensen van een autoriteit), vooroordeel (je gelooft de vooroordelen die in je groep heersen en uit dat ook in gedrag naar andere groepen).- G. Butler & F. McManus(1998) De kortste introductie Psychologie. Utrecht: Uitgeverij Spectrum
- 176 bladzijden, ISBN: 90-274-7900-3
Verwante artikelen
- Wat is methodisch handelen?: Methodisch handelen wordt ook in de verpleegkunde gebruikt. Dit wordt volgens een vaste manier zodat je zo goed en snel mogelijk een doel kunt bereiken
- Motivatie en emotie: Een bijzondere vorm van motivatie zijn je emoties. Emoties kunnen krachtige drijfveren zijn bij de keuze waarom je dingen wel of niet doet. Emoties zijn eigenlijk het resultaat van de wa…
- Het gedrag van dieren: Waardoor ontstaat het gedrag bij dieren? In de Biologie is er een deelgebied, de ethologie, dat zich bezighoudt met die vraag. In dit artikel lees je daarover, met de belangrijkste beg…
- Stromingen binnen de psychologie: De psychologie heeft in de loop der tijd verschillende stromingen gekend, met verschillende aanhangers en bedenkers. In dit artikel bespreek ik 7 grote stromingen met hun be…
- Wat doet een psycholoog?: Psychologen bestuderen het menselijk gedrag. Ze proberen het gedrag te begrijpen, te verklaren en te verspellen en daarmee mensen te helpen en situaties te veranderen. Hoe ontstaat…
Bronnen en/of referenties
- G. Butler & F. McManus(1998) De kortste introductie Psychologie. Utrecht: Uitgeverij Spectrum
Reageer op het artikel "Boekrecensie ‘De kortste introductie Psychologie’"
Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.
