Boekrecensie: Mitla Pas - Leon Uris

Mitla Pas van Leon Uris is een bestseller over het leven van schrijver Gideon Zadok die de lezer meeneemt van het door pogroms geteisterde Rusland, naar Amerika en vervolgens Israël in 1956 dat samen met Frankrijk en Groot Brittannië oorlog voert tegen Egypte. We volgen zijn leven via verschillende familieleden en vrienden en natuurlijk hemzelf. Gideon is een man met tegenstrijdigheden: ambitie en angst; hartstocht en verplichting, verleden en toekomst.

Gegevens

• titel: Mitla Pas
• auteur: Leon Uris
• uitgever: Hollandia
• jaar: 1988
• ISBN: 90 6410 033 0

Gegevens over de auteur Leon Uris

Leon Uris (3 augustus, 1924 - 21 juni, 2003) was een internationaal beroemd schrijver en heeft vele miljoenen boeken verkocht zoals Exodus, Trinity, Mila 18, QB VII, Gezworen kameraden, Topas en Armageddon. Ook heeft hij met zijn vrouw (fotografe) twee boeken geschreven: Ireland: A Terrible Beauty en Jerusalem: Song of Songs.

Inhoud boek 'Mitla Pas'

Gideon heeft een bestseller geschreven over de Tweede Wereldoorlog en valt nu ten prooi aan de aantrekkingskracht van Hollywood om daar als scriptschrijver te werken. Hij gaat er bijna aan ten onder. Om zijn carrière als romanschrijver nieuw leven in te blazen reist hij naar Israël om daar materiaal te vinden voor zijn nieuwe boek. Hij ontmoet in Israël Natasha Solomon op wie hij verliefd wordt. Zo raakt hij innerlijk verscheurd voor de liefde voor zijn vrouw Valerie, die hem altijd gesteund heeft in moeilijke perioden en zijn nieuwe vriendin. Gideon moet zien af te rekenen met de krachten van liefde en haat. Hij raakt betrokken bij de Sinaï campagne en sluit zich aan bij de Israëlische troepen. Hij wordt met een parachute gedropt boven de Mitla Pas ver achter de vijandelijke linies. Naast de oorlogsstrijd lezen we hoe het verder gaat met de innerlijke strijd van Gideon die zijn gezin had laten vertrekken en Natasha had verlaten. Uris voert de lezers mee naar de familie en vrienden van Gideon die uit Rusland komen en naar Amerika emigreren. Het vertelperspectief verandert steeds en zo krijgen we een compleet beeld te lezen van de familiaire achtergronden van Gideon.

stukje tekst uit Mitla Pas
Dus ging ik iedere dag naar mijn kamer in het Accadia Hotel om te schrijven en maakte mezelf wijs dat Natasha geen enkel probleem zou opleveren. Ik ging ervan uit dat Natasha en ik wel genoeg hebben gekregen van onze verhouding tegen de tijd dat ik het boek af had en klaar was om terug te gaan naar Amerika - een afgedane zaak. Alles zou vanzelf op zijn pootjes terechtkomen...natuurlijk man. Gideon, wat ben je toch een stomme Jood.

Mening Etsel over 'Mitla Pas'

Hoewel de titel doet vermoeden dat het boek voornamelijk gaat over de oorlog van 1956 tussen Israël, Groot Brittannië en Frankrijk enerzijds en Egypte anderzijds, speelt deze oorlog eigenlijk min of meer op de achtergrond in het boek (hoewel de oorlog wel weer belangrijk is voor Gideon om er zijn volgende roman aan te wijden en om zijn relatie met Nathasha te doen vergeten). Het boek beschrijft meer de worsteling waar Gideon onder lijdt en de geschiedenis van zijn familie. Ik heb ook begrepen dat dit boek een semi-autobiografische roman is. Zo belanden we al snel in het negentiende eeuwse Rusland waar de familie betrokken is bij pogroms tegen de Joden. Steeds gebruikt Uris weer een ander vertelperspectief en ook de tijdsperiode veranderd steeds (zo zit de lezer in de negentiende eeuw, dan in de twintigste en vervolgens weer terug in de negentiende eeuw). We lezen dus niet alleen wat Gideon beleeft maar ook de ervaringen van bijvoorbeeld zijn vader en moeder. Zo ontstaat een compleet beeld van de familie Zadok en kunnen we het karakter van Gideon ook goed begrijpen: zijn verlangen naar ambitie enerzijds en de angst anderzijds.

Wie denkt dat Mitla Pas een spannend oorlogsboek is (zoals ik aanvankelijk dacht) komt bedrogen uit. We lezen wel over de oorlog en hoe Gideon die ervaart, maar het blijft toch voornamelijk op de achtergrond (er zijn maar een paar hoofdstukken aan gewijd). Veel belangrijker is het wel en wee van de familie Zadok in de loop der (Joodse) geschiedenis. Maar dat is ook interessant om te lezen.

Ik heb het boek met veel interesse gelezen, maar ik vind het niet één van zijn beste boeken. Meer indruk maakten boeken zoals Exodus en Mila 18.

Meer informatie: Boeken over Israëlisch leger en geheime diensten I.