Boekrecensie: De gelukkige klas - Theo Thijssen

'De gelukkige klas' van Theo Thijssen werd in 1926 geschreven en in 2007 nogmaals uitgebracht ter gelegenheid van de actie Nederland Leest van de Stichting CPNB. Het boek betreft een dagboek van een bevlogen onderwijzer, meester Staal, waarin hij zijn dagelijkse omgang met zijn klas beschrijft. Hij doet dit op ontroerende en tegelijk geestige wijze. Het is een prachtig boek over onderwijzerschap, jong zijn, armoede en betrokkenheid.

Gegevens

• titel: De gelukkige klas
• auteur: Theo Thijssen
• jaar: 1926 (2007)
• uitgeverij: CPNB
• ISBN: 978 90 5965 055 8

Inhoud van het boek 'De gelukkige klas'

Het boek is geschreven in de vorm van een dagboek waarin meester Staal, onderwijzer aan een lagere school in Amsterdam, op beeldende wijze schrijft over de belevenissen met zijn klas. Hij beschrijft twee opeenvolgende jaren van zijn leven als onderwijzer. Hij begint met de vierde klas en gaat dan halverwege met dezelfde kinderen mee naar de vijfde klas. De lezer volgt zo de ontwikkelingsgang van meester en leerlingen. Op beeldende wijze beschrijft meester Staal de leerlingen in zijn klas: de stoere Wim Vaes, praatzieke Sara Lam, de bescheiden Piet Stempel, de ernstige Hilletje, de brave Fok Goosens en nog meer markante leerlingen. De klas vormt een kleine gemeenschap die helemaal op zichzelf leeft. Meester Staal probeert de leerlingen kennis over te dragen en de leerlingen proberen die kennis te verwerken, wat niet altijd lukt.

Stukje tekst
Hij hád gelijk, m'n arme knappe Frits Bloem, maar ik kon op dat moment die knapheid niet gebruiken, ze was een gevaar voor 't machinale. Later, later, als het machinale d'r lekker in zit, als we het kunstje van het vervoegen verstaan, dan gaan we er wel toe over zulke vormen als gelezen, geschreven enzovoort apart naar voren te halen. Nu mocht het nog niet; maar aan de andere kant ging het óók niet aan, Frits te laten denken dat hij mis geweest was............

Mening Etsel over het boek 'De gelukkige klas'

Ondanks dat het boek behoorlijk gedateerd is (1926) zal bij het lezen van dit boek de gedachten van de lezers onwillekeurig uitgaan naar hun eigen lagere school periode. Sommige dingen in het boek zijn anders dan in latere tijden, maar andere zaken zijn toch gewoon hetzelfde gebleven. Viering van Sinterklaas bijvoorbeeld is niet echt veel verandert; toen geloofden nog veel kinderen in de goed heilig man en nu is dat ook zo. Ook het uitje naar Artis zoals dat in het boek wordt beschreven vertoont veel overeenkomsten met de schoolreisjes die in latere tijden zijn gehouden. Daarnaast was het contact met de ouders over de schoolprestaties en welke richting de kinderen later uitgaan hetzelfde zoals dat tegenwoordig is. Wat verschilt is de verhouding meester-leerling. In latere tijden is die veel losser geworden en mochten de kinderen meer. Ook zijn de onderwijsvoorzieningen in de loop der jaren steeds beter geworden. In 1926 was het ronduit een arme tijd die velen van ons nooit hebben meegemaakt. Maar het plezier van de kinderen was er niet minder om.

Voor bijna alle kinderen zal de lagere schooltijd één van de meest indrukwekkende en leuke perioden in hun leven zijn geweest. In dit boek lezen we alleen de visie van meester Staal als onderwijskracht en komen we weinig te weten hoe de kinderen de school echt ervoeren. Toch kunnen we lezen dat de leerlingen genoten. Natuurlijk merkt meester Staal op dat sommige kinderen moeite hadden met leren en daar van baalden. Dat is iets van alle tijden. Maar dat wil niet zeggen dat de kinderen verder niet genoten. Een uitje naar Artis bijvoorbeeld en de viering van Sinterklaas is uiteraard voor elk kind een genot.

Hoewel het boek een beetje oubollig aandoet, is het toch leuk om te lezen. Met name vanwege de herkenbaarheid. Iedereen die kan lezen heeft de lagere school doorlopen en deelt dus die ervaring. Vandaar dat we iedereen aanraden om dit boek te gaan lezen.