Oorlogen tussen Israël en de Arabieren

Israël heeft in haar korte bestaan al vele oorlogen moeten voeren om als staat te blijven voortbestaan. In deze serie, die bestaat uit negen artikelen, komen alle oorlogen aan de orde, te weten: Onafhankelijkheidsoorlog (1948), de Suezoorlog (1956), de Zesdaagse Oorlog (1967), de Uitputtingsoorlog (1968-1970), de Jom Kippoeroorlog (1973), Operatie Litani (1978), de Eerste Libanonoorlog (1982), de Golfoorlog (1991) en de Tweede Libanonoorlog (2006).

Verdedigingsoorlogen

De meeste oorlogen worden door de internationale wereld (de vijanden van Israël uiteraard niet meegerekend) als rechtvaardige verdedigingsoorlogen gezien. Oorlogen tegen de PLO en Hezbollah in Libanon heeft de internationale wereld echter veelal beschouwd als agressieve Israëlische oorlogen waarvoor Israël dan ook werd veroordeeld (zie de heftige reacties ten tijde van de Eerste en Tweede Libanonoorlog in respectievelijk 1982 en 2006). Echter ook die oorlogen waren mijns inziens van belang om de Israëlische burgers te beschermen en waren feitelijk verdedigingsoorlogen. Er wordt gesteld dat Israël een vrije keuze had bij deze oorlogen en dat ze niet werden opgedrongen. Maar dit is niet waar. Israël werd aangevallen met Katoesja-raketten die voor relatief veel slachtoffers zorgden. Hiertegen niet optreden was voor Israël geen optie.

Los hiervan kan de vraag gesteld worden: Zullen de oorlogen in het oneindige doorgaan? In de woorden van II Samuël 2:26 "Moet het zwaard dan maar steeds blijven verslinden?" Het antwoord hierop is dat we dat niet weten. Wat we wel weten is dat de prijs voor een klein land als Israël enorm is. Meer dan 20.000 soldaten zijn omgekomen.

Toch gloort er wat hoop. In 1917 was er maar één land (Groot Brittannië) die een Joodse Staat voorstond. In 1947 stemde een grote meerderheid van de VN voor een Joodse Staat en in 1977 sloot Egypte een koude vrede met Israël. Ondertussen bestaat er ook een koude vrede met Jordanië. Ook is Israël relaties aangegaan met Arabische landen in de Perzische Golf en Noord-Afrika. Desondanks moet Israël nog steeds waakzaam zijn voor oorlogen. Met name Iran vormt een grote dreiging, zowel direct als indirect via Hezbollah. De Tsahal, Israëls leger, moet constant alert blijven en mag niet sluimeren, noch slapen.

In deze special een kort overzicht van de verschillende oorlogen. In de artikelen kunt u een uitgebreid verslag lezen.

De Onafhankelijkheidsoorlog (1948)

Deze oorlog werd langs de hele grens gevoerd: tegen Libanon en Syrië in het noorden; Irak en Trans-Jordanië in het oosten; Egypte en eenheden uit Soedan in het zuiden; Palestijnen en Arabische vrijwilligers binnen Palestina. Het was de bloedigste van alle Israëlische oorlogen. Ruim 6000 Joden verloren hierbij het leven. De oorlog kende vier fasen:

• De eerste fase (29 november 1947 - 1 april 1948): Palestijnse Arabieren kwamen in opstand. Ze kregen hulp van Arabische vrijwilligers uit andere landen.
• De tweede fase (1 april 1948 - 15 mei 1948): de Haganah nam het initiatief over.
• De derde fase (15 mei 1948 - 19 juli 1948): Arabische landen vielen de nieuwe staat Israël aan. Op 31 mei werd de Haganah omgevormd in de Tsahal (Israëlische Defensie Krachten). Na drie weken wist de Tsahal het Arabische offensief te keren.
• De vierde fase (19 juli 1948 - 20 juli 1949): verschillende Israëlische operaties: Yoav, Hiram, Horev, Oevda. Ook werden er wapenstilstanden gesloten met de verschillende Arabische landen. Israël had 5000 km² extra land veroverd.

De Suezoorlog (1956)

Deze oorlog duurde 100 uur waarbij de hele Sinaï woestijn in Israëlische handen viel ten koste van 231 soldaten. De oorlog ontstond nadat Egypte de Straat van Tiran voor Israëlische scheepvaart had geblokkeerd. Ook waren er constant infiltraties vanuit Egypte en sprak Egypte oorlogstaal richting Israël. Daarnaast zag Israël een dreiging in het militaire pact dat Egypte met Syrië en Jordanië had gesloten. Israël voerde de oorlog samen met Frankrijk en Groot Brittannië.

De Zesdaagse Oorlog (1967)

Vanwege dreigende oorlogstaal uit Egypte en de mobilisering van 100.000 Egyptische soldaten in de Sinaï woestijn en de oproep van Nasser de Straat van Tiran te sluiten, besloot Israël Egypte aan te vallen. De Israëlische luchtmacht vernietigde op 5 juni de hele Egyptische luchtvloot. Ondanks waarschuwingen van Israël aan het adres van Jordanië zich niet met de oorlog te bemoeien, besloot Koning Hoessein Israël aan te vallen. Ook Syrië viel aan. Het eindresultaat was dat Israël binnen zes dagen de Sinaï, de Westelijke Jordaanoever en Gazastrook, de Golan Hoogvlakten en Jeruzalem had veroverd. In de strijd verloren 776 Israëlische soldaten het leven. In november 1967 nam de Veiligheidsraad van de VN resolutie 242 aan waarbij werd opgeroepen voor vrede en de terugtrekking van Israël uit gebieden. De Arabische Liga antwoordde met drie maal nee: geen vrede, geen onderhandelingen en geen erkenning van Israël.

De uitputtingsoorlog (1967-1970)

Na de Zesdaagse Oorlog voerde Egypte een bloedige oorlog langs de Bar Lev-linie aan het Suez-kanaal, dat snel escaleerde. Egypte kreeg hierbij steun van de Sovjet Unie. Er waren zelfs luchtgevechten tussen Israëlische en Sovjet piloten die Israël nagenoeg allemaal won. Israël sloeg hard terug door bewoners langs de Suezkanaal op de vlucht te drijven zodat de Egyptische economie onder druk kwam te staan. Na de dood van Nasser besloot de nieuwe president Sadat om op te houden met de beschietingen. Doel was om tijd te winnen voor de drie jaar later begonnen Jom Kippoeroorlog. Aan de oostgrens werd Israël belaagd door PLO infiltraties vanuit Jordanië. Dit hield op toen Koning Hoessein de PLO uit Jordanië verdreef in 1970. De uitputtingsoorlog kostte Israël ruim duizend doden.

De Jom Kippoeroorlog (1973)

In deze oorlog werd Israël onverwachts aangevallen op de heiligste Joodse dag: Jom Kippoer. Helemaal onverwachts kwam deze oorlog niet. De Aman (militaire inlichtingendienst) was op de hoogte, maar premier Golda Meir weigerde reservisten op te roepen om geen onrust te veroorzaken in het land. Aanvankelijk maakten Egypte en Syrië grote vooruitgang, maar Israël kwam sterk terug. Binnen een paar dagen zat Israël al op de westoever van het Suezkanaal op zo'n 100 kilometer van Caïro en had het de Golan Hoogvlakten heroverd en lag Damascus binnen artillerie bereik van Israëls leger. De gevechten kostten Israël wel 2.688 soldaten. Ook werden veel vliegtuigen en tanks verloren. De marine deed het juist heel goed en verloor niets. Hoewel Israël de oorlog op militair gebied had gewonnen, was het psychologisch verlies groter. Israel bleek kwetsbaar te zijn.

De operatie Litani (1978), de Eerste Libanonoorlog (1982) en de Tweede Libanonoorlog (2006)

Doel van deze eerste twee oorlogen was het uitschakelen van PLO-terroristen die Israël vanuit Libanon bestookten. Aanleiding voor de operatie Litani was een buskaping op de kustweg naar Tel Aviv. De aanleiding voor de Eerste Libanonoorlog was de moord op de Israëlische ambassadeur in Groot Brittannië. Aanvankelijk was het doel om alleen Zuid-Libanon schoon te vegen van PLO-terroristen. Maar later breidde de Israëlische actie zich uit naar Beiroet. Minister van Defensie wilde Arafat en zijn mannen uit Libanon verjagen. Naast de gevechten met de PLO werd ook gevochten tegen het Syrische leger. Op de grond werd met moeite van Syrië gewonnen. In de lucht was Israël echter oppermachtig. Vele Sam-raketten en MIG-vliegtuigen werden vernietigd. Tussen 1982 en 1985 verloor Israël 1.216 soldaten. De Eerste Libanonoorlog werd gezien als Israëls eerste oorlog die uit vrije keuze is gevoerd (hoewel rechtse Israëliërs deze visie niet delen). Vanaf 1985 tot 2000 behield Israël de veiligheidszone in Zuid-Libanon. Omdat Israël nadien vele malen werd aangevallen met Katoesja's-raketten die de Hezbollah afschoot, heeft Israël nog twee operaties in Libanon uitgevoerd: operatie Din weHeshbon (1993) en operatie Vruchten van Gramschap (1995). Nadat Israël zich in 2000 terugtrok uit Zuid-Libanon leek het rustig te zijn aan de noordgrens. Maar in 2006 begon Israël een tweede oorlog in Libanon nadat Hezbollah drie soldaten had gedood en twee soldaten had ontvoerd en Israël trakteerde op een regen van Katoesja raketten. Deze oorlog duurde een maand. Er vielen relatief veel burgerslachtoffers aan Israëlische zijde.

De Golfoorlog 1991

De Golfoorlog was de enige oorlog waarbij Israël wel werd aangevallen (door Irak) maar niets terug deed op verzoek van de Verenigde Staten die een oorlog tegen Irak voerde nadat dat land Koeweit was binnengevallen. Voor het eerst was ook de Israëlische burgerbevolking het front. Het leger hield zich bezig met het uitdelen van gasmaskers; het opzetten van het medische netwerk en het instrueren van de bevolking hoe veilige ruimtes te maken voor het geval van een chemische aanval.