InfoNu.nl > Kunst en Cultuur > Taal > De verwantschap tussen diverse talen

De verwantschap tussen diverse talen

De verwantschap tussen diverse talen Het is beslist niet altijd mogelijk de verwantschap tussen de verschillende talen op het eerste oog vast te stellen. Bij vergelijking tussen het Nederlandse 'komen' met het Engelse 'to come' en het Duitse 'kommen' blijkt de verwantschap tussen deze talen. In dit eerste artikel van deze special zal blijken dat de meeste Europese talen op de een of andere manier verwant zijn aan elkaar en gerekend worden tot de grote groep van de Indo-Europese taalfamilie.

Romaanse talen

Door nauwkeurige onderzoekingen kan worden vastgesteld dat het Nederlands ook verwant is met talen waarmee het niet zulke opvallende overeenkomsten vertoont. Wat Europa betreft was de wetenschap in staat deze familierelaties met grote nauwkeurigheid te analyseren. Immers op grond van vele moeizaam verzamelde woorden en zinspatronen en na bestudering van de historische omzwervingen van verschillende volkeren kwamen de geleerden tot de conclusie dat het Latijn de moedertaal was van Frans, Italiaans, Spaans, Portugees en Roemeens. Zij zijn allemaal varianten en ontwikkelingen van het Latijn.

Door de geschiedenis wordt dit bevestigd, want al deze zgn. 'Romaanse talen' worden gesproken in vroeger door de Latijnsprekende Romeinen gekoloniseerde gebieden. Bovendien had men hier de beschikking over Latijnse geschriften uit de late Oudheid en vroege Middeleeuwen. Daarin kon men de ontwikkeling van Latijnse constructies tot die der Romaanse talen bijna op de voet volgen. Zo vond men in het Laatlatijn naast de voltooid tegenwoordige tijd amavi "ik heb bemind' ook amatum habeo, wat in het Frans geworden is tot 'j'ai aimé', en hetzelfde geldt vor de vervanging van naamvallen door constructies met voorzetsels.

Germaanse talen

Dezelfde betrekkingen bleken te bestaan tussen Duits, Engels, Nederlands, Zweeds, Deens, Noors en IJslands; allemaal gebaseerd op het Oud-Germaans. De Germaanse talen hadden vele woorden die een verwantschap met het Latijn deden vermoeden: in het Nederlands bijv. moeder-mater, vader-pater, tand-dent, nieuw-novus. Bovendien bestond er overeenkomst in grammaticale bijzonderheden: de vorming van het meervoud, de persoonsuitgangen van het werkwoord, de onregelmatigheid van het hulpwerkwoord 'zijn' enz. Zo kwam men tot een hypothetische moedertaal waar de Germaanse en de Romaanse talen van afgeleid waren. Een gemeenschappelijke oorsprong dus.

Op dezelfde manier werd ook ontdekt dat er verwantschap bestaat tussen Germaans, Latijn en de Slavische talen: vergelijk b.v. het Russische 'mat', het Latijnse 'mater'' = moeder; Russisch 'nos', Latijn 'nasus' = neus. Die verwantschap bracht de geleerden tot de gedachte aan een hypothetische moedertaal voor het Slavisch (Russisch, Pools enz.), het Germaans en het Latijn.

Indo-Europese taalfamilie

Verder bestaat er verwantschap tussen het vroeger in Indië (nu: India) gesproken Sanskriet en anderzijds de Romaanse, Germaanse en Salavische talen. Deze hele groep kreeg de naam Indo-Europese taalfamilie. Behalve de al genoemde in Europa gesproken talen behoren ook verschillende talen uit Indië en Perzië (nu: Iran) tot deze familie. De oudste taal uit deze groep is het Hettitisch, dat reeds kort na 2000 v. Chr. in Klein-Azië (nu: Turkije) gesproken werd.

De verwantschap tussen deze talen is het meest opvallend bij benamingen voor getallen en familieverhoudingen, die immers voor een gemeenschap erg belangrijke begrippen aanduiden (zie tabel).
Sanskrietbhratrtrayas
Grieksphratèrtria
Latijnfratertres
Russischbrahttri
Nederlandsbroederdrie
Fransfrèretrois
Italiaansfratellotre

Lees verder

© 2007 - 2014 Staal, gepubliceerd in Taal (Kunst en Cultuur) op . Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
De Indo-Europese taalfamilie en het Proto-Indo-EuropeesDe Indo-Europese taalfamilie is een taalfamilie waartoe vooral talen uit Europa en West-Azië behoren. In totaal spreken…
De geschiedenis van de Engelse taalDe geschiedenis van de Engelse taalHet Engels is een van de meest gesproken talen ter wereld, niet alleen als moedertaal maar ook als communicatietaal tuss…
Sanskriet, de Indo-europese moedertaalSanskriet, de Indo-europese moedertaalZoals het Latijn vroeger de cultuurtaal van Europa was, zo is nog steeds het Sanskriet (door taalkundigen soms gespeld S…
Heilige of sacrale talenHeilige of sacrale talenHeilige talen of sacrale talen, worden wel eens genoemd in tegenstelling tot de profane of niet-heilige talen. Is er een…
Setooz.com de zoekmachine voor minder gebruikte talenSetooz.com de zoekmachine voor minder gebruikte talenSetooz.com is Indiase zoekmachine, die in 2008 is opgricht. Setooz.com richt zich specifiek op niet-Engelse en minder ge…

Reageer op het artikel "De verwantschap tussen diverse talen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Staal
Rubriek: Kunst en Cultuur
Subrubriek: Taal
Special: Taalgeografie
Schrijf mee!