Joodse achternamen: Cohen, Levi, Polak, etc. - achtergronden

In de vroegste geschiedenis hadden de Joden geen achternamen. Er werden namen gebruikt als David ben (zoon van) Jozef of Mirjam bat (dochter van Aäron). Namen in die vorm worden nog steeds gebruikt in de synagoge en in Joods wettelijke documenten zoals de ketoeba (trouwcontract), maar nauwelijks buiten de religieuze context. Pas in de 10de en 11de eeuw werden familienamen bij Sefardische Joden (Spanje, Portugal, Italië) bekend; bij Ashkenazische Joden (Duitsland, Oost-Europa) veel later.

Joodse achternamen zijn niet specifiek voor Joden

Veel mensen denken dat Joden typisch Joodse achternamen hebben. Maar dat is lang niet altijd zo. Zo is in de VS de naam Miller zowel een populaire niet-Joodse als Joodse naam. In Nederland geldt dat voor de achternaam De Vries. Er zijn ook achternamen die helemaal niet Joods lijken, zoals van de popzangeres Paula Abdul, die wel degelijk Joods is. Andere bekende persoonlijkheden hebben Joods klinkende namen, maar zijn niet Joods, zoals: Bruce Springsteen, Casper Weinberger, Julius Irving.

Duitse namen

Veel Joodse achternamen klinken Duits: Klein, Gross, Grossman, Weiss, Weisman, Rosen Schwartz, Schwartzman, Segal, Siegal, Sagal, Rosenthal. De Duitse achternamen kwamen door een misinterpretatie van de Oostenrijkse-Hongaarse wet in 1787. Het Oostenrijkse-Hongaarse rijk was het eerste land in Europa die Joden verplichtten een permanente achternaam te nemen. Ze kregen een Duitse naam. Dit verklaart het grote aantal Duitse achternamen van Joden in West-Europese landen. Vanwege Joodse migratie kwamen deze namen ook veel voor in het Russische rijk.

Russische en Poolse namen

Poolse en Russische achternamen werden ook veel door Joden gebruikt. Meestal eindigden ze op: -vits, -witz, of sky. Voorbeelden: Moskowitz, Leibovitz, etc. Een andere bekende Poolse naam die Joden gebruiken is: Polak, Pollack.

Cohen, Levi en Israël

Er zijn slechts drie familienamen die specifiek Joods zijn: variaties op Cohen, Levi en Israël. Deze namen zijn ontleend aan de twaalf stammen van Israël.

Cohen
De familienaam Cohen komt van het Hebreeuwse woord 'kohein' dat priester betekent. Het zijn de mannelijke afstammelingen van Aäron. Variaties op Cohen zijn: Cohn, Cahn, Cone, Kohn, Kahn en Katz (Kohein Tzaddiek - rechtvaardige priester).

Levi
De familienaam Levi stamt af van de stam Levi, wiens afstammelingen de Levieten zijn die plichten hadden in de Tempel. Variaties hierop zijn: Levin, Levine, Levitt, etc.

De familienamen Cohen en Levi komen het meeste voor.

Israël
De familienaam Israël komt veel minder voor, hoewel de naam betrekking heeft op alle Joden die geen Cohen of Levi heten. Variaties op de naam Israël zijn: Israëli, Yisrael, Yisroel, Disraeli.

Bekende Joodse achternamen in Nederland

In Nederland bestaan ook veel typische Joodse achternamen. Het is ondoenlijk ze allemaal te noemen. Voor een overzicht verwijs ik naar Joodse achternamen.

Een paar bekende namen zijn:
Cohen, Polak, Melkman, Zilversmid, Goudsmid, d'Ancona, Barend, Van Gelder, Lipschitz, Levi, Knoop, Schaap, Aarons, De Vries, Jakobs, Mok, Schellevis, Meijer, Benima, Brillemans, De Wolff, Amerongen, Appel, Asher, Spier, Markus, Levison, Bamberg, Beem, Belifante, Engelsman, Boas, Boekbinder, Soesman, Coevorden, Coronel, De Hond, Drukker, Van Praag, Erwteman, Fontein, Frenkel, Gans, Schrijver, Grunberg, Halberstadt, Bloemendal, Hausdorff, Heertje, Godschalk, Hijmans, Italiaander, Izaaks, Katz, Kleef, Oppenheimer, Onderwijzer, etc.

Meer Joodse namen kunt u lezen in mijn special Joodse jongensnamen en meisjesnamen van A tot Z.

© 2009 - 2010 Etsel, gepubliceerd in Taal (Kunst en Cultuur) op 08-03-2009, laatst gewijzigd op 20-06-2009. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Etsel is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Gerelateerde link

Namen-familienamen.startpagina.

Verwante artikelen

Piedjon (Pidyon) Haben: loskoping van de eerstgeboren zoon: Oorspronkelijk waren de Joodse eerstgeborenen de heilige priester klasse. Zij werden geïnstalleerd in de dienst van God toen zij gered werden van d…
Verboden en geoorloofde huwelijken - Joods orthodoxe visie: Binnen het orthodoxe Jodendom gelden strikte regels met betrekking tot met wie men wel en niet mag trouwen. Voor een buitenstaander lijkt dit rigid…
Favorieten Tour 2010: uitslagen Contador/Sastre/Gesink e.a: De Tour de France 2010 belooft een mooi spektakel te worden met de aanwezigheid van veel favorieten. De grootste favoriet lijkt Alberto Contador te…
Bijbelse geschiedenis 24: Israëls slavernij in Egypte: Behalve hun taal, kleding en namen, zijn veel kinderen van Israël geassimileerd in de sociale en culturele omgeving van hun Egyptische buren en zij ware…
Joodse jongensnamen en hun betekenis: letter I K L M N: In dit artikel aandacht voor Joodse jongensnamen en hun betekenis. In dit deel komen de letters I K L M N aan de orde. De volgende namen komen aan bod:…

Reageer op het artikel "Joodse achternamen: Cohen, Levi, Polak, etc. - achtergronden"

Door Pos. op 01-02-2010

L.S
Wat is het verband tussen mijn naam en de naam Polak Pos Hartog.
Graag Uw reactie , en bedankt voor de moeite. Reactie infoteur op 01-02-2010:Pos komt voor als Joodse naam. Wat het verband is met de andere naam weten we niet.

Deze namen zijn als Joodse namen bekend:
Pos(33) Pos - Amersfoort(1) Pos - Peperwurtel(2) Pos - Salomon(1)

Groet, Etsel

Door Niels Dhont op 27-01-2010

Hallo,

Ik las net in je artikel dat de naam "De Hond" bij de bekendere Joodse achternamen in Nederland hoort.Weet u mss iets meer over de naam "Dhont"?

Met vriendelijke groeten,

Niels Dhont Reactie infoteur op 27-01-2010:Hallo Niels,

Dhont is niet echt bekend. Maar zou kunnen. Hier een lijst met Joodse namen waar Hond in voorkomt.

Hond(146) Hond - Aalsvel(7) Hond - Aandagt(6) Hond - Augurkiesman(3) Hond - Barend(4) Hond - Barmhartigheid(7) Hond - Beekman(6) Hond - Blitz(3) Hond - Brander(1) Hond - Brilleman(9) Hond - Brilleslijper(7) Hond - Buijtekant(7) Hond - Cok(2) Hond - Corper(13) Hond - de Groot(2) Hond - de Hond(15) Hond - Degen(15) Hond - Dingsdag(5) Hond - Emden(3) Hond - Ensel(1) Hond - Franschman(3) Hond - Gaarkeuken(1) Hond - Gezang(4) Hond - Glasbeek(4) Hond - Goedel(5) Hond - Hakker(3) Hond - Heilbron(9) Hond - Hekster(1) Hond - Hildesheim(2) Hond - Hofman(2) Hond - Jacobs(2) Hond - Kattenburg(4) Hond - Ketellapper(3) Hond - Kloos(2) Hond - Leijden van Amstel(2) Hond - Luks(1) Hond - Meijer(1) Hond - Mof(5) Hond - Mozes(2) Hond - Nerden(1) Hond - Pach(1) Hond - Premselaar(2) Hond - Roeg(4) Hond - Roodveldt(1) Hond - Rosenthal(1) Hond - Schenkkan(2) Hond - Schrijver(3) Hond - Schuit(10) Hond - Serlui(4) Hond - Sluijs(2) Hond - Sluijter(6) Hond - Son(4) Hond - Spijer(4) Hond - Sternfeld(4) Hond - Stranders(2) Hond - Swaab(2) Hond - Tak(3) Hond - van Beem(3) Hond - van Beetz(1) Hond - van der Kar(9) Hond - van Praag(1) Hond - van Sijs(1) Hond - Viool(2) Hond - Vischjager(3) Hond - Vischschraper(1) Hond - Vogel(3) Hond - Vos(5) Hond - Vreeland(2) Hond - Walvisch(3) Hond - Wegloop(8) Hond - Wijnperle(2) Hond - Winnik(11) Hond - Zegerius(9) Hond-Haag(1) Hondelink(1) Hondeman(1) Hondsdreg(1) Hondsdregt - Fles(1) Hondsregt(2) Hondsregt - Fles(2) Hondsregt - Italiaander(4) Hondsregt - Kannewasser(6) Hondsregt - Luks(8) Hondsregt - Polak(1) Hondsregt - Stork(1)

Groet, Etsel

Door Paul Patist op 19-01-2010

Hallo,

De meisjesnaam van mijn grootmoeder van moeders kant was Detmers (moeder Blom). Kunt u mij zeggen of dit een Joodse naam is? Navraag bij wijlen mijn ouders leverde helaas niets op...

Met vriendelijke groet,

Paul Patist Reactie infoteur op 19-01-2010:Hoi Paul,

Detmers komt niet bekend voor als Joodse naam. Blom daarentegen wel. Maar is niet specifiek Joods.

Groet, Etsel

P.S. Combinaties met Blom:
Blom(114) Blom - Barend(2) Blom - Berlijn(4) Blom - Blik(1) Blom - Blom(1) Blom - Boekebinder(2) Blom - Boeken(2) Blom - Bonnewits(1) Blom - Brilleman(5) Blom - Bromet(2) Blom - Chumaceiro(1) Blom - Cohen(2) Blom - Consenheim(5) Blom - de Boers(1) Blom - de Jong(12) Blom - de Vries(1) Blom - Dingsdag(2) Blom - Dondorp(8) Blom - Fransman(1) Blom - Goedel(2) Blom - Gokkes(2) Blom - Gosschalk(1) Blom - Goudsmit(4) Blom - Hakker(4) Blom - Italiaander(2) Blom - Ketellapper(2) Blom - Koe(1) Blom - Konstenaar(1) Blom - Kosman(7) Blom - Kreveld(3) Blom - Kronenberg(1) Blom - Lakmaker(2) Blom - Levesteijn(1) Blom - Lissaur(2) Blom - Meents(1) Blom - Meer(1) Blom - Muijs(1) Blom - Muis(2) Blom - Naarden(4) Blom - Nord(1) Blom - Philips(2) Blom - Polak(1) Blom - Roet(2) Blom - Scheffer(2) Blom - Schreeuwer(2) Blom - Sluis(5) Blom - Swaab(3) Blom - Tabakspinder(3) Blom - van Maarsen(6) Blom - van Praagh(1) Blom - van Slochem(4) Blom - van Velzen(2) Blom - Witzenhuizen(1) Blom - Wurms(6) Blom -Kosman(1)

Door Schniermanni op 02-12-2009

Wat leuk om te weten zeg, dan kloppen mijn vermoedens wrsl toch. Mijn oma had de naam Warman, haar ouders, zowel haar vader en haar moeder hadden beiden de naam Warman. Aangezien ik wel eens gehoord heb dat in Joodse kringen neven en nichten met elkaar trouwen, kreeg ik het vermoeden dat ze wel eens Joods zou kunnen zijn. Heb m'n oma wel eens gevraagd maar deed daar heel ontwijkend over, andere generatie he? Je vraagt zoiets niet!
Dank voor je navraag en reaktie!

Groet,

Rachel Schniermanni

Door Schniermanni op 30-11-2009

Ik zou graag willen weten of de naam Warman een Joodse naam is, zou u mij daarmee kunnen helpen? Reactie infoteur op 30-11-2009:Niet bekend als Nederlands Joodse naam. Misschien een buitenlandse naam, maar dat zou ik niet weten helaas.

Groet, Etsel

P.S. Even navraag gedaan. Is toch een Joodse naam. Waarschijnlijk verbastering van Wahrman.

Door Gutkind S. op 26-11-2009

Ik vraag me af waar Gutkind juist van afstamt; zou het kunnen dat die van de Sefardische Joden komt of is het van Duits-joodse origine (en dus toegekend door de Oostenrijkers ten tijde, zoals ik eerder meende te lezen)? Reactie infoteur op 26-11-2009:Is een Duitse naam. Zit geen Spaans/Portugees woord in. Dus zeker niet Sefardisch.

Groet, Etsel

Door Jonkers op 25-11-2009

Wat weet u over de namen: Jonkers, Groenhout, Giltay, Aalten en van der Weert? Reactie infoteur op 25-11-2009:Kijkt u eens op deze lijst.

http://www.levie-kanes.com/new-website/famtree/m.htm

Door Dijkhuizen-FRUGTE op 12-11-2009

Weet u of de naam FRUGTE inderdaad van van Duitse joden afkomstig is zoals ons is verteld? Reactie infoteur op 25-11-2009:Helaas niet kunnen achterhalen. Het spijt me.

Groet, Etsel

Door R.groenink op 04-11-2009

Zou de achternaam DAS een voor joden bekende/ bij joden voorkomende achternaam zijn? dierennamen komen immers wel voor, en houden die soms verband met de verschillende stammen, De wolff bijvoorbeeld met Benjamin? bij voorbaat dank voor uw antwoord. Reactie infoteur op 04-11-2009:Wel de naam Dasberg of Dassie.

Groet, Etsel