Kinderboekenweek 2010: De Grote TekenTentoonstelling

Het motto van de kinderboekenweek 2010 is: 'De Grote TekenTentoonstelling: beeldtaal in kinderboeken'. Aandacht voor de illustraties dit keer, ze spelen een belangrijke rol in de kinderliteratuur. In de prentenboeken voor jonge kinderen spreekt dit voor zich, maar ook stripverhalen bijvoorbeeld, zijn het waard om eens onder de loep te nemen. Veel te bekijken dus en in dit artikel een aantal ideeën om ook zelf aan de slag te gaan. En wie weet, als afsluiting een grote tekententoonstelling?

De Grote TekenTentoonstelling

Dezelfde tekening maar ....
Verzin samen een fantasiefiguur
'Sticker' gaat op reis
Een teken-filmpje maken
Stickman op het schoolplein
Ik en mijn lievelingsboek
Vertel over jezelf zonder woorden

Dezelfde tekening maar....

De kinderen maken twee keer dezelfde tekening, maar gebruiken voor beide heel verschillende kleuren. Op de ene tekening mogen ze alleen heldere, felle, vrolijke kleurtjes gebruiken, terwijl voor de andere alleen donkere tinten mogen worden gekozen. Doordat de afbeelding hetzelfde is, zal het verschil in sfeer van beide tekeningen nog meer opvallen; het komt dus alleen van de kleuren dat het ene 'huis' er zo griezelig, en het andere er zo vrolijk uitziet. Het effect is waarschijnlijk het grootst bij grote, groffe tekeningen met wasco of verf, omdat ook de achtergrond dan kan worden ingekleurd.

Als afsluiting kunnen de kinderen een titel of een verhaaltje bij de tekeningen verzinnen, of er een ontwerp voor een boekenkaft van maken. Ook mooi om beide tekeningen op één groot vel papier te maken of te plakken; een 'tweeling-tekening'.

Verzin samen een fantasiefiguur

Spreek van te voren af of de fantasiefiguur een mens, een dier, of bijvoorbeeld een reus wordt en geef de fantasiefiguur een naam. De kinderen krijgen nu allemaal, of in groepjes, een vel papier en mogen 'iets' over het personage X verzinnen door te tekenen.

De taken worden verdeeld. Iemand tekent bijvoorbeeld:

• Het huis van X
• De familie van X
• De vrienden van X
• De slaapkamer van X
• Het lievelingseten van X
• De sport van X
• Wat kan X goed?
• Wat kan X juist niet?
• Hoe zag X eruit toen hij/zij klein was?
• De klas/school van X
• De vakantie van X
• Waar wordt X blij van?
• Waar wordt X boos van?

Al die tekeningen samen vormen later een boek over de figuur X. Leuk om voor te 'lezen', want het is voor iedereen een verrassing wat de andere kinderen hebben bedacht. Het grappige is, dat het een personage van de hele groep wordt, omdat ieder kind een klein stukje heeft verzonnen. Een soort klassenmascotte, zeg maar! Eventueel kan het boek worden uitgebreid met verhalen; belevenissen van de hoofdpersoon. Hij kan zo een heel eigen leven gaan leiden.

'Sticker' gaat op reis!

Alle kinderen krijgen een leeg vel papier en een stickertje van een bepaald figuurtje; een kabouter, een maanmannetje of een beestje bijvoorbeeld. Het figuurtje heeft een wereldreis gemaakt en ieder kind maakt een tekening alsof het een foto is van een plek waar het figuurtje is geweest. Het mag overal zijn. Als de tekening klaar is kan het stickertje erop worden geplakt. Bovenop een pyramide bijvoorbeeld, ergens in het oerwoud, in de woestijn, op de Noordpool of in een grote stad. De tekeningen worden gebundeld en het fotoalbum van de wereldreis is klaar! Op dezelfde manier kan een tijdreis worden gemaakt, leuk voor oudere kinderen. Dan is het misschien handig om afspraken te maken over wie welke tijd voor zijn rekening neemt.

Een teken-filmpje maken

Als je hetzelfde poppetje heel vaak tekent op memoblaadjes, kun je het laten springen. Teken het eerst onderaan op een papiertje, dan halverwege, dan helemaal bovenaan, weer halverwege en tenslotte weer onderaan. Herhaal dit verschillende keren op verschillende papiertjes. Het poppetje moet dus heel eenvoudig te tekenen zijn anders duurt het veel te lang. Je kunt ook een bal tekenen en die laten stuiteren. Doe de blaadjes achter elkaar, maak er gaatjes in met een perforator en knoop ze vast met een touwtje. Blader ze snel door. (De papiertjes tussen je vingers door laten 'flippen') Het poppetje lijkt nu te springen, nét een tekenfilmpje!

Echte tekenfilmpjes kun je maken op de computer met bijvoorbeeld 'Pivot'. Kijk hier:Zelf een animatiefilmpje maken op je computer; met Pivot hoe dit moet.

Stickman op het schoolplein

Een stoeptekenspel. Eerst afspreken hoe 'stickman' eruit komt te zien. Het figuurtje moet eenvoudig te tekenen zijn; het gaat erom wat hij doet en niet om hoe hij eruit ziet. De kinderen kunnen even oefenen op een papiertje hoe ze het stickmannetje kunnen laten bewegen in hun tekening. Dan verzinnen ze allemaal een opdracht, een beweging die hun stickmannetje uitvoert en tekenen die met stoepkrijt op het schoolplein. Soms zijn er twee 'stickmannetjes' nodig om een beweging goed uit te leggen. Het kan een soort speurtocht worden, een weggetje van getekende opdrachten. De kinderen moeten de beweging nadoen voor ze verder mogen lopen.

Ik en mijn lievelingsboek

De kinderen maken een kopie van de voorkant van hun lievelingsboek, knippen het plaatje uit en versieren het zo mooi als ze kunnen met glitter, kraaltjes, stiften of verf. Daarna schilderen ze zichzelf, met het boek in de handen, op de plek waar ze altijd lezen. Groot papier gebruiken. Als de verf droog is wordt het versierde boek op het schilderij geplakt. Hier moeten ze van te voren al wel rekening mee houden. Het plaatje van het boek dus vast een plaats geven.

Vertel over jezelf zonder woorden

De kinderen verdelen een strook karton (hoedenstrook) in een aantal vakjes. Nu kunnen ze met stiften in ieder vakje iets over zichzelf tekenen. Bijvoorbeeld het gezin, de familie, het huis, de sport waar ze van houden, een hobbie, het lievelingsdier, het lievelingseten, enzovoorts. Zo kunnen de kinderen een heleboel over elkaar te weten komen. De strook kan als riem worden gedragen, met paperclips en een elastiekje bijvoorbeeld, of er kan een hoedje van gemaakt worden. Leuk als kennismakingsspel in een 'nieuwe' klas.