Versvormen: Rondeel

Een speciale gekte onder de dichtvormen is ongetwijfeld het rondeel. Op het eerste zicht lijkt het gemakkelijke en snel vervelend. En dat is nu net de sterkte van het rondeel. De herhaling dient versterkend te werken, meer kleur te geven, meer diepgang, meer betekenis, meer verve, en al dat in slechts drie versregels. Redenen genoeg dus om even heel dicht te kijken hoe dat allemaal in zijn werk gaat.

Wat is Rondeel?

Een rondeel is een vers dat opgebouwd is uit 8 regels. Alle regels bestaan uit slechts 2 rijmklanken. Deze versvorm is dus streng onderhevig aan rijmschema: ABaAabAB.

Regel 1 wordt herhaald op regel 4 en regel 7 (dit is specifiek aan het Rondeelvers en dus een must). Regel 2 wordt herhaald in regel 8. Een rondeel heeft een titel.

Moeilijkheid in deze versvorm is dat het op het eerste gezicht eenvoudig lijkt, maar niets is minder waar. Elke herhaling MOET meer diepgang, betekenis, kleur, cachet,…geven aan alle voorgaande.

Daarvoor krijg je niet meer dan 3 regels, namelijk regel 3,5 en 6, de niet herhaalde versregels dus.

Rondeau

Er is een uitbreiding op het Rondeel en dat noemt het Rondeau. Dit vers bestaat niet uit 8 maar uit 1é of soms wel 13 regels.
In dat geval zijn de regels 1,7,12 gelijk aan elkaar. Evenals de regels 2 en 8.

Twee Rondeel voorbeelden van Sabine Luypaert

Schema kort

• ABaAabAB
• 12345678

1. Vonnis
uitgespuwd door de maatschappij
met fronsende wenkbrauwen
netjes geklede muggenzifterij
uitgespuwd door de maatschappij
als een dreigende schaduw zo blij
het zal ze berouwen
uitgespuwd door de maatschappij
met fronsende wenkbrauwen

2. Behandeling
die spannende samenzweringstheorie
geeft een strafblad van slechte kwaliteit
met een portie seriële jaloezie
die spannende samenzweringstheorie
lijkt geen nostalgische strategie
er kleeft nog een tijdje respijt
die spannende samenzweringstheorie
geeft een strafblad van slechte kwaliteit © 2007 - 2010 Salu, gepubliceerd in Taal (Kunst en Cultuur) op 02-08-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Salu is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Dichtvormen: het rondeel: Het rondeel (in het Frans rondeau) is een dichtvorm die uit de Middeleeuwen stamt. Het was bijzonder populair in de vijftiende en zestiende eeuw onder de rederijkers. Daarna verdwee…
• Versvormen: Limmerick: Een van de meest gekende en populaire versvormen is ongetwijfeld de Limmerick. Hij is onderhevig aan een gezellig rijmschema, en mag ondeugende tot scabreuze inhoud hebben. Net dat maa…
• Versvormen: de Clerihew: Een kleine reeks met een verduidelijking in begrijpbare taal over verschillende versvormen. Vele schrijvers onder ons worden er wel eens met geconfronteerd, en het is lang allemaal…
• Versvormen: Ollekebolleke!: Een van de moeilijkste versvormen aller tijden is het Ollekebolleke. In tegenstelling tot wat de titel doet vermoeden is deze versvorm onderhevig aan veel telwerk en regeltjes. Ma…
• Versvormen: Puret: Een van de meest onbekende versvormen tot hier toe is ongetwijfeld het Puret. Het betreft een lyrisch gedicht dat de natuur omarmd en onderhevig is aan een rijmscheme. Heel leuk om te doen…