Bijbel (Tenach) - het Hebreeuws, een semitische taal

Hebreeuws is de belangrijkste taal van het Oude Testament (enkele stukken zijn in het Aramees geschreven). De term Hebreeuws is pas tijdens het begin van het christendom ingevoerd. Daarvoor werd de taal 'Tale Kanaäns' of 'Judees' genoemd. De Hebreeuwse uitspraak voor Hebreeuws is Ivriet; Bijbels Hebreeuws is Ivriet atieqah, modern Hebreeuws is Ivriet moderniet.

Hebreeuws is een Semistische taal. De benaming 'Semitisch' stamt af van Noachs oudste zoon Sem (Genesis 5:32). Alle volken die van Sem afstammen spreken dezelfde soort taal. De Semitische taal wordt verdeeld in een oostelijke en westelijke tak:

1. Oostelijke tak: Akkadisch (Assyrisch-Babylonisch)
2. Westelijke tak:
• noorden: Kanaänitisch (Hebreeuws, Fenicisch, Ugaritisch, Moabitisch, Ammonitisch, Eblaïtisch) en Aramees (o.a. Syrisch)
• zuiden: Arabisch en Ethiopisch

Algemene kenmerken Semitische taal:

• medeklinker: vormt de basisstructuur van de taal.
• keelleters: typisch oosterse keelklanken
• emfatische medeklinkers: worden scherp uitgesproken.
• wortel (radix): drie medeklinkers (radicalen).
• naamwoord: alleen mannelijk of vrouwelijk.
• persoonlijk voornaamwoord: met een achtervoegsel (suffix) achter een naamwoord, werkwoordsvorm of voorzetsel.
• zinsbouw: voornamelijk nevenschikkend zinsverband (parataxis).

Het Hebreeuwse schrift

In het nabije oosten werd het Semitische schrift al vroeg als belangrijk beschouwd in de ontwikkeling van de mens. Verschillende soorten geschriften die voortkwamen waren het pictografisch, hiëroglyfisch en spijkerschrift. Het hoogtepunt is de 'geboorte' van het alfabeth door de Feniciërs. Het Hebreeuwse alfabeth kwam voort uit het Fenicisch schrift van rond 1100 voor de gewone jaartelling.

De ontwikkeling van het Fenicisch schrift heeft een opvallandheid: de letters worden van rechts naar links geschreven. De schrijfrichting werd bepaald door het materiaal waarop en het instrument waarmee men schreef. Het proto-Kanaänitisch schrift tussen de 13de en de 11 de eeuw voor de gewone jaartelling is de bron van het alfabeth. Hieruit kwam het Fenicische alfabeth voort. De Hebreeërs namen het alfabeth over van de Kanaänieten en de Feniciërs. Het oudhebreeuwse schrift werd voornamelijk gebruikt voor het schrijven van Bijbelteksten en door de lokale bevolking gesproken. Maar de voornaamste spreektaal was Aramees (het Engels van die tijd).

Ontwikkeling Hebreeuwse taal

Men gaat er vanuit dat het oudehebreeuws een dialect was van het oudaramees. Toen Jozua Kanaän binnentrok werd geleidelijk de 'Tale Kanaäns' overgenomen.

• Oudhebreeuws kwam voor in het Oude Testament, de boerenkalender uit Gezer, een aantal scherven (ostraca) bij het koninklijk paleis in Samaria, inscriptie uit de Siloach-tunnel, de Lachisch brieven en scherven uit Arad.
• Oudhebreeuws kenden dialecten.
• Invloed van andere talen, vooral het Aramees was groot
• Tweede eeuw na gewone jaartelling Rabbijns Hebreeuws.
• Rond 1750 nieuw Hebreeuws.

Het Hebreeuws alfabet

Letter	Naam	Letter	Naam	Letter	Naam	Letter	Naam
א	Alef	ז	Zajin	מ	Mem	ק	Kof
ב	Bet	ח	Chet	נ	Noen	ר	Resj
ג	Gimel	ט	Tet	ס	Samech	ש	Sjin
ד	Dalet	י	Jod	ע	Ajin	ת	Tav
ה	Hee	כ	Kaf	פ	Pee
ו	Vav	ל	Lamed	צ	Tsade

Meer over de Bijbel is te lezen in mijn special Ontwikkeling van de Tenach. © 2007 - 2009 Etsel, gepubliceerd in Taal (Kunst en Cultuur) op 29-08-2007, laatst gewijzigd op 13-11-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Etsel is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• De Arabische taal: Arabisch wordt wereldwijd door vele miljoenen mensen gesproken en is daarnaast de taal van de Koran, waardoor de taal ook voor niet-Arabische moslims erg belangrijk is. Daarom hier wat mee…
• De beschaving der Arameeërs: Weinig volkeren hebben zo hun stempel gedrukt op een gebied zonder ooit een groot koninkrijk gekend te hebben als de Arameeërs. Hun taal en cultuur was lange tijd toonaangevend i…
• Het Hebreeuwse alfabet: Het alfabet van het (Bijbels) Hebreeuws is heel anders dan het ons bekende Latijnse alfabet. Het oorspronkelijke Oude Testament van de Bijbel is in deze taal geschreven. Na mijn korte…
• De beschaving der Chaldeeërs: De Chaldeeërs, ook bekend als Nieuw-Babyloniërs waren de laatste Semitische heersers in Mesopotamië. Hierna werd kwam de macht in handen van de Perzen en later gingen ook Grieke…
• De beschaving der Sumeriërs: Vanuit de oudste vastgelegde geschiedenis blijkt dat het zuiden van Mesoptamië, het zuiden van het moderne Irak, werd bewoond door de Sumeriërs. Sumerië, in de Bijbel Shinar geno…