Europese volkeren; de Lappen
Hoewel hun aantal niet erg groot is, vormen de Lappen één van de boeiendste volkeren van het Europese continent. In dit artikel zal alles over de Lappen besproken worden, van oorsprong tot leefwijze aan toe.
Hoewel hun aantal niet groot is, vormen de Lappen, de bewoners van het Hoge Noorden, een van de boeiendste volkeren van het Europese continent. Hun naam danken ze aan de Finnen; zelf noemen ze zich 'Sameh'. Ze wonen in de noordelijkste uithoeken van Noorwegen, Zweden, Finland en het Russische schiereiland Kola. De Lappen zijn sinds de oude tijden vissers, jagers en herders. En hoewel tegenwoordig heel wat Lappen in andere beroepen te vinden zijn, zijn ze voor hun bestaan nog steeds in grote mate afhankelijk van het rendier, dat in uitgestrekte kudden over de toendra's trekt.
De Lappen eten rendiervlees, drinken rendiermelk en gebruiken rendierleer om kleding en tenten van te maken. Wanneer ze van de ene plaats naar de andere trekken, laden ze hun schaarse bezittingen op de rug van het rendier, dat 's winters ook de sleden trekt. Het rendier zelf is al net zo gehard als de Lap; hoewel het een vrij groot dier is, heeft het vaak niet meer nodig dan een schamele maaltijd van korstmossen. Om zich te voeden, trekken de rendierkudden rond in een enorm gebied. De Lappen trekken met de kudden mee en leiden dus een nomadisch bestaan.
Doordat ze van de beschaafde wereld geïsoleerd leven, hebben de Lappen hun eigen aard kunnen behouden.
Duistere oorsprong
Niemand weet precies te vertellen waar de Lappen vandaan zijn gekomen. Ze zijn beslist niet verwant aan de Scandinaviërs, die tot het Noordse type behoren. Ze zijn klein van gestalte en tamelijk donker van huidskleur. Hun taal is verwant met het Fins en het Hongaars, waarvan de herkomst eveneens vrij duister is.Misschien kwamen de Lappen oorspronkelijk uit Centraal-Azië. In elk geval bewonen ze het Hoge Noorden van Europa al sinds mensenheugenis. Een gevonden Laplandse ski is door archeologen op een leeftijd van ten minste 3500 jaar geschat.
De leefwijze
Wanneer ijs en sneeuw in het voorjaar smelten, veranderen de toendra's van Lapland in moerassen. Het wordt warmer en er verschijnen reusachtige zwermen insecten, die mens en dier kunnen besmetten. Dan beginnen de Lappen hun jaarlijkse trektocht naar het Noorden. Ze laden hun bezittingen op rendieren; elk dier draagt met gemak een last van 35 kilo, verdeeld over twee zakken die langs de flanken hangen.Talloze herdershonden helpen de Lappen hun kudden in bedwang te houden. In de leren tenten slapen de honden bij hun meesters. Op zoek naar nieuwe weiden leggen de Lappen per seizoen vaak afstanden van 150 kilometer of meer af. De rendieren kunnen betrekkelijk hard lopen en kunnen met hun platte, brede hoeven gemakkelijk de moerassige gebieden oversteken.
De Lappen gaan geheel gekleed in leder, dat met behulp van verfstoffen bont is gekleurd. In de moerassen dragen ze hogel aarzen, die met behulp van vet waterdicht worden gehouden.
Maatschappelijk gezien bestaat er weinig verschil tussen mannen en vrouwen; beiden moeten hard werken om in het barre klimaat te kunnen overleven.
De laatste tientallen jaren, mede door het toegenomen toerisme, hebben de Lappen vrij veel contact met de Westerse beschaving. Steeds meer Lappen brengen de winter door in dorpen waar ook niet-Lappen wonen.
Ook volgen steeds meer Laplandse kinderen onderwijs. Toch houden velen van hen vast aan de leefwijze van hun voorvaderen, zij het vaak met behulp van modernere middelen en gereedschappen. Ook in Lapland staat de tijd dus niet langer meer stil...
Het onderkomen
In de zomer bivakkeren de Lappen in rendierlederen tenten met een doorsnede van 4 meter en een hoogte tot 3 meter. Ze worden opgezet met behulp van lange stokken. Tegenwoordig zijn de tenten ook wel van zeildoek.'s Winters, in het zuiden, bouwen de Lappen ronde hutten van stammen, takken en plaggen. Bovenaan zit een rookgat waaronder een open vuur wordt gestookt. Voedselvoorraden en bezittingen worden in de winter bewaard in kleine houten hokken die hoog op palen staan zodat de wolven er niet bij kunnen.
In de lente verlaten de Lappen hun hutten omdat dan de rendierkalveren worden geboren. Tot in de late herfst zijn ze bij de kudde om hen tegen die tijd naar eigenaar te verdelen: iedere Lap moet in de wintermaanden zijn eigen dieren verzorgen.
Lapland
Het gebied waar de Lappen wonen wordt 'Lapland' genoemd, maar het is geen staatkundige eenheid. De vier betrokken regeringen, van Noorwegen, Zweden, Finland en Rusland, leggen de Lappen echter geen stroobreed in de weg en laten dit volk ongehinderd over de grenzen trekken. Van de aantallen Lappen die in de vier landen wonen, kan men slechts een schatting maken:| Binnen de grenzen van Noorwegen | 20.000 |
| Binnen de grenzen van Zweden | 8.500 |
| Binnen de grenzen van Finland | 4.000 |
| Binnen de grenzen van Rusland | 2.000 |
| Totaal | 34.500 |
De Noorse Lappen beoefenen ook de visvangst en wonen daarom voornamelijk aan de kust. De Zweedse Lappen kan men in twee groepen verdelen. De Lappen in de wouden van Zweden zijn rendierfokkers, die binnen een begrensd gebied rondzwerven op zoek naar weidevelden voor hun kudden. De Lappen in de Zweedse bergstreken weiden hun kudden in de zomer op de hellingen; in de winter dalen ze met hun rendieren af naar de valleien om daar te overwinteren. Deze 'berg-Lappen' leven nog volledig nomadisch en hebben de tradities van hun voorouders het best bewaard.
In Zweden zijn er echter ook gevestigde Lappen, die in ijzererstmijnen werken. De Finse en de Russische Lappen leiden een zelfde bestaan als hun volksgenoten in de Zweedse wouden.
Andere volkeren
Bekijk hier ook de informatie over andere volkeren. Om de informatie te zien, klik dan op het volk.- Hottentotten
- Negride volkeren van Afrika
- Toearegs
- Zoeloe's
- Bosjesmannen
- Mongolen
- Japanners
- Tibetanen
- Indiërs
- Arabieren
- Eskimo's
- Polynesiërs
- Schotten
- Algemene informatie over Europese Volkeren
- Maori's
- Melanesiërs
- Aboriginals
Verwante artikelen
- Het Europees parlement: Ondanks dat de Europese verkiezingen weer in aankomst zijn, weten de meeste Nederlanders nog steeds niet wat het Europees parlement werkelijk doet. In dit artikel zullen we ingaan op…
- Europese volkeren; algemene informatie: Europa bestaat al sinds de grijze oudheid uit vele volkeren en heeft een grote aantrekkingskracht uitgeoefend. In dit artikel vindt u algemene informatie over Europese…
- Zuid-Europa, Europees Turkije: Europees Turkije is het deel (4%) van Turkije dat in het continent Europa ligt. De overige 96% ligt op het continent Azië. Turkije is een populair vakantieland, vanwege de natu…
- Kirigami, de papiersnijkunst: Kirigami wordt vaak in één adem genoemd met origami. Toch is het iets helemaal anders. Kirigami is de kunst om uit stukjes papier esthetische of realistische vlakke- of ruimteli…
- De efficiente huisvrouw / -man: Ramen lappen: Een huis ziet er snel verwaarloosd uit als de ramen niet bijgehouden worden. Het lappen van de ramen lijkt een enorme klus, maar als je het handig doet, valt het…
Reageer op het artikel "Europese volkeren; de Lappen"
Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.
