Volkeren en Aziatisch

Aziatische volkeren; de Tibetanen

Tibet is een bijzonder land, gelegen in het werelddeel Azië. In dit artikel leest u alles over de Tibetanen, hun geloof, hun tradities, hun nomadische levensstijl en nog veel meer!


Het is in Europa vrij algemeen bekend dat moslims er volgens de koran, hun heilige boek, wel vier vrouwen op mogen nahouden. Het huwelijk van een man met verscheidene vrouwen wordt 'polygamie' genoemd. Minder bekend is, dat er in sommige delen van de wereld ook de 'polyandrie' voorkomt, dat is het huwelijk van een vrouw met verscheidene mannen. De polyandrie is onder meer in Tibet een vrij gebruikelijke samenlevingsvorm.

Een volk van gevestigden en nomaden

De Tibetanen bewonen de uitgestrekte Hoogvlakten van Tibet in Centraal-Azië, ten noorden van de Himalaya. Hun land heeft een uitzonderlijk streng klimaat doordat het op grote hoogte ligt. Vele nederzettingen liggen op zo'n 4500 meter boven de zeespiegel; de Tibetanen hebben zich echter goed aan hun omgeving aangepast. Zelfs bij langdurig vriesweer werken ze iedere dag buiten in vrij dunne kleding.

Men kan de Tibetanen in twee groepen verdelen: de nomaden en de gevestigden. Zowel in uiterlijk als in levenswijze verschillen deze groepen sterk van elkaar. De nomaden zijn groot van postuur, terwijl ze een langgerekte schedel en scherp getekende gelaatstrekken bezitten. De bewoners van de nederzettingen daarentegen zijn kleiner; ze hebben een ronde schedel, hoge jukbeenderen en een platte neus.

De huid van alle Tibetanen is getaand en olijfkleurig; de ogen zijn donker terwijl het haar sluik en zwart is.

De nomaden stammen af van de oudste bewoners van Tibet. De dorpsbewoners trokken pas in latere tijden naar deze onherbergzame streken. Tibetanen zijn vriendelijke mensen, die de moderne beschaving afwijzen en het leven van hun voorvaderen voortzetten.

De belangrijke Yak

De Tibetaanse nomaden zijn herders die schapen, kleine paarden en vooral yaks fokken. De yak betekent voor hen hetzelfde als het rendier voor de Lappen. Het dier levert veel van wat dit volk voor het eerste levensonderhoud nodig heeft: vlees, melk, wol, leder en hoorn. Bovendien is de yak in de bergen een voortreffelijk rij- en lastdier.

De gedroogde yakmest doet dienst als brandstof en de gemalen hoorns leveren een medicijn dat tegen vele kwalen zou helpen.

De nomaden leven in tenten die vervaardigd zijn uit de wollige vacht van de yaks en ook wel van de schapen. Die tenten worden ondersteund door twee lange en enige korte stokken die stevig aan de rotsbodem worden verankerd, zodat de eeuwig waaiende wind hier geen vat op kan hebben.

Huizen in ... Assyrische stijl

De huizen van de gevestigde Tibetanen lijken merkwaardig veel op de huizen die de oude Assyriërs bouwden. Het zijn massieve, torenachtige bouwsels volgens een vierkant grondplan. Er zitten weinig vensters in; het dak is plat. Dit laatste is wel vreemd in een land waar zoveel sneeuw pleegt te vallen.

De begane grond heeft helemaal geen vensters en doet dienst als stal en bergplaats. De eerste verdieping is de winterwoning, en de tweede verdieping met het platte dak is de zomerwoning.

De gevestigde Tibetanen zijn overwegend landbouwer. Ze telen abrikozen, perziken en walnoten en bewerken hun velden met primitieve houten ploegen. Granen willen op die grote hoogte niet groeien. Rijst wordt door karavanen van elders aangevoerd.

Om rivieren over te steken gebruiken de Tibetanen eigenaardige kuipachtige bootjes van leder.

Het familieleven

Zoals de Tibetaanse traditie dat voorschrijft, kiest alleen de oudste zoon uit een gezin van grondbezitters een echtgenote. Deze vrouw wordt automatisch ook de echtgenote van de broers (polyandrie). De oudste zoon is gezinshoofd en erfgenaam van alle familiebezittingen; zijn vrouw en de jongere broers bezitten dus in feite helemaal niets.

De jongere zoons treden niet zelden toe tot een van de vele boeddhistische kloostergemeenschappen die Tibet rijk is. Deze oude traditie heeft tot doel de familiebezittingen bijeen te houden. Wanneer de echtgenote geen kinderen krijgt (de Tibetanen bekommeren zich er niet om wie de vader zou zijn), dan neemt de oudste zoon een bijvrouw. Mochten er geen zoons geboren worden, dan gaan de erfrechten over op de oudste dochter. Zij krijgt wanneer ze volwassen is, 'mannelijke' rechten.

Ze kiest zich een echtgenoot, een man die niet de oudste zoon in een familie is. De vrouw wordt dan het gezinshoofd en haar man moet haar gehoorzamen. Krijgt ze geen kinderen van deze man, dan neemt ze een bijman, waardoor er dus weer sprake is van polyandrie. Ook op deze manier wordt bereikt dat de familiebezittingen niet hoeven te worden verdeeld.

Onder Chinese invloed, beginnen deze tradities, althans in de grotere dorpen, te verdwijnen.

De godsdienst

De Tibetanen hebben een boeddhistische godsdienst, die 'lamaïsme' wordt genoemd. De opperpriester van Tibet is de Dalai Lama, die sedert de Chinese inval in ballingschap in India verblijft. Zijn residentie is het Potala-paleis, dat zich hoog boven de Tibetaanse hoofdstad Lhasa verheft.

Eén op de vijf in het klooster

Eén op de vijf Tibetaanse mannen woont in het klooster. Van alle landen op aarde heeft Tibet daarmee het hoogste percentage kloosterlingen. Tibet is dan ook letterlijk bezaaid met boeddhistische kloosters, waarvan de meesten tegen heuvels en bergen zijn gebouwd. Ze zijn moeilijk bereikbaar en ze lijken op vestingen. De monniken wijden zich aan studie, meditatie en gebed.

Er zijn kloosters waar meer dan 7000 monniken wonen. Andere kloostercomplexen bestaan uit talloze éénmanshuisjes waarvan de bewoners zelf in hun levensonderhoud moeten voorzien. Zij houden vee, bewerken de velden en sprokkelen hout als brandstof. De Tibetaanse kloosters zijn centra van vorming en wetenschap. Ze bezitten kostbare bibliotheken met duizenden perkamentrollen, waarin sinds vele eeuwen de godsdienstige leringen zijn vastgelegd.

Maar de monniken houden zich ook bezig met vele ambachten: zo werken ze in goudsmederijen en schilderateliers.

Andere volkeren

Bekijk hier ook de informatie over andere volkeren. Om de informatie te zien, klik dan op het volk.
© 2008 - 2009 Hikari, gepubliceerd in Volkeren (Kunst en Cultuur) op 06-09-2008, laatst gewijzigd op 12-01-2009. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Hikari is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen


Reageer op het artikel "Aziatische volkeren; de Tibetanen"


Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.