Vroegere Aziatische culturen: Het Arische Indië

In het tweede millennium v. Chr. trokken Indo-europeanen met een blanke huid over het Hindoe-Koesj-gebergte naar Indië, het huidige India (historisch ook wel Voor-Indië genoemd - Achter-Indië=het huidige Indonesië). Zij noemden zich Ariërs, edelen. Toen zij naar het zuiden trokken, vernietigden zij de beschaving in de Indusvallei van de Dravida's, een kort, donkerhuidig volk dat meer en meer onderdanig en voor slavenarbeid werd gebruikt door hun overwinnaars.

De vestiging van de Arische stammen

De voornaamste bron voor de historie van deze vroege periode in de geschiedenis van India is de Rig-Veda, waarin oude gezangen van ± 1000 v. Chr. zijn vastgelegd. Er wordt in gezinspeeld op gevechten om weidegrond tegen de inheemse bevolking en tussen de Arische stammen zelf. Het stamhoofd -radja, 'koning'- was hoofdzakelijk aanvoerder bij oorlogen, en deelde de macht met de priesters en de stamraad. De Arische stammen vestigden zich voornamelijk in het noorden, in de vruchtbare vlaktes langs de Indus en de Ganges. Daar hielden zij rundvee, geiten en schapen, verbouwden graan en vervaardigden gereedschappen en wapens van brons. Het duurde echter nog lang voor zij steden gingen bouwen.

Het kastenstelsel

Hoewel de Ariërs in deze oude tijd nog altijd in stamverband leefden, waren er al verschillende standen: de edelen en krijgslieden (ksatriya's), de priesters (brahmanen) en de boeren en handwerkslieden (vaišya's). Zodra de Ariërs de meesters van de Dravida's werden, kwam er nog een vierde stand bij, de lijfeigenen (sjoedra's). Door de eeuwen heen was er wel enige wijziging in de samenstelling van deze standen of kasten, maar het werd moeilijker de scheidslijnen te overschrijden. Een Ariër kon zijn eigen stand snel genoeg verliezen, of een paria worden door met een niet-Ariër te trouwen, maar het was moeilijk om in een hogere kaste opgenomen te worden. De brahmanen maakten het kastenstelsel tot een religie en beschermden op deze wijze hun eigen hoge staat, die zij tevens nog versterkten door het ritueel steeds gecompliceerder te maken.

Het brahmanisme

De meeste goden van het brahmanisme (een voorloper van het Hindoeïsme) hadden overeenkomsten met de Griekse en Romeinse goden: Brahma was de oppergod met vier gezichten en armen (zie afbeelding inleiding); Indra was de god van de lucht en de regen; Agni de god van het vuur; Djaus de god van de hemel, enzovoort. Mitra, een zonnegod, is in de vroeg-Perzische godsdienst terug te vinden als Mithras. Tussen ongeveer 800 en 500 v. Chr. breidden de Ariërs hun gebied oostwaarts langs de Ganges uit. In een oud dichtwerk, de Mahabharata, wordt een dramatisch verslag gegeven van een grote oorlog die naar alle waarschijnlijkheid een botsing tussen de stammen moet zijn geweest, maar er kan niet nauwkeurig bepaald worden in welke tijd zich dit afspeelt, of wie er bij betrokken waren. De heilige schriften verstrekken echter specifieke inlichtingen over religieuze leringen. In de Oepanisjaden ('vertrouwelijke onderwijzingen') bijvoorbeeld, die zo ongeveer tussen 600 en 300 v. Chr. moeten zijn geschreven, komt voor het eerst het denkbeeld naar voren dat de mens steeds weer opnieuw geboren wordt (samsara), en dat zijn status in ieder nieuw leven bepaald wordt door zijn handelingen en vroegere levens (karma). Dit denkbeeld hielp de priesters om het kastesysteem te handhaven.

Het Boeddhisme

Toen het brahmanisme krachtiger werd, kwamen er onvermijdelijk lieden die dit geloof bestreden en er zich van afkeerden. Het jainisme (6e eeuw v. Chr.) predikte de ascese (onthouding van genot). De aanhangers hiervan wilden lichamelijk lijden, en trokken zich in afzondering in de bossen terug. Een alternatief voor het brahmanisme werd geleverd door Siddharta Gautama, een prins uit het noorden die ± 560 v. Chr. geboren werd. Siddharta gaf zijn vorstelijk bestaan op om de reden voor de ellende der mensheid te gaan zoeken. Na jaren rondgedwaald te hebben, werd de waarheid hem onthuld. Door zijn onthullingen werd aan het oude denkbeeld van het karma het nieuwe idee van het Nirwana toegevoegd, dat de mens uiteindelijk verlossing beloofde van het verdriet dat men in ieder nieuw leven weer moest ondergaan. Door een leven van meditatie, gematigdheid en onzelfzuchtigheid kon ieder individu in zijn eigen ik het Nirwana bereiken oftewel vereniging met de diepste grond van het universum, de staat van heiligheid. Door zijn prediking verwierf Siddhartha de naam van Boeddha: 'de Verlichte'. Omtrent de 3e eeuw v. Chr. had het boeddhisme vele kloosters en tempels door geheel Indië. Dit geloof bestond naast het brahmanisme, het jainisme en andere godsdiensten.

Invloeden uit het westen

Inmiddels hadden aanvallers uit het westen -Darius van Perzië in de 6e eeuw en Alexander de Grote in de 4e eeuw- de Indus bereikt. Indië schijnt van deze Westerse heersers echter iets over het vormen van een rijk geleerd te hebben. Nog maar een jaar of vier nadat Alexander de Grote in 325 v. Chr. was teruggegaan, begon een Indische leider de kleine koninkrijken van Noord-Indië te verenigien.