InfoNu.nl > Kunst en Cultuur > Biografie > Shirin Ebadi, Advocate voor de Mensenrechten

Shirin Ebadi, Advocate voor de Mensenrechten

De Iraanse Shirin Ebadi kreeg in 2003 de Nobelprijs voor de Vrede. Zij zet zich al jarenlang in voor de mensenrechten in het algemeen en de rechten van vrouwen in het bijzonder in Iran.

Rechter

Ebadi werd geboren in Iran in 1947. Haar vader was advocaat en professor in de rechten en verantwoordelijk voor het vastleggen van een deel van de handelswetten in Iran. Ebadi trad in zijn voetsporen en studeerde rechten aan de Universiteit van Teheran. Ebadi zette zich in voor de veranderingen die de Shah van Iran, Mohammed Reza Shah Pahlavi, probeerde door te voeren op het gebied van rechten voor vrouwen en het intomen van de rechten van de religieuze leiders in het land. In 1975 werd Ebadi de eerste vrouwelijke rechter van Iran.

Ayatollah Khomeini

In 1979 veranderde alles echter in Iran. De Shah ontvluchtte het land en Ayatollah Khomeini kwam aan de macht. Hij veranderde Iran in een strikt Islamitische theocratie. En hierbij werd het voor Ebadi verboden om rechter te zijn, dat was geen functie voor vrouwen. Aanvankelijk was Ebadi niet afkerig geweest van de komst van de Ayatollah, ze had gehoopt, net als vele andere Iraniërs dat hij de situatie van de armen in Iran zou verbeteren. Maar nu zag ze in dat de situatie voor vooral vrouwen razendsnel achteruit holde.

Advocate onder Khomeini

Veel intelectuelen en anderen die het oneens waren met het regime in Iran verlieten het land. Ebadi besloot echter te blijven. Gedwongen sloot ze zich aan bij een kantoor van mannelijke advocaten en ging zich inzetten voor mensenrechten. Ze bleef daarbij altijd net binnen het kader van de wet, wetend dat de straf voor overtreding groot zou zijn. In 1989 overleed Khomeini en werden sommige wetten wat versoepelt. Het was vrouwen nu toegestaan om voor zichzelf als advocaat te werken en dat begon Ebadi te doen.

Mensenrechten

Ebadi zette zich vooral in voor vrouwen en kinderen. Daarbij lukte het haar onder andere om de wet die kinderen aan hun vaders toewijst na een scheiding te veranderen. Wanneer bewezen werd dat een vader alcohol-of drugsverslaafd was kon vanaf nu een kind aan de moeder toegewezen worden. Ebadi hielp bij het opzetten van organisaties die zich inzetten voor mensenrechten in Iran, zoals de Association for Support of Children's Rights in Iran en het Center for the Defense of Human Rights. Daarnaast heeft ze een aantal boeken geschreven over mensenrechten: The Rights of a Child: A Study of Legal Aspects of Children's Rights in Iran en History and Documentation of Human Rights in Iran. Ook vond ze tijd om zich in te zetten voor de verkiezing van de gematigde presidentskandidaat Khatami, die in 1997 de verkiezingen met overweldigend succes won en in 2002 werd herkozen.

Islam en Democratie

Khatami heeft weinig veranderingen weten te bewerkstelligen omdat de religieuze leiders in Iran zo’n belangrijke rol spelen en zeer conservatief zijn. De Sharia (de Islamitische wetgeving) is de wettelijke basis van het recht in Iran. Ebadi is er van overtuigd dat de Sharia op dusdanige manier kan worden uitgelegd dat mensenrechten geëerbiedigd worden en een democratie mogelijk maken. Ebadi verwacht dat het regime uiteindelijk zal falen wanneer het de steun van de bevolking verliest, of het regime nu op religieuze basis is geschoeid of niet. Het probleem zit in de ondemocratische houding, niet in de religie.

Bedreigingen

Ebadi is vanwege haar werk gevangen genomen en wordt regelmatig bedreigd. In Iraanse kranten wordt ze regelmatig beschimpt en als verrader gezien. Het feit dat ze buiten Iran geen hoofddoek draagt en mannen de hand schudt heeft regelmatig afkeer opgewekt. Ebadi probeert het hoofd koel te houden en geeft aan dat de Islam een religie is van recht en vrede.

Nobelprijs voor de Vrede

In 2003 won Ebadi de Nobelprijs voor de Vrede. Voor veel mensen kwam dit zeer onverwachts, ze was niet bekend, zelfs in haar eigen land genoot ze niet zeer veel bekendheid. Ze schonk het geld dat ze won aan de organisaties waar ze lid van is. Niet alle Iraniërs denken hetzelfde als Ebadi. Sommigen beschuldigen haar ervan dat ze te toegeeflijk is ten opzichte van de religieuze leiders. Sommige vrouwen zijn er van overtuigd dat de Islam vrouwen nooit echte vrijheid zal geven en dat een seculiere, democratische staat alleen die mogelijkheid biedt. Ebadi gelooft in een geleidelijke overgang, van totalitaire staat naar democratie en eventueel naar een seculiere democratie.

Lees verder

© 2012 - 2019 Sasati, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Boekrecensie: Iran en de Islamitische Revolutie - J. KingrecensieBoekrecensie: Iran en de Islamitische Revolutie - J. KingIn de reeks Het Midden-Oosten is in 2006 het boekje 'Iran en de Islamitische revolutie' uitgebracht. De auteur is John K…
Boekrecensie: Oorlog op afstand – Aaldert van SoestrecensieBoekrecensie: Oorlog op afstand – Aaldert van Soest'Oorlog op afstand' (2007) is een boek (scriptie voor de studie Internationale Betrekkingen) van Aaldert van Soest over…
Goedkoop vliegen naar Iran met Mahan AirGoedkoop vliegen naar Iran met Mahan AirVoornamelijk vanwege het aantal in Nederland woonachtige Iraanse mensen is de vraag naar goedkope vliegtickets naar Iran…
recensieRecensie: Bittere TheeBittere Thee is het verhaal over een grote liefde tussen twee mensen uit verschillende culturen. Een Nederlandse vrouw e…
Bronnen en referenties
  • http://www.wagingpeace.org/articles/2003/12/08_shirin-ebadi-bio.htm
  • http://www.notablebiographies.com/news/Ca-Ge/Ebadi-Shirin.html

Reageer op het artikel "Shirin Ebadi, Advocate voor de Mensenrechten"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Sasati
Laatste update: 03-04-2012
Rubriek: Kunst en Cultuur
Subrubriek: Biografie
Special: Nobelprijs Vrede Vrouwen
Bronnen en referenties: 2
Schrijf mee!