InfoNu.nl > Kunst en Cultuur > Diversen > Chopines: plateauschoenen uit het verleden

Chopines: plateauschoenen uit het verleden

Chopines: plateauschoenen uit het verleden Vanaf de 15de tot aan het begin van de 17de eeuw waren er in Spanje en Italië, met name in Venetië, een bepaald type plateauschoenen in de mode, “chopines” genaamd. In andere Europese landen waren deze schoenen niet erg populair. Chopines hadden hoge tot zeer hoge plateauzolen gemaakt van hout of kurk. Ze werden gedragen door vrouwen uit de hoge sociale klasse en door courtisanes, de prostituees die voor deze klasse werkten en zich hetzelfde kleedden als de welgestelde vrouwen.

Oorsprong

Het is onduidelijk waar de oorsprong van chopines ligt, mogelijk zijn ze afgeleid van schoenen uit het Midden Oosten bv. “kabkabs”, hoge sandalen die men in badhuizen droeg. Een andere mogelijkheid is dat ze voortkwamen uit “cothurnen”, de plateauschoenen die Griekse en Romeinse toneelspelers op het toneel droegen. Verder kunnen chopines geïnspireerd zijn door schoeisel uit het Verre Oosten, zoals de Japanse “okoba”, die lijken op sandalen of slippers met hoge houten plateauzolen. Okoba werden en worden nog steeds gedragen door maiko, dit zijn jonge vrouwen die in opleiding zijn tot geiko, een soort artiest en gezelschapsdame.

Functie

Aanvankelijk droegen sommige mensen in Spanje een eenvoudig type chopines als overschoenen om de (dure) schoenen te beschermen. Echter op een bepaald moment veranderde dit, men ging chopines dragen als schoenen, die alleen bedoeld waren als statussymbool. Aan de hoogte van deze schoenen lieten de vrouwen hun status afmeten, bovendien stonden zij op hun chopines “boven” de anderen. Spaanse vrouwen lieten hun chopines daarom graag zien, tijdens het lopen tilden ze hun kleding op. De Italiaanse vrouwen daarentegen hielden ze verborgen onder speciaal lang gemaakte jurken of rokken. Het was in Italië niet toegestaan ze te tonen. Alleen bij courtisanes waren de chopines soms zichtbaar.

Italiaanse chopine / Bron: Göran Schmidt, Wikimedia Commons (Publiek domein)Italiaanse chopine / Bron: Göran Schmidt, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Hoogte

De hoogte van de chopines varieerde, Spaanse chopines waren over het algemeen minder hoog dan de Italiaanse. In de loop der tijd werden ze vooral in Venetië steeds hoger, soms tot ongeveer 50 centimeter. Het was op deze plateauschoenen moeilijk het evenwicht te houden. Bij de erg hoge exemplaren hadden de vrouwen hulp nodig bij het aan en uit doen en tijdens het lopen steunden ze vaak op twee bediendes.

Kurk of hout

Spaanse chopines werden gemaakt van kurk van de kurkeik (Quercus suber). Door de grote vraag naar chopines werd het merendeel van de kurkopbrengst in Spanje hieraan besteed. In Italië maakte men de plateauschoenen van hout, meestal van populierenhout dat een lichte en sterke houtsoort is.

Vormgeving, bekleding en versiering

Het bovenste gedeelte van een chopine kon er verschillend uitzien; als een schoen van stof of leer met een bedekte hiel en voorvoet, als een muil waarvan de hiel onbedekt was, of als sandalen/slippers met alleen een brede band van stof of leer die over de wreef van de voet liep en met veters kon worden strakgetrokken. Het plateau heeft bij de Spaanse chopines meestal een vrij rechte of conische vorm. De verhoging van de Italiaanse schoenen waren wat sierlijker vormgegeven; naar het middel toe holler en naar beneden weer breder uitlopend.

Spaanse chopineSpaanse chopine
Zowel de Spaanse als de Italiaanse chopines waren bekleed met bewerkt leer of met luxe stoffen zoals zijde, en fluweel. Daarbij paste de stof op de schoenen meestal bij de kleding of er was dezelfde stof gebruikt. Vervolgens waren de plateauschoenen versierd met o.a. borduurwerk, kant, strikjes, ruches, edelstenen, diamanten of zilveren ornamenten. Enkele Spaanse chopines hadden rondom aan de onderzijde een zilveren plaat.

Mode

Nadat Parijs in het begin van de 17de eeuw het centrum van kunst en cultuur was geworden verdween de populariteit van chopines. Aan het hof van Lodewijk 14 ontstond een nieuwe trend die de chopines vervingen: schoenen met hakken.
© 2015 - 2019 Vuurvlieg, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Op vakantie naar ItaliëItalië is een erg populair vakantieland om het prachtige weer en de schitterende natuur.Wat houdt het eigenlijk in om op…
WK voetbal 1934In 1934 werd voor de 2e maal het Wereld Kampioenschap Voetbal gehouden. Dit jaar was Italië het gastland, nadat andere l…
EK voetbal 1980Het EK van 1980 word georganiseerd door gastland Italië. Dit is de 2e keer dat Italië de eer heeft om het EK te mogen or…
EK voetbal 20002000 is het jaar dat het EK voor het eerst wordt georganiseerd in het nieuwe millennium. Het is de 11 editie van dit imm…
Renaissancecomponist Adriaan WillaertRenaissancecomponist Adriaan WillaertDe renaissance, letterlijk 'hergeboorte' was een cultuurperiode die ongeveer te plaatsen is tussen 1400 en 1600. Een per…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Rama & The Shoe Museum In Lausanne, Wikimedia Commons (CC BY-SA-2.0)
  • http://www.collectorsweekly.com/articles/these-chopines-werent-made-for-walking/
  • http://homes.chass.utoronto.ca/~ebernhar/index.shtml
  • http://aands.org/raisedheels/Heeldoc/written.php
  • https://wafuku.wordpress.com/2009/03/11/traditional-japanese-footwear/
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Chopine
  • Tekening Spaanse chopine: Vuurvlieg
  • Afbeelding bron 1: Göran Schmidt, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Reageer op het artikel "Chopines: plateauschoenen uit het verleden"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Vuurvlieg
Laatste update: 17-09-2016
Rubriek: Kunst en Cultuur
Subrubriek: Diversen
Bronnen en referenties: 8
Schrijf mee!