Ontwikkeling van historische stad Utrecht

Ontwikkeling van historische stad Utrecht De stad Utrecht heeft een rijke historie en er zijn mooie plekken waar men zich nog in de Middeleeuwen kan wanen. Het is tevens een voorbeeld van een stad die altijd bezig is met vernieuwen op stedenbouwkundig gebied. Een bruisende stad waar veel oud studenten met een stuk nostalgie naar kijken omdat er toch ook veel moois verloren gegaan is. Zo zijn er veel oude wijken verdwenen maar ook verschillende panden zijn gerenoveerd en een geliefde stek voor mensen die graag in de binnenstad willen wonen.

De stad Utrecht in 1960

Vooral op stille zondagen was het in die jaren heerlijk om door de stad Utrecht te wandelen. Eerst langs het Wilhelminapark, langs het Antoniusziekenhuis aan de Jan van Scorelstraat waar nog religieuze zusters de zieken verpleegden. Men liep vanzelfsprekend ook over de Oude Gracht, naar het Domplein met de Domkerk, de Mariaplaats en naar de Kromme Nieuwegracht waar ook het Kinderziekenhuis gevestigd was. Het Lucas Bolwerk en de Catharijnesingel met kleine zijstraatjes zoals de Bleekstraat leken onaangetast door de eeuwen. Flaneren langs de singels was een prettige bezigheid.

Volkswijken

Wat direct opviel waren de wijken waar veel werknemers van Werkspoor en Demka woonden. Te denken valt aan de Amsterdamse straatweg met haar zijstraten en het Julianapark. De wijk Zuilen wat vroeger een zelfstandig dorp was geweest. Veel mensen waren werkzaam bij de Jaarbeurs en veel nationale bedrijven hadden hun hoofdkantoren in Utrecht gevestigd. Ook de Kanaalstraat en omgeving waren bekende arbeiderswijken.

De universiteitsgebouwen waren gevestigd op verschillende plaatsen in de stad en zijn pas later verhuisd naar de De Uithof.

Buitenlandse werknemers

Aan het eind van de zestiger jaren kwamen de eerste buitenlandse werknemers naar Nederland en zij vonden vaak huisvesting in grote panden in de binnenstad van Utrecht waar ze vaak met meerderen op een kamer gehuisvest werden. Later kwam de gezinshereniging en werden huizen gekocht en gehuurd aan de Kanaalstraat, wat een gezellige buurt werd en waar thans vele studenten zijn gehuisvest. Immers internationale allure is daar te vinden.

Winkelen

Winkelen deed men bij Vroom en Dreesman, waarvan er zelfs twee panden waren in de stad. Een grote in de Lange Viestraat en een kleine V&D was gevestigd aan de Oude Gracht. Hier was een rustige lunchroom met een mooi uitzicht. Er werden in dit pand meubels en huisraad verkocht. Dan was er ook de Galerie Modernes. Deze was gevestigd tegenover de V&D en rond de feestdagen waren hier schitterende etalages om te bewonderen. Veel ouders gingen met hun kinderen deze grote winkels bekijken. Beiden winkels zijn verdwenen en er zijn andere kleinere zaken gekomen in de Lange Viestraat waar het nog steeds leuk is om rond te kijken. Maar er is ook een mooi winkelcentrum ontstaan waar de Bijenkorf in gevestigd is en meerdere luxe zaken.

Schouwburg

Bioscopen waren er volop en de Stads Schouwburg vertoonde opera, operette en vele komedies. Daarnaast was er aan het Lepelenburg het concertgebouw Tivoli, een houten theater waar voorstellingen gegeven werden met vaak na afloop bal. Opvallend was dat in de garderobe een boom stond waar men omheen gebouwd had. Dit maakte het pand uniek. De eerste flatgebouwen werden gebouwd aan de rand van Tuindorp en in Hoograven. De stad breidde zich sterk uit en de woningnood na de tweede wereldoorlog was nog niet opgelost.

Hoog Catharijne

Aan het eind van de zestiger jaren werden vele mooie panden gesloopt aan de Moreelselaan. Ook het station moest het ontgelden alsmede de panden aan de overzijde. Het Chinese heertje dat daar altijd zijn pinda's verkocht raakte zijn vaste plaatsje kwijt. De bouw van Hoog Catharijne werd gezien als een futuristisch geheel. Er zou een tijdloos winkelcentrum ontstaan met in het midden het station en een directe toegang tot de Jaarbeursgebouwen die verplaatst werden van het Vreeburg naar de Croeselaan. In 1973 werd Hoog Catharijne geopend met meer dan honderd winkels, restaurants, bioscopen etc. Vanuit heel Nederland kwam men om dit winkelcentrum te bezoeken en het was ook prachtig. Alleen soms erg druk en later 's avonds ook onveilig. Het Vreeburg onderging een grote verandering. Men sloopte ook hier oude panden en er werd gestart met de bouw van het Muziekcentrum. In 2007 is het grootste gedeelte van Hoog Catharijne inmiddels gesloopt en er is een nieuw station gebouwd.

Het nieuwe Hoog Catharijne

Wie een poos niet in de stad is geweest en er weer eens terug komt zal verbaasd zijn. Het station heeft een grondige verbouwing ondergaan en is uitgebreid. Toegangspoortjes zijn geplaatst. Men kan vanuit het station het Nieuwe Hoog Catharijne bezoeken waar opnieuw prachtige winkelpanden zijn ondergebracht. Het geheel ademt luxe en doet niet onder voor grote wereldsteden.
Loop je aan de andere kant het station uit dan kom je op het totaal vernieuwde Jaarbeursplein waar leuke terrassen te vinden zijn en van waaruit de bussen en de tram vertrekken.

De zeventiger jaren

Het lijkt erop alsof men aan het begin van de zeventiger jaren in Utrecht alleen oog had voor uitbreiding en schaalvergroting. Er werden heel veel panden gesloopt in de binnenstad en de mooie singels moesten verdwijnen om het verkeer snelle doorgang te geven. Zo werd de gehele Catharijnesingel gedempt en kwam er een autoweg. Deze is na de eeuwwisseling weer verwijderd en een deel van de singel is weer in oude glorie hersteld.

Kanaleneiland en Overvecht

Tevens werden nieuwe woonwijken gebouwd met een sneltreinvaart. Denk aan Kanaleneiland en aan Overvecht. Vele gezinnen verhuisden vanuit een te kleine woning in de binnenstad naar de buitenwijken waar ook winkels en groenvoorzieningen werden aangebracht. Bij Werkspoor en Demka werden als gevolg van de malaise in de staalindustrie veel mensen ontslagen en in 1983 werden de deuren gesloten. Er kwamen veel buitenlanders die een bestaan probeerden op te bouwen in de stad. Soms door middels van eigen winkels maar ook in de dienstverlenende sector en in de tuinbouw in de omliggende gebieden. Schoonmaak van kantoren en scholen en de winkelcentra lag grotendeels in handen van buitenlanders.

De tachtiger jaren

In het begin van de tachtiger jaren werd Utrecht meer en meer een Universiteitsstad waar studenten niet alleen studeerden maar ook van het uitgaansleven gingen genieten. De ziekenhuizen verdwenen uit de stad. Het Academisch ziekenhuis ging naar de Uithof en het Antoniusziekenhuis was al eerder verplaatst naar Nieuwegein. Aan de Oude Gracht werden de werven opgeknapt en er kwamen leuke restaurantjes. De gracht werd autovrij gemaakt, maar vele oude en bekende winkelketens moesten hun deuren sluiten en werden vervangen door kleine boetieks. De stad kreeg een jeugdiger aanzien. De Lange Viestraat kreeg een opknapbeurt waarbij jammer genoeg lunchroom van Angeren verdween met haar mooie voorgevel.

Historische waarde

Toch ontstond er meer oog voor de historische waarde van de stad. Oude panden werden niet meer klakkeloos gesloopt maar gerestaureerd. Te denken valt aan Huize Oudaen en Huis Drakenburgh. In 1982 ontstond voor de eerste maal de vrijmarkt en op mooie zomeravonden werden de terrassen langs het water steeds meer bezet. De Oude Gracht werd aantrekkelijk gemaakt met veel boetieks en leuke kleine winkels.

De sneltram

De sneltram had aan het begin van de tachtiger jaren haar intrede gedaan en hierdoor was er een snelle verbinding mogelijk geworden tussen Utrecht en de omliggende plaatsen Nieuwegein en IJsselstein.

De negentiger jaren

In het eind van de tachtiger jaren en begin van de negentiger jaren werd de wijk Lunetten gebouwd en daarna Voordorp. Maar in plaats van snelle doorgang werd nu in de stad werd hard gewerkt om het centrum verkeersluw te maken. Er kwamen aparte busbanen door het centrum wat praktisch autovrij gemaakt is en er ontstonden meer betaalde parkeerplaatsen en parkeergarages ook in de buitenwijken. Grote ringwegen lieten veel verkeer op de juiste plaatsen de stad in komen door nieuwe op- en afritten. De Rechtbank werd verplaatst van de Hamburgerstraat naar een nieuw kantorencomplex aan de Croeselaan alsmede de belastingkantoren. Vele kantoren werden verplaatst uit het centrum. Het leek erop dat het historisch besef van de werkelijke waarde van de stad terugkeerde. De Musea kregen een grotere plek in de promotie van de stad.

Na het millennium

De brede autoweg die was aangelegd over de Catharijnesingel werd weer weggehaald. Men wil de stad zoveel mogelijk autoluw maken en mede daarom zijn de parkeergelden sterk verhoogd maar buiten de stad zijn grote P&R-terreinen van waaruit men snel naar de stad kan komen.

Het Utrecht Science Park

Het Utrecht Science Park is gelegen aan de Uithof. Hier wonen en werken in 2019 maar liefst 20.000 mensen. Een prachtige botanische tuin behoort tot de universiteit en er vinden in en rond de Uithof veel sportieve festiviteiten plaats.
Oude panden van de Universiteit zijn in de binnenstad gerestaureerd en in gebruik. Een groot deel van alle activiteiten speelt zich af aan de Uithof waar ieder jaar zo'n 30.000 studenten hun opleiding volgen. Aan de universiteit zijn 6.700 medewerkers verbonden.

Activiteiten in de stad

Naast slenteren door de stad is het ook leuk om een aantal musea te bezoeken zoals:
  • Een bijzondere attractie is het beklimmen van de Domtoren. Je krijgt inzicht in de geschiedenis en bij helder weer is het uitzicht erg mooi.
  • Het museum van Speeldoos tot Pierement heeft een andere naam gekregen en is thans museum Speelklok. Heel leuk om met kinderen te bezoeken.
  • Het Catharijneconvent is een museum wat gevestigd is in een oud klooster en waar religieuze kunst te zien is.
  • Een rondvaart door de grachten is ook leuk om te doen om nader kennis te maken met de stad.
Het is nog steeds prachtig om op zondagmorgen een wandeling te maken door de oude binnenstad en diverse historische hoekjes te bekijken. Ook de Neude is veranderd en er zijn diverse terrassen ontstaan waar mensen aan het eind van de dag elkaar ontmoeten voor een hapje en een drankje.

Ook kan men een stadswandeling regelen met een gids. Over de bezienswaardigheden is informatie te verkrijgen bij de plaatselijke VVV die te vinden is aan het Domplein.
© 2011 - 2020 Celientje1, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Interessante galerieën in Utrecht bezoekenInteressante galerieën in Utrecht bezoekenIn de stad Utrecht speelt kunst een vooraanstaande rol en er zijn dan ook diverse musea en galerieën in het midden van h…
Tien mooie en bijzondere kerken in NederlandTien mooie en bijzondere kerken in NederlandOok in Nederland zijn er heel wat mooie historische kerken. Vele daarvan zijn gebouwd in de middeleeuwen. De meeste kerk…
Uit in Utrecht: het CatharijneconventHet Catharijneconvent is een voormalig klooster in het hartje van Utrecht op een steenworp afstand van de Dom. Door midd…
Fort Napoleon een onneembaar verdedigingswerkFort Napoleon een onneembaar verdedigingswerkEen fort is een gebouw waarin militairen gelegerd waren en dat zodanig is gebouwd dat ze zich vanuit het fort konden ver…

De verandering van de visie op de mens in de dansWat was de verandering van de visie op de mens in de 11e en 13e eeuw en dan met betrekking tot dans?
Virtueel museum bezoekenKunstliefhebbers hoeven de deur niet meer uit om de meesterwerken van beroemde kunstenaars te bewonderen. Zalen van zeve…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Niekverlaan, Pixabay
  • Het Utrecht fotoboek 1900- 2000 Bettina van Santen

Reageer op het artikel "Ontwikkeling van historische stad Utrecht"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Celientje1
Laatste update: Februari 2020
Rubriek: Kunst en Cultuur
Subrubriek: Diversen
Bronnen en referenties: 2
Schrijf mee!