InfoNu.nl > Kunst en Cultuur > Feestdagen > Illegaal vuurwerk

Illegaal vuurwerk

In Nederland kun je alleen de laatste drie dagen van het jaar vuurwerk in de winkel kopen (als één van de drie dagen een zondag is, kun je vuurwerk vanaf 28 december kopen). Het vuurwerk bestemd voor de Nederlandse consument moet voldoen aan veel en zeer strenge eisen. Voldoet het hier niet aan, dan is het illegaal. Het Nederlandse vuurwerk moet aan de volgende eisen voldoen:
  • Er mag geen flash-/zilverkruid in het vuurwerk verwerkt zitten;
  • Knalvuurwerk mag niet harder knallen dan 156 decibel (db), tot 2006 was dit 153 db, dit is dus verhoogd;
  • Siervuurwerk mag niet meer dan 500 gram kruit bevatten;
  • Het vuurwerk moet een lont hebben, een strijkkop is verboden;
  • Er moet een Nederlandse gebruiksaanwijzing op het vuurwerk zitten.

Verder is het verboden voor particulieren om vuurwerk in bezit te hebben voordat het verkocht mag worden. Vuurwerk dat niet aan bovenstaande eisen voldoet mag je nooit in bezit hebben. Het vuurwerk mag alleen afgestoken worden van 31 december 10.00 uur tot 1 januari 02.00 uur, hierna mag je het vuurwerk ook niet meer in bezit hebben.

Illegaal vuurwerk

Illegaal knalvuurwerk valt meestal onder de volgende groepen:

  • Strijkers
  • Vlinders
  • Thunder- of nitraatcrackers
  • Lawinepijlen

Illegaal siervuurwerk

Al het siervuurwek dat meer kruit bevat dan 500 gram.

Carbidschieten

Dit is vooral een traditie die zijn oorsprong heeft op het platteland. Het bebeurt met ijzeren melkbussen, hier wordt carbid in gedaan, waar vervolgens water op wordt gegoten. Vervolgens wordt het deksel op de op de melkbus gedaan. Door het water op het carbid ontstaat er gasvorming. Even later wordt er een brandende fakkel bij een kleine opening aan de achterkant van de melkbus gehouden, waarop een enorme knal volgt en het deksel sciet weg. Soms wordt er weleens een zware strijker in de melkbus gelegd, wat een extra knal geeft. Varianten zijn dat er geen deksel op de melbus gedaan wordt, maar een ballon. Er wordt soms ook gebruik gemaakt van electronische ontsteking. Ook kan het zelfde systeem met verfblikjes uitgevoerd worden, wat een kleinere knal geeft. Carbidschieten is echter niet zonder gevaren.

Soms schiet de hele melkbus uit elkaar, dat levert het zelfde effect op als een granaat. Er zijn wleeVerder is de knal zo hard dat het met geen enkel knalvuurwerk te vergelijken is, gehoorbescherming is dus zeer aan te raden.

Op oudjaarsdag wordt carbidschieten gedoogd door veel gemeenten op een daarvoor aangewezen plaats. Vaak komt de politie ook even langs, niet om te bekeuren, maar gewoon om even te kijken.

De jaren 70

Tot eind jaren 70 was er eigenlijk geen regelgeving op het gebied van vuurwerk, er werden nauwelijks eisen gesteld aan hoeveel kruit het vuurwerk mocht bevatten, hoe groot het was, en hoe hard de knal mocht zijn. Iedereen met een winkel mocht vuurwerk verkopen. Omdat er weleens ongelukjes gebeurden en er meer klachten kwamen over met name harde knallers liet de overheid onderzoek doen naar de gevaren en andere overlast van vuurwerk. De conclusie was dat het veiliger was dat het zware vuurwerk verboden zouden worden, de overheid nam de conclusie over en vanaf 1980 trad er een wet in werking die er voor zorgde dat alle soorten strijkers verboden werden (dus vanaf die tijd waren alleen nog maar astronauten en ander klein spul legaal verkrijgbaar). Ook het siervuurwerk mocht niet meer dan een bepaalde hoeveelheid kruit bevatten. We moeten ons wel realiseren dat zeer zwaar vuurwerk zoals lawinepijlen en betonstrijkers nog niet eens op de markt waren. Je kon eigenlijk alleen maar gewone strijkers kopen en kanonslagen die harder knalden dan nu is toegestaan.

De Nederlandse vuurwerkwet

Omdat Nederland er een abnormaal strenge regelgeving op na nahoudt, kopen veel mensen het vuurwerk in het buitenland, vooral in België en Duitsland, waar de regels soepeler zijn. Ook wordt er vuurwerk bij handelaren gekocht, die soms ook zeer zwaar en gevaarlijk vuurwerk verkopen, zoals mortierbommen. Doordat er niks mag in Nederland is de stap naar illegaal vuurwerk snel gezet en overschrijden mensen soms ver de grens van veilig vuurwerk. In een (jammerlijk mislukte) poging om de aanschaf van illegaal vuurwerk tegen te gaan, is eind jaren ’90 besloten dat er zwaarder siervuurwerk verkocht mocht worden aan de consument. De regels voor knalvuurwerk bleven ongewijzigd. In 2000 vond de vuurwerkramp in Enschede plaats. In deze vuurwerkfabriek (die in een woonwijk stond) lag evenementenvuurwerk opgeslagen (o.a. mortierbommen). Er lag meer vuurwerk dan volgens de vergunning was toegestaan en er zat ook illegaal vuurwerk bij. Toen er brand uitbrak en de boel ontplofte volgde een enorme ravage. Het resultaat hiervan is dat de wet werd aangescherpt. Je zou denken dat er is die wet zou staan dat vuurwerkfabrieken niet meer in een woonwijk zouden mogen staan, dat stond er ook in. Maar verder stond ook er in dat de eisen van winkels die de laatste dagen van het jaar vuurwerk licht consumenten verkopen aan veel strengere regels moesten gaan voldoen. Dat is het vreemde, want consumentenvuurwerk is heel wat anders dan evenementenvuurwerk en er is in maar liefst 35 jaar nooit een ongeluk gebeurd met winkels die consumenten vuurwerk verkopen.

Maar vanaf 1 december 2004 is de wet toch ingegaan en het werd voor de meeste winkeliers onbetaalbaar om aan de extreme eisen te voldoen. Gevolg: heel veel winkels verkopen nu geen vuurwerk meer wat weer als gevolg heeft dat grote plaatsen met bijvoorbeeld 50.000 inwoners nog maar één of twee verkooppunten hebben. De mensen moeten dan zolang wachten dat ze liever vuurwerk bij handelaren kopen of naar België of Duitsland rijden.

Omdat er in Nederland dus officieel geen zwaar vuurwerk gerkocht mag worden, wordt er veel vuurwerk illegaal in Nederland ingevoerd. Het komt regelmatig voor dat er grote partijen (gevaarlijk) vuurwerk, bestemd voor de handel, opgeslagen liggen in huizen, schuren en garageboxen. Dat is echt gevaarlijk, mocht het ontploffen. Maar het is wel een gevolg van de strenge Nederlandse vuurwerkwet.

De situatie in het buitenland

In onze buurlanden gelden andere regels, die staan hieronder beschreven.

België

België was jarenlang een paradijs voor de Nederlandse vuurwerk liefhebber. Werkelijk alles was daar te koop, lawinepijlen, mortierbommen, betonstrijkers, megavlinders, 1.000.000 klappers, eigenlijk al het vuurwerk wat er op de markt is. Op aandringen van de Nederlandse overheid heeft de Belgische regering een wet aangenomen die begin februari 2000 in werking is getreden. Deze wet zorgt er voor dat het vuurwerk in vier klassen is verdeeld:
  • Klein vuurwerk, mag iedereen kopen.
  • Feestvuurwerk (strijkers, widowmakers, thundercrackers, normale vlinders, kleine chinese rollen tot 30.000), voor niet Belgische particulieren. Dit mag de Nederlandse particulier dus kopen. Belgen hebben hiervoor een vergunning van de burgemeester nodig.
  • Spectakelvuurwerk (zware strijkers, zware vlinders en andere zware knallers, chinese rollen tot 100.000) niet-Belgen moeten kunnen aantonen dat ze geen particulier zijn. Nederlanders moeten hiervoor staan ingeschreven bij het handelsregister (o.a. KvK-bewijs van inschrijving). Belgen hebben ook hiervoor een vergunning nodig.
  • Zwaar vuurwerk (lawinepijlen, chinese rollen boven de 100.000, betonstrijkers e.d., mortierbommen). Dit vuurwerk mag door de nieuwe wet niet meer in Belgische winkels verkocht worden.

Duitsland

Duitsland heeft dezelfde verkoopregels als Nederland, alleen de laatste drie koopdagen van het jaar mag er officieel vuurwerk verkocht worden. Dat vuurwerk is ongeveer even licht als in Nederland, maar is wel veel goedkoper. Duitsers zijn ook gek op vuurwerk, en het is de laatste drie dagen van het jaar dan ook overal te krijgen, vooral in de supermarkten (Aldi en Lidl, daar ligt het gewoon in de schappen tussen de andere producten). Maar de regels worden in Duitsland niet zo nauw genomen. Zo zijn er winkels, met name in de grensstreek die Weco-strijkers verkopen vanaf november. Bij speciale vuurwerkwinkels is ook zwaarder vuurwerk te koop, en er zijn ook geen papieren voor nodig. Verder verkopen Duitse vuurwerkwinkels ook knalpatronen.

Frankrijk

Vuurwerk is in Frankrijk het hele jaar te koop. Er zijn echter weinig vuurwerkwinkels, het vuurwerk is vaak te koop in feestwinkels. Begin juli, voor de nationale feestdag (14 juli), is het vuurwerk op meer plaatsen te koop, o.a. in supermarkten.
Het knalvuurwerk is iets zwaarder dan in Nederland. Maar in Frankrijk kan een particulier wel weer mortierbommen kopen tot 4 inch, die zijn vrij zwaar.

Versoepeling van de vuurwerkwet

In 2006 is er weer een halfslachtige poging gedaan de aanschaf van illegaal vuurwerk uit te bannen. Het maximale geluid dat knalvuurwerk mag produceren is in 2006 verhoogd van 153 naar 156 db. En siervuurwerk mag 500 gram kruit bevaten in plaats van 200 gram, dit is echter misleidend, want het aantal gram per buis is ongewijzigd gebleven, zodat het siervuurwerk meer buizen bevat en dus vaker kan schieten, maar het effect blijft gelijk per shot. Verder zijn de bekende Chinese rollen “gelegaliseerd”. Maar dat betekend niet dat in Nederland dezelfde rollen als in België te koop zijn, in werkelijkheid zijn het slappe aftreksels die minder goed knallen en ook nog eens duurder zijn.

Discussies over de vuurwerkwet

De aanpak van illegaal vuurwerk schiet duidelijk ernstig tekort. Hierdoor vallen elk jaar onnodig doden en tientallen zwaargewonden. 20% van al het vuurwerk dat hier de lucht in gaat, is illegaal. Slechts 5 tot 10% van de 2 miljoen kilo die ons land binnenkomt, wordt onderschept. Het merendeel komt via België binnen, waar minder strenge regels gelden.
De pakkans is klein en er is geen landelijke regie. De branche zelf pakt malafide handelaren onvoldoende aan.
Ook worden er nog steeds discussies gevoerd om weer zwaarder vuurwerk in Nederland toe te laten en strijkers weer legaal te maken. Waarschijnlijk zou een verdere versoepeling juist de veiligheid vergroten! En wel om de volgende redenen:
Strijkers zijn op zich veilig, mits ze veilig gebruikt worden, hetzelfde geldt voor Chinese rollen. Vooral het siervuurwerk zou best wat spectaculairder kunnen met een duidelijke gebruiksaanwijzing. Zolang het echt gevaarlijke vuurwerk maar verboden blijft, zoals mortierbommen. De domme regels voor de verkoop in winkels kunnen best teruggedraaid worden (op dat gebied zijn immers nooit grote ongelukken gebeurd). De toekomst zal dan uitwijzen dat er veel minder vraag is naar zwaar illegaal vuurwerk.

Grenscontroles

De politie heeft eind 2007 aangekondigd geen grootschalige grenscontroles meer te houden. Er werd gemeld dat het te duur is om particulieren in het oog te houden en grote controles aan de Nederlandse grens te houden. De politie zegt meer heil te zien in het aanpakken van commerciële vuurwerkhandelaren.

Dat de politie zegt geen grote grenscontroles meer te houden betekend niet dat er helemaal niet meer gecontroleerd wordt. Zo werd er op 11 december 2007 nog een grote controle aan de Drents/Overijsselsch-Duitse grens gehouden. Ook kan het nog voorkomen dat Nederlandse klanten in het buitenland in de gaten worden gehouden door Nederlandse politieagenten die de kentekens doorgeven, maar over het algemeen is de controle wel minder.
© 2007 - 2019 Lodomerie, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Wat is illegaal vuurwerk?Er kunnen verschillende redenen zijn waarom vuurwerk wordt gezien als illegaal. In Nederland is het niet alleen verboden…
Illegaal vuurwerkIllegaal vuurwerkBepaalde soorten vuurwerk zijn in Nederland verboden. Vuurwerk wordt als illegaal beschouwd als er te veel kruit in zit…
Waarom steken we met oud en nieuw vuurwerk af?We steken allemaal elk jaar met oud en nieuw vuurwerk af. Waarom steken we vuurwerk af en hoe is vuurwerk ontstaan?
Algemene informatie over vuurwerkAlgemene informatie over vuurwerkHoewel men in België het hele jaar door vuurwerk mag kopen, wordt dit in Nederland beperkt tot de decembermaand. Met de…
Vuurwerk, wees voorzichtigVuurwerk, wees voorzichtigBinnenkort is het weer oud en nieuw en gaat er veel vuurwerk de lucht in. Dit is natuurlijk prima. Maar hoe kan je nou v…

Reageer op het artikel "Illegaal vuurwerk"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Tim, 17-06-2011 08:41 #2
Gaat moeilijk, vuurwerk zonder geluid. Van mij mogen ze juist de vuurwerkwet harmoniseren aan de Belgische en knalvuurwerk tot 2 gram flash legaliseren. Ook helpt het als ze die belachelijke prijzen voor met name siervuurwerk eens omlaag gooien.

Florian, 28-12-2010 11:44 #1
Ik vindt dat er een strengere regels moeten komen ik wou het lieft dat er alleen vuurwerk mag worden afgestoken zonder geluid

Infoteur: Lodomerie
Laatste update: 02-01-2008
Rubriek: Kunst en Cultuur
Subrubriek: Feestdagen
Reacties: 2
Schrijf mee!