InfoNu.nl > Kunst en Cultuur > Geschiedenis > Het antieke Egypte

Het antieke Egypte

Het antieke Egypte Het antieke Egypte heeft in feite de basis gelegd voor de ontwikkeling van West-Europa. Op scholen en universiteiten zullen leraren mededelen dat Griekenland de bakermat van de westerse beschaving is, maar in feite hadden alle belangrijke Griekse wetenschappers opleiding genoten in Egypte. In Egypte staan de piramiden die tot op vandaag de dag niet nagebouwd zouden kunnen worden, ook al zou men dat graag willen. In de piramide van Cheops zitten namelijk stenen van 100.000 kilo en er bestaat simpelweg geen hijskraan die zo´n steen kan vervoeren, laat staan naadloos laten aansluiten op andere stenen. Op dat punt was de antieke Egyptische cultuur van meer hoogstaand niveau dan de huidige westerse cultuur.

Inhoud:


De Nijl, scheiding tussen leven en dood

De Egyptische samenleving werd geografisch gescheiden door de Nijl. De Egyptenaren leefden aan de ene kant van de rivier en als men dood ging werd men begraven aan de andere kant van de rivier. De Nijl was de grens tussen leven en dood. Alleen mensen die moesten werken om de graven te onderhouden of nieuwe graftombes te maken werkten aan gene zijde.

Piramide in Egypte / Bron: Codadilupo78, Wikimedia Commons (CC BY-2.5)Piramide in Egypte / Bron: Codadilupo78, Wikimedia Commons (CC BY-2.5)

Piramides zijn beslist geen graftombes

Een van de grootste misvattingen over Egypte is dat de piramide van Cheops een graftombe is. In een piramide is nooit een graf gevonden. De koningen werden 600 kilometer verderop begraven in een dal. De mythe dat de piramiden werden gebouwd voor de farao´s om een mooi praalgraf voor zichzelf te creëren is een ongelukkige misvatting die veel historici klakkeloos van elkaar overnemen. De farao´s stonden in het antieke Egypte aan het hoofd van het bestuur.

Invloed op Grieken

De Egyptenaren hebben veel dingen opgeschreven waardoor we zeer veel weten over hun dagelijks leven. Maar we weten niet alles, want er waren veel tempels waar alleen ingewijden in mochten komen. Griekse filosofen zoals Plato en Pythagoras hebben een inwijding genoten en de kennis die ze op heb gedaan was geheim.

Schilderij uit 1500 voor Christus / Bron: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)Schilderij uit 1500 voor Christus / Bron: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)

Het dagelijks leven in het antieke Egypte

Het Egyptische dagelijks leven leek veel op het huidige dagelijks leven. Men speelde spelletjes zoals Senet met elkaar, men rekende en had zelfs een symbool voor het getal miljoen, men dronk op gezette tijden een biertje, men kon lezen, schrijven en de bibliotheek van Alexandrië was lange tijd de grootste bibliotheek ooit ter wereld, men schreef elkaar brieven, ging naar feestjes, gaf elkaar cadeautjes en het familieleven was zeer belangrijk.

Vrouwen in Egypte

In het westen is er in de 20ee eeuw een emancipatiegolf op gang gekomen. Vrouwen hadden daarvoor minder rechten zoals de uitsluiting op stemrecht. Westerse mannen waren tot 1960 jaar altijd de baas in het zakenleven en bekleedden alle hoge politieke functies. In het Antieke Egypte was daar geen sprake van. Vrouwen konden ook farao´s worden en deze functie was niet slechts decoratief zoals het Nederlandse koningshuis in de 21e eeuw. Vrouwen mochten gewoon net als mannen zakendeals sluiten en land bezitten. Vrouwen hadden dezelfde banen als mannen en konden dokters, bedrijfseigenaars, dansers, acrobaten, zangeressen en musici worden. Het soldatenleven was wel voorbehouden aan de man. De vrouw werd gerespecteerd in de Egyptische maatschappij en was volkomen gelijkwaardig aan de man. In de Europese cultuur heeft het ongeveer 5000 jaar geduurd eer de vrouw op dezelfde wijze werd gerespecteerd. In Egypte zelf is in de 21e eeuw vergeleken met de Egyptische antieke tijd duidelijk sprake van een achteruitgang als het gaat om de positie van de vrouw.

Antieke glazen Egyptische vaas / Bron: Walters Art Museum, Wikimedia Commons (Publiek domein)Antieke glazen Egyptische vaas / Bron: Walters Art Museum, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Trouwen in Egypte

Mannen en vrouwen in Egypte trouwden vanaf hun twaalfde. Het huwelijk werd door de ouders gearrangeerd. Wanneer een huwelijk niet boterde, bijvoorbeeld omdat de vrouw slecht behandeld werd, dan kwam de familie eraan te pas. Ze poogden de man te overreden om zijn gedrag te veranderen. Wanneer dat niet gebeurde, kwam er een scheiding. De vrouw kreeg de zeggenschap over de kinderen en was vrij om te hertrouwen. Dat geeft aan dat men heel volwassen om ging met het instituut huwelijk.

Cosmetica in Egypte

De antieke Egyptenaren moeten er mooi uit hebben gezien en lekker hebben geroken. Men smeerde de huid in met geparfumeerde olie. Men had spiegels om zichzelf beter te kunnen opmaken. De meeste mensen wasten zich in de rivier maar wie iets rijker was had een eigen badkamer. Elke dag maakte men zichzelf schoon en wreef men zich in met de welriekende bloemenolie. Zowel de mannen als de vrouwen en kinderen droegen in de Egyptsche antieke tijd make-up. Oogschaduw werd gemaakt van verpoederde malachiet, een groene steen of galeniet een donkergrijs gekleurde steen. Men had ook eyeliner. De lippen en wangen werden ook gekleurd met rode oker. Nagels werden oranje of geel geschilderd met henna. Vrouwen hadden naar een feest een make-up box mee.

Haardracht bij de oude Egyptenaren

De haardracht in het antieke Egypte was zeer vergelijkbaar met de 20e eeuw. Vrouwen droegen Pippi Langkousstaartjes of gewoon lang haar en mannen hadden vaak een kaal geschoren hoofd. In officiële functies werd een pruik gedragen. Ook naar feestjes ging men met een pruik op. Een pruik beschermde ook tegen de verzengende hitte van de zon.

Antiek Egyptische gouden oorbellen / Bron: Daderot, Wikimedia Commons (CC0)Antiek Egyptische gouden oorbellen / Bron: Daderot, Wikimedia Commons (CC0)

Sieraden in de antieke Egyptische tijd

Oorbellen, armbanden, kettingen en enkelbanden werden door zowel mannen als vrouwen gedragen in het antieke Egypte. Als je niet erg veel geld had dan droeg je koperen sieraden. De iets rijkeren hadden zilveren, gouden of electrum sieraden. Electrum is een mix van zilver en goud. Armbanden en kettingen werden versierd met edelstenen zoals de lapis lazuli en turquoise.

Kleding in het antieke Egypte

De kledingstijl in Egypte was eenvoudig. Men ging vaak blootsvoets naar buiten of men droeg sandalen. Dat laatste gebeurde in ieder geval op feesten en officiële gelegenheden. Mannen droegen geen broeken maar rokken of kilts. Vrouwen droegen rokken, zowel lange als korte. Mannen die in officiële functies zaten droegen soms een rok die het hele lichaam bedekte.

Binnenshuis leven

Egyptische huizen bestonden meestal uit drie verdiepingen. ´s Nachts sliep men meestal op het dak omdat dat de koelste plek was. Soms was er een extra slaapruimte op het dak gemaakt. Huizen hadden een riolering die uitkwam in de rivier of in het riool op straat. De familie woonden vooral op de tweede en derde etages. Op de begane grond was vaak een winkel of een bedrijf. Men had meubels zoals een stoel, opbergdozen voor juwelen, pruiken en cosmetica. Men deed de kleren in een klerenkast en de potten in een keukenkast. Veel eten werd bewaard in aardewerken potten. Om licht te maken gebruikte men olielampen. Elk huis had de beschikking over minstens één vliegenvanger.

Waaiers in Egypte / Bron: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)Waaiers in Egypte / Bron: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)

Uitgaansleven in het antieke Egypte

Behalve dat men graag bier dronk en naar feestjes ging waren er legio mogelijkheden om te ontspannen in het antieke Egypte. Het was uiteraard populair om aan de Nijl te vertoeven. Kinderen speelden er met ivoren of houten paarden op wielen en balspelen waren ook populair. Soms waren er muziekoptredens en dansoptredens langs de rivier. In de tempels werden toneelvoorstellingen gegeven. Van tijd tot tijd was er een groot festival vol zang, toneel, acrobatiek en dans.

Voeding in Egypte

Egyptenaren in de antieke tijd hadden een tuin waarin ze zelf eten verbouwden. De mensen die woonden in het oude Egypte aten veel van de groente- en fruitsoorten die de moderne mens ook eet. Een boterham met honing, cake met rozijnen, brood met olijven. Men at brood van granen en speltbrood of deed lijnzaadolie of sesamolie over het brood. Ook gebruikte men iets vaker fruit wat we nu minder populair is zoals moerbeien.

PeulvruchtenGroentenFruitZuivelNoten en zadenKruiden
bonenvenkeldadelsgeitenkaaswalnotenpeterselie
kikkererwtenuiendruiveneierenamandelendille
groene erwtjespreivijgenmelkzonnebloempittenmajoraan
linzenknoflookpruimen kokosnoottijm
tomaatperziken abrikozenpittensellerie
koolavocado´s anijs
cichoreiabrikozen kaneel
pompoenenappels mosterd
radijsmeloen fenegriek

Egyptische bronzen instrumenten / Bron: Einsamer Schütze, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Egyptische bronzen instrumenten / Bron: Einsamer Schütze, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Vegetarisme in Egypte

Veel antieke Egyptenaren waren vegetariër. Ze aten geen vlees uit religieuze overtuiging. Egyptische priesters waren de boodschappers van God en konden dat alleen zijn door een zuiver leven waarvan vegetarisme een onderdeel was. Vele farao´s waren vegetariër. Ze vonden dat vlees eten teveel karma veroorzaakt en omdat de Egyptenaren geloofden in reïncarnatie wilden ze hun lichaam en geest zo rein mogelijk houden. Het leven na door de sluier van de dood te zijn gegaan was een belangrijk onderdeel van de Egyptische maatschappij. Een paar namen van farao´s die vegetariër waren zijn Thothmoses, Hatsheput, Akhnaton en Koningin Nefertiti. Ook Mozes, de beroemde bijbelse figuur uit Egypte, was vegetariër.

Jagende vleeseters

Niet alle farao´s waren vegetariër. Dat had onder andere te maken met de verandering van religieuze beleving in de loop der tijden. De gebieden waar mensen regelmatig vlees aten, lagen voornamelijk tegen Libië aan. Zij die vlees aten namen vooral vis en gevogelte tot zich. Vleeseters beschouwden het als een recht om dieren te mogen eten. Zij wensten ´om te lijden door alle voedselsoorten te eten´, zoals een tekst op een papyrusrol stelt. Soms gingen Egyptenaren jagen op gazellen, eenden, krokodillen en nijlpaarden, herten, struisvogels, duiven, ganzen, ibex, antilopes, kraanvogels, lammeren en koeien.

Chirurgische instrumenten in de antieke Egyptische tijd / Bron: Jeff Dahl, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Chirurgische instrumenten in de antieke Egyptische tijd / Bron: Jeff Dahl, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Geneeskunde in het antieke Egypte

De geneeskunde in het oude Egypte was voornamelijk gestoeld op magische inzichten. Ziekten werden in de ogen van geneeskundigen veroorzaakt door entiteiten die in onze dimensie niet zichtbaar zijn. Door middel van rituelen, spreuken, amuletten en talismannen werden mensen van een ziekte gevrijwaard. Maar men leunde niet volledig op de magie. Op een Egyptische papyarusol stond: ¨Magie is effectief samen met medicijnen. Medicijnen zijn effectief samen met magie.´

Medicijnen in het oude Egypte

Kruiden en bepaalde voedselsoorten waren de meest gebruikte medicijnen in Egypte. Als men last had van de maag dan werd aangeraden om koeienmelk, honing en granen te eten. In olie gekookte dadels waren goed voor darmproblemen. Onder de kruiden die als medicijn werden gebruikt is geschreven in de Ebers Papyrusrol. Men gebruikte vooral opium, cannabis, venkel, tijm, henna, aloë vera, jeneverbes, lijnzaad en wonderolie. Knoflook en uien werden als een geneeskrachtige groente beschouwd. Het was bij de Egyptenaren bekend als een afrodisiac. Koriander werd gebruikt tegen flatulentie, maagproblemen en urineweginfecties. Komijn werd gebruikt samen met water en meel om pijn te bestrijden. Ook pijn van artritis zou op deze wijze verlicht worden.

Chirurgie in het antieke Egypte

De meest gebruikte vorm van chirurgie was mannenbesnijdenis. Iedere jongen werd besneden. Men heeft allerlei messen, scalpels, oprolmechanismen, schalen en precieze snij-apparatuur gevonden in Egypte. Ook tandartsgereedschap is gevonden in Egypte. Tandartsen uit de Egyptische antieke tijd vulden ook gaatjes. Ondanks dat men geen suiker gebruikte hadden Egyptenaren geen goed gebit. Dat kan komen doordat er altijd wat zand in het meel zat. Brood eten betekende dus dat je continue zand tussen de tanden voelt schuren. Dat is slecht voor het glazuur. In combinatie met de voorliefde voor gedroogde vruchten die veel suikers bevatten kan dit tot veel gaatjes leiden.

Lees verder

© 2012 - 2019 Tom008, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Het Oude Egypte: geschiedenis in een notendopHet Oude Egypte: geschiedenis in een notendopHet Oude Egypte was zonder twijfel een van 's werelds grootste beschavingen, waar de geschiedenis en cultuur zich duizen…
Oude Egypte en talrijke opgegraven kunstschattenOude Egypte en talrijke opgegraven kunstschattenMet het oude Egypte wordt de beschavingsperiode bedoeld die duurde van ongeveer 3300 tot 332 voor Christus. De veroverin…
De schatten van EgypteEgypte is vooral bekend om haar rijke geschiedenis. De koningsgraven in de vorm van piramide’s, de dodenmaskers en de ve…
Egypte: overzicht toeristische badplaatsen aan de Rode ZeeEgypte: overzicht toeristische badplaatsen aan de Rode ZeeEgypte staat vooral bekend voor haar antieke schatten zoals de piramiden of de tempel van Luxor, maar ook voor haar imme…
Torastudie 56: Studiehuis in Egypte - Genesis 46Torastudie 56: Studiehuis in Egypte - Genesis 46In Genesis 46 wordt verteld dat Jakob naar Egypte verhuist en Juda vooruit stuurt om een studiehuis te vestigen voor het…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "Het antieke Egypte"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Raph, 30-05-2016 18:18 #1
De tomaat werd in de XVI Eeuw door de Spanjaarden van Zuid Amerika in Europa ingevoerd. Het kon dus niet door de Egyptenaren gekookt of gegeten worden. Reactie infoteur, 31-05-2016
Klopt, de tomaat was er foutief ingeslopen. Ik heb hem verwijderd. Waarschijnlijk had ik iets te snel deze informatie gelezen van een historische site over Egypte, waar staat dat de antieke Egyptenaren tomaten eten: http://www.ancienthistorylists.com/egypt-history/top-10-popular-ancient-egyptian-food/

Infoteur: Tom008
Laatste update: 31-05-2016
Rubriek: Kunst en Cultuur
Subrubriek: Geschiedenis
Bronnen en referenties: 15
Reacties: 1
Schrijf mee!