InfoNu.nl > Kunst en Cultuur > Geschiedenis > Historische geografie Israël: de Ottomanen in Palestina

Historische geografie Israël: de Ottomanen in Palestina

In de transitie periode van de Mamelukken die 250 duurde veranderde er niet veel in Palestina. Het Ottomaanse Rijk dat daarna kwam zou precies 400 jaar duren. Palestina werd door Sultan Selim I veroverd. Dit gebeurde in het jaar 1517 toen het gehele Mamelukse rijk door de Turken werd veroverd. De strijd tussen christenen en moslims had van Palestina een puinhoop gemaakt. De Mamelukken hadden de havensteden langs de kust vernietigd. Hierdoor vielen de internationale handelsroutes weg en raakte het achterland in verval. Slechts een handjevol Joden uit Egypte en Noord-Afrika kwamen naar Palestina.

Nieuwe welvaart in Palestina

De Turken verdeelden het land in vijf districten. Ze besteedden aanvankelijk weinig aandacht aan Palestina, maar daar kwam in de 16de eeuw verandering in. Galilea, Hebron en Gaza leefden onder betrekkelijke rust en welvaart. Joden werden niet meer gediscrimineerd en sommigen kregen zelfs belangrijke overheidsfuncties zoals Don Jozef Nasi (hoge belastingambtenaar en adviseur van de regering) en Donna Gracia Nasi-Mendes. Het bestuur was effectief en aanvallen door Bedoeïenen werden afgeslagen. Sultan Suliman, de zoon van sultan Selim, herbouwde muren van Jeruzalem. Deze staan er nu nog steeds. Ook werd de belasting voor de boeren verlaagd om de landbouw te bevorderen. Uit de volkstelling bleek dat Palestina in de 16de eeuw ongeveer 1000 dorpen en ongeveer 300.000 bewoners kende. De bevolking bestond uit moslims (soennieten en shi'ieten waaronder Koerden, Mughrabis uit Noord-Afrika, Turkmenen en Druzen), christenen (15.000) en Joden (5000). De bevolking was verdeeld in bedoeïenen, stadsbewoners en boeren (deze werden uitgebuit door de stadsbewoners en de bedoeïenen).

Joden in Safed

Joden uit Spanje vonden een nieuwe veilige plek in Palestina. Ze vestigden zich vooral in Safed. Op enig moment telde Safed 15.000 Joden. Vanwege de nabijheid van Beiroet en Damascus voerde Safed een levendige handel in granen, textiel en allerlei gebruiksvoorwerpen. Zijden en wollen stoffen werden via Saloniki naar Europa geëxporteerd.

In Safed woonden beroemde Halachisten, dichters en Kabbalisten. De stad werd het toonaangevende studiecentrum voor heel Israël. In 1524 vestigde Rabbijn Jacob Berab zich in Safed. Hij stichtte er een belangrijke jesjiva. Hij blies ook weer de gewoonte in om rabbijnen in Israël te benoemen. Dat was in de 4de eeuw afgeschaft. De reden dat hij rabbijnen wilde benoemen was om op den duur een rabbinaal gerechtshof te kunnen stichten. Dit hof had de bevoegdheid om vonnis uit te spreken en uitsluitsel te geven over religieuze vraagstukken. Rabbijn Berab hoopte op deze manier dat er een onafhankelijke politieke organisatie van de grond zou komen om zo de Joden te bevrijden. Maar Rabbijn Levi ben-Habil, leider van de rabbijnen in Jeruzalem, was hierop tegen omdat hij vreesde voor grote tegenstellingen onder de bevolking en ook omdat de machthebbers tegen zouden zijn. Rabbijn Berab vertrok vervolgens naar Syrië. De plaats van rabbijn Berab werd overgenomen door rabbijn Jozef Karo (1488-1578), de auteur van de Sjoelchan Aroech (samenvatting van Tora wetten en rechtelijke uitspraken).

Met de komst van Spaanse Joden in Safed begon het bloeiende tijdperk van de Kabbala. Safed is een echte Kabbala stad. Hier schreef volgens overlevering rabbijn Shimon bar Yochai zijn Zohar. Rabbijnen als Mozes Cordovero en Isaac Luria vestigden zich in Safed.

Afname welvaart in Palestina

In de tweede helft van de 16de eeuw verslechterde de geopolitieke situatie van Turkije zich vanwege de ontdekking van een nieuwe route naar India via de Kaap en de ontdekking van Amerika. Hierdoor verloor het Midden Oosten haar positie als handelsroute. De havens in het Ottomaanse rijk raakten in verval. Ook in Palestina ging het minder goed. Sommige steden verdwenen gewoon. Safed kwam in Druzische handen; Tiberias werd geheel verlaten; in Jaffa en Akko bleven nog enkele hutten van vissers aanwezig. Jeruzalem bleef een kleine stad binnen de muren.

Deze situatie duurde twee eeuwen tot het midden van de 19de eeuw. Palestina was het land geworden van rovers en bedoeïenen en van gevechten tussen families, dorpen en stammen. Alleen in Galilea bleef het korte tijd goed gaan. Maar halverwege de 19de eeuw had Palestina ongeveer 300.000 inwoners en was het een arm gebied geworden.

Verval van het Jodendom in Palestina

Vanaf einde 16de eeuw taande de Joodse invloed in Safed en Galilea. Er woonden alleen nog Joden in met name Jeruzalem. De oorzaak voor het verval was de door de Ottomanen gevoerde sociaal-economische politiek en de decentralisatie van de belasting inningen. De Joodse bevolking werd door de lokale belastingambtenaren afgeperst. Boeren verkochten hun grond aan nomaden en steden kregen zo te weinig landbouwproducten. De handel raakte in verval en de (Joodse) stadsbevolking nam af. Joden in Palestina werden onderhouden door Joden buiten Palestina.

Lees verder

© 2013 - 2019 Etsel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Grenzen van Israël: Vanaf de Romeinen tot modern IsraëlVanaf de Romeinen tot aan de moderne staat Israël zijn er verschillende grenzen en districten geweest van het Land Israë…
Toerisme Israël: Rondom en in Safed en Tiberias (Galilea)Belangrijke toeristische trekpleisters in de buurt van het Meer van Galilea zijn Safed en Tiberias. Deze twee steden beh…
Israël-steden en streken: cultuurlandschap geografieIsraël-steden en streken: cultuurlandschap geografieSinds de komst van de Joden naar Erets Jisraeel is het land enorm veranderd. Kleine nederzettingen veranderden in grote…
Toerisme Israël: Joods religieuze plaatsenIsraël kent 4 heilige Joodse steden: Jeruzalem, Hebron, Safed en Tiberias. Elk op hun eigen wijze zijn ze heilig voor Jo…
Israël feiten: de Joodse claim op het land Israëlmijn kijk opIsraël feiten: de Joodse claim op het land IsraëlHet conflict in het Midden-Oosten staat bekend om zijn vele mythen. Daarom is goede voorlichting van belang. Eén van de…
Bronnen en referenties
  • Israel: a regional geography - Yehuda Karmon
  • Encyclopedie van de Joodse geschiedenis

Reageer op het artikel "Historische geografie Israël: de Ottomanen in Palestina"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Etsel
Laatste update: 04-07-2018
Rubriek: Kunst en Cultuur
Subrubriek: Geschiedenis
Special: Geografie Israël
Bronnen en referenties: 2
Schrijf mee!