InfoNu.nl > Kunst en Cultuur > Geschiedenis > Historische geografie Israël: Palestina in de 19de eeuw

Historische geografie Israël: Palestina in de 19de eeuw

De stagnerende condities van het Midden Oosten veranderden halverwege de 19de eeuw. Eén van de belangrijkste redenen hiervoor was de aanlag van het Suezkanaal waardoor handel kon worden gedreven. Palestina trok de aandacht van pelgrims naar heilige plaatsen en van archeologen. Ook Joden kregen aandacht voor Palestina omdat het nu makkelijker bereikbaar was per schip. Het politiek Zionisme ontwikkelde zich. Palestina werd in kaart gebracht door de Palestine Exploration Fund in Londen (1871-1878). Het was het begin van nieuwe ontwikkelingen. Veel bouwactiviteiten kwamen van de grond: scholen, kerken, zendingsposten, ziekenhuizen, etc. Dit werd allemaal gesponsord door christelijke kerken.

Het culturele landschap van Palestina aan het einde van de 19de eeuw

Valleien meestal onbewoond vanwege moerassen en slechte bouwgrond

Rond 1800 woonden ongeveer 450.000 mensen in Palestina. Hiervan waren 4500 christenen en 24.000 Joden. De meeste mensen woonden op het platteland. In de steden woonden ongeveer 125.000 mensen. De bevolking woonde in geclusterde dorpen. De huizen waren van klei. Slechts enkele huizen waren van steen. Van de 700 dorpen lagen er 600 in de bergen. Alleen in de zuidelijke kustvlakte waren redelijk veel dorpen omdat daar geen moerassen waren. In de Sharon Vallei waren haast geen nederzettingen, behalve in het oosten tegen de hellingen van de bergen van Samaria waar alluviale gronden aanwezig waren. Ook aan de voet van de Karmel en het noorden van Akko waren een aantal nederzettingen omdat daar alluviale grond en voldoende water aanwezig waren. De Haifa Baai (Emek Zebulon) was leeg. Dit gold ook voor de Jisraeel en Beth She'an valleien vanwege moerassen, malaria en groepen Bedoeïenen. In de Choela Vallei lagen kleine gehuchten die bewoond werden door zogeheten Ghawarna mensen (slaven en criminelen uit Egypte). De Jordaan Vallei was ook leeg.

meeste rurale bevolking woonde in de berggebieden die relatief veilig waren

De meeste bewoners woonden in de bergen waar ze redelijk veilig waren tegen aanvallen van Bedoeïenen. Ze leefden van zelfvoorzienende landbouw (graan). In de buurt van de dorpen werden ook olijf- en fruitbomen gekweekt. Beneden Galilea, Samaria en ook bij Ramle waren grotere olijfplantages. Op de terrassen van Judea werden olijven geteeld. Citrus was voor de consumptie en wijn werd door kloosters verbouwd.

steden

De bevolking van de steden leefde van de handel, landbouw en ambachten. Industrie hield zich bezig met het verwerken van agrarische producten. Het transport ging per kameel en ezel. Transport via karavanen was beperkt omdat het te onveilig was. De havens van Gaza, Jaffa en Akko werden gebruikt voor overzeese handel.

De Jisjoev Joden in Palestina

De Jisjoev bestond in het begin van de 19de eeuw uit 8700 Joden. Vanaf de tweede helft van deze eeuw kwamen meer Joden vanuit Europa naar Palestina. In vergelijking met de Joodse migranten uit vroegere tijden kwamen de nieuwe oliem (migranten) met het doel om een nieuw bestaan in Palestina op te bouwen. Zij legden de grondslag voor de komende economische en culturele veranderingen.

De meerderheid van de Jisjoev Joden woonde in één van de vier heilige steden Jeruzalem, Safed, Hebron en Tiberias. Zij werden onderhouden door Joden uit Europa en concentreerden zich op gebed en Talmoed studie. De nieuwe immigranten richtten daarentegen rurale nederzettingen op. In 1870 werd de eerste landbouwschool Mikve Jisraeel bij Jaffa opgericht. De eerste nederzettingen waren o.a Moza bij Jeruzalem en Petach Tikwa. Tussen 1882 en 1914 kwamen ongeveer 5000 Joden naar Palestina. Zij vestigden zich in meer dan 30 dorpen tijdens de eerste aliyah (1881-1903) en de tweede aliyah (1904-1914).

Jeruzalem in de 19de eeuw

Tussen 1840 en 1900 groeide de Joodse bevolking van Jeruzalem van 5000 tot 35.000. De Joden concentreerden zich rond de synagoge en de jesjivot. De Joodse bevolking was verdeeld in verschillende groepen die onderling nogal wat ruzie maakten. De Ashkenazische gemeente richtte een commissie op die een einde moest maken aan de verdeeldheid. De Joodse gemeente werd officieel bij de Ottomaanse overheid vertegenwoordigd door de Sefardische opperrabbijn, de Hakham Bashi. Er kwamen niet-religieuze jongens- en meisjesscholen in Jeruzalem. En met financiële steun van Mozes Montefiore werd de eerste Joodse wijk (Mishkenot Sha'ananiem) buiten de stadsmuren gebouwd. Ook beleefde de Hebreeuwse journalistiek een grote bloei. Journalisten oefenden kritiek uit op de plaatselijke leiders en het halukkasysteem. Er kwamen o.a. ook nieuwe ideeën van de Chibbat Zion beweging.

Lees verder

© 2013 - 2019 Etsel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Israëls nederzettingen: doelstellingen van ZionismeIsraëls nederzettingen: doelstellingen van ZionismeSinds het begin van de Galoet (Diaspora) vanaf het jaar 70 van de gewone jaartelling bestaat het verlangen bij Joden om…
Geschiedenis beroepsarbeid van de vrouw eind 19de eeuwGeschiedenis beroepsarbeid van de vrouw eind 19de eeuwIn de 19de eeuw werden vrouwen niet uitgesloten van arbeid, vaak moesten ze wel werken wegens geldgebrek en armoede, maa…
Israëls nederzettingen: historische ontwikkeling 1881-1948Israëls nederzettingen: historische ontwikkeling 1881-1948Er wonen ongeveer 24.000 Joden in de Jisjoev (de Joodse gemeenschap in Palestina) voor de komst van de eerste Joodse imm…
Geschiedenis Jodendom: Moderne stromingen  ZionismeGeschiedenis Jodendom: Moderne stromingen ZionismeOnder Theodor Herzl hield het Joods nationalisme op een filantropische en godsdienstige stroming te zijn. Het werd nu ee…
Namen Israël: Erets Jisraeel, HaAretz, Jehoed, PalestinaNamen Israël: Erets Jisraeel, HaAretz, Jehoed, PalestinaIsraël kent verschillende namen die in de loop der geschiedenis zijn gebruikt. De Hebreeuwse naam luidt 'Erets Jisraeel'…
Bronnen en referenties
  • Israel: a regional geography - Yehuda Karmon
  • Encyclopedie van de Joodse geschiedenis

Reageer op het artikel "Historische geografie Israël: Palestina in de 19de eeuw"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Etsel
Laatste update: 04-07-2018
Rubriek: Kunst en Cultuur
Subrubriek: Geschiedenis
Special: Geografie Israël
Bronnen en referenties: 2
Schrijf mee!