10de Tevet (Joodse treurdag): vernietiging Eerste Tempel

10de Tevet (Joodse treurdag): vernietiging Eerste Tempel Op Asarah B'Tevet, de 10e dag van de Joodse maand Tevet, in het jaar 3336 vanaf de Schepping (425 voor het begin van de gewone jaartelling), belegerden de legers van de Babylonische keizer Nebukadnezar Jeruzalem. Dertig maanden later - op 9 Tammuz 3338 - werden de stadsmuren doorbroken en op 9 Av van dat jaar werd de Heilige Tempel verwoest. Het Joodse volk werd 70 jaar verbannen naar Babylonië. Het beleg van Jeruzalem wordt gekenmerkt -en gevierd elk jaar als een openbare vastendag- als de gebeurtenis die de nederwaartse spiraal startte richting de vernietiging van de Heilige Tempel in Jeruzalem en de ballingschap van het Joodse volk. Het feitelijke proces begon echter toen de Joden afdwaalden van G'd, lang voor het beleg van Jeruzalem. De Asarah B'Tevet wordt waargenomen als een dag van vasten, rouwen en berouw.

De Heilige Tempel

De Heilige Tempel, gebouwd door Koning Salomo, stond bij de gratie van de toewijding van Joden aan de Tora en zijn mitswot (verplichtingen). Er was door G'd een belofte gedaan aan Avraham dat zijn kinderen het land zouden erven. Vervolgens een belofte van G'd aan de generatie van de Exodus dat ze naar een permanent huis voor G'd zouden komen. Zie Deuteronomium 12:9-14. Driemaal per jaar maakte elke Jood een pelgrimstocht naar de Tempel tijdens Pesach, Sjawoeot en Soekot. Maar de Joden, en vooral hun koningen, bleven zich niet allemaal houden aan de mitswot. Ondanks waarschuwingen van profeten bleven de Joden ongehoorzaam. Overigens werden ook de zonden van de koningen en het volk geprofeteerd en dat de vernietiging van de Tempel als gevolg daarvan zou komen. Zie hiervoor Deuteronomium 4:25 en verder.

Judea op het nederwaartse pad

Koning Josia stelde zijn tweede zoon Jehoahaz aan als zijn opvolger. Deze bleef maar drie maanden koning toen de Egyptenaren hem afzetten en hem vervingen voor zijn broer Eliakim die zijn naam veranderde in Joiakim. Hij leefde de Tora-wetten niet na en liet de bevolking zware belasting betalen. De profeet Jeremia waarschuwde hem. Maar de profeet werd slachtoffer van openbare bespotting. Hij werd zelfs in de gevangenis gestopt.

Ondertussen kwam Nebukadnezar, aan het hoofd van een groot leger, richting het land Israël. De koning en de mensen waren vastbesloten tegen ze te vechten, ondanks Jeremia's pleidooien dat oppositie tegen de Babyloniërs een ramp zou betekenen.

Joiakim onttroond door Nebukadnezar

Joiakim kwam in opstand tegen de Babyloniërs samen met de Egyptenaren. Hij verloor en werd gevangen genomen. In gevangenschap stierf hij. Zijn zoon Jehoiachin volgde hem op. Jeruzalem kwam onder Babylonisch beleg. Jehoiachin leverde zichzelf met zijn moeder en belangrijke officieren uit. Nebukadnezar plunderde de Tempel en nam tienduizend gevangenen mee. Alleen de armsten bleven achter. Zedekia werd koning over hen.

Tempelberg in Jeruzalem

Legenda
A. Tempelberg waar vroeger de Joodse Tempel stond en in de toekomst de Derde Tempel zal staan
B. Westelijke Muur van de Joodse Tempel. Het enige gedeelte van de Tempel dat overeind is gebleven

Zedekia's rebellie

Ook Zedekia rebelleerde tegen de Babyloniërs. Hij luisterde niet naar Jeremia. Opnieuw kwam Nebukadnezar om de opstand neer te slaan. Op de 10de Tevet van het jaar 3336 kwam Jeruzalem onder beleg. Zedekia vroeg Jeremia tot G'd te bidden, maar deze gaf aan dat het lot van Jeruzalem al bezegeld was. Alleen als ze zich zouden onderwerpen aan de Babyloniërs zouden ze gespaard blijven. Dit deed Zedekia niet. Jeremia werd zelfs opnieuw gevangen gezet en later in een put gegooid. Nadat Jeremia door Zedekia uit de put was gehaald en Jeremia opnieuw om een G'ddelijk bericht verzocht zei Jeremia hem dat Zedekia zich moest overgeven. Dit deed Zedekia niet.

Verovering Jeruzalem

In het elfde jaar van Zedekia's bestuur, op de 17de Tammoez, na een beleg van 2,5 jaar met honger en ziektes, werd een bres geslagen in de muren van Jeruzalem. De koning trachtte te vluchten, maar hij werd gevangen genomen en naar Nebukadnezar gebracht. Daar zag de koning hoe zijn zonen en vele Joodse prinsessen werden omgebracht; daarna werden zijn ogen uitgestoken en werd hij geketend.

Nebukadnezar vernietigt Jeruzalem

Op de zevende dag van Aaw begon de vernietiging van Jeruzalem. De muren van de stad werden neergehaald en het koninklijk paleis en andere gebouwen gingen in vlammen op. Op de negende van Aaw (Tisj'a Beaaw), tegen de avond, werd de Heilige Tempel in brand gezet en werd vernietigd. Alles van goud en zilver dat overbleef werd weggedragen door de Babylonische soldaten. Alle kunst werd vernietigd of meegenomen. Vele priesters werden gedood. Duizenden mensen werden weggevoerd. Alleen de armen bleven achter. Zij mochten op de wijngaarden en de velden werken. Gedalia, een goede kennis van Jeremia, werd bestuurder van de stad.

Jeremia werd uit de gevangenis bevrijd. Hij kreeg de keuze of te blijven of meegevoerd te worden naar Babylonië. Jeremia bleef.

In ballingschap

Dus eindigde het koninkrijk van David en Salomo; de prachtige stad en de Heilige Tempel werden vernietigd. G'd strafte Zijn volk omdat ze Hem verlaten hadden. Dit was allemaal voorspeld in de Tora. Mozes had hier voor gewaarschuwd. Toch hield G'd zijn Verbond met het Volk van Israël en een andere profetie van Mozes kwam uit. Deze profetie werd herinnerd door de Joden in ballingschap en verlichtte de last van hun lijden: "En toch als zij zijn in van hun vijanden, zal Ik hen niet wegzenden, noch zal Ik ze helemaal vernietigen en Mijn Verbond met hen breken; want Ik ben de Eeuwige, hun G'd. En Ik zal het Verbond van hun voorouders herinneren, die Ik uit het land Egypte heb gehaald."

Verklarende woordenlijst

  • 10de Tevet = vastendag ter herdenking van de datum waarop de Babyloniërs de muren van Jeruzalem belegerden, wat leidde tot de uiteindelijke vernietiging van de Heilige Tempel.
  • Eerste Tempel = De Eerste Tempel werd gebouwd door koning Salomo, gebaseerd op gedetailleerde plannen die G'd aan zijn vader, koning David, had gegeven via de profeet Nathan.
  • Nebukadnezar = (overleden in 397 voor het begin van de gewone jaartelling (in 3364 Joodse jaartelling)) Babylonische koning. Tijdens de regering van Jojakim en Jojachin verbande Nebukadnezar veel van de politiek machtige Joden en leden van de koninklijke familie naar Babylon, onder wie Daniël en zijn collega's Hananja, Misaël en Azarja. Toen de laatste Joodse monarch, Zedekia, in opstand kwam, vernietigde Nebukadnezar de tempel en verbande de meeste overgebleven Joden. Tegen het einde van zijn leven leed hij aan een zeven jaar durende aanval van krankzinnigheid.
  • Jeruzalem = heiligste stad; hoofdstad van Israël; plek van de Heilige Tempel.
  • Exodus = Het tweede van de vijf boeken van Mozes vertelt het verhaal van de slavernij van de Israëlieten in Egypte, hun uittocht, het geven van de Tora, de zonde van het gouden kalf en de bouw van de tabernakel.
  • Deuteronomium = Het vijfde van de vijf boeken van Mozes, beschrijft de laatste boodschap van Mozes aan de Israëlieten, die hij in de laatste weken van zijn leven bracht. Hij vermaant hen om trouw te blijven aan G'd na hun intocht in het Land van Israël. Het boek eindigt met de dood van Mozes.
  • Pesach = feest dat elk jaar door Joden wordt gevierd, ter herdenking van de verjaardag van Joodse wonderbaarlijke uittocht uit de Egyptische slavernij, zoals verteld in de Bijbel.
  • Sjawoeot = Een tweedaagse feestdag dat samenvalt met de datum waarop G'd de Torah meer dan 3000 jaar geleden aan het Joodse volk op de berg Sinaï gaf. Het komt na 49 dagen van gretig tellen, terwijl Joden zich voorbereidden op deze speciale dag.
  • Soekot = een zevendaagse feest gevierd door in de soeka te wonen, de Vier Soorten te nemen en ons te verheugen - is de feestdag waarop Joden zich blootstellen aan de elementen in overdekte hutten, ter herdenking van de bescherming door G'd van hun voorouders terwijl ze van Egypte naar het Beloofde Land reisden. De Vier Soorten drukken de Joodse eenheid en hun geloof in de alomtegenwoordigheid van G'd uit. Na de plechtige Hoge Feestdagen is het een tijd van vreugde en geluk.
  • Jeremia = (5e eeuw voor de gewone jaartelling) Een tijdgenoot van Zefanja en Hulda, zoon van de hogepriester Hilkia. Zijn melancholische profetieën over de aanstaande vernietiging van de eerste Heilige Tempel en de Babylonische ballingschap werden door velen als verraad beschouwd en resulteerden in zijn opsluiting. Auteur van het boek van de Tenach dat zijn naam draagt, evenals de boeken van koningen en klaagliederen.
  • Tora = (letterlijk onderwijs) (a) De vijf boeken van Mozes (de Bijbel); (b) het totale geheel van Joodse religieuze leringen die het hele geheel van de Joodse wet, praktijk en traditie omvat.
  • Tammuz/Tammoez = Hebreeuwse maand die overeenkomt met juni-juli; de drie weken van rouw om de vernietiging van de Beit Hamkidash (tempel) beginnen in deze maand.

Lees verder

© 2007 - 2022 Jehoeda, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Hoe, waarom en wanneer herdenken Joden 10de Tevet?Hoe, waarom en wanneer herdenken Joden 10de Tevet?Op de 10de Tevet wordt herinnerd dat het beleg van Jeruzalem begon dat uiteindelijk zou leiden tot de vernietiging van d…
Waarom de Westelijke Muur in Jeruzalem heilig is voor JodenWaarom de Westelijke Muur in Jeruzalem heilig is voor JodenDe Klaagmuur in Jeruzalem is wereldberoemd. De Klaagmuur (Westelijke Muur) - in het Hebreeuws 'HaKotel'- is heilig voor…
Joodse Bijbel: Koning David regeert over IsraëlJoodse Bijbel: Koning David regeert over IsraëlDavid wordt in Hebron tot koning gekroond. Hij is bij alle inwoners van Israël geliefd. Na 7,5 jaar in Hebron te hebben…
Roma Aeterna: de boog van TitusRoma Aeterna: de boog van TitusDe Romeinen noemden hun stad Roma Aeterna: het eeuwige Rome. Maar wat is er precies overgebleven van dit ‘eeuwige Rome’?…

Leiden: De burchtDe burcht in Leiden is al honderden jaren oud. Al voor 900 wordt er gesproken over een soort verdedigingswerk op de kuns…
Oostenrijk, Innsbruck de hoofdstad van de AlpenOostenrijk, Innsbruck de hoofdstad van de AlpenInnsbruck is een ideaal skioord, bekend om zijn gastvrijheid gedurende het vierschansen toernooi. Het is een oude stad m…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: MaciejJaszczolt, Pixabay
  • Tenach (Joodse Bijbel)
  • https://www.chabad.org/library/article_cdo/aid/102698/jewish/Asarah-BTevet-Tevet-10.htm
Jehoeda (1.535 artikelen)
Laatste update: 08-08-2022
Rubriek: Kunst en Cultuur
Subrubriek: Geschiedenis
Bronnen en referenties: 3
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.