InfoNu.nl > Kunst en Cultuur > Geschiedenis > De Oosterbeeksche Meubelfabriek L.O.V

De Oosterbeeksche Meubelfabriek L.O.V

De Oosterbeeksche Meubelfabriek L.O.V Gerrit Pelt richtte in 1910 een idealistische meubelfabriek in Oosterbeek op, de “N.V. Oosterbeeksche Meubelfabriek L.O.V”: Labor Omnia Vincit oftewel Arbeid Overwint Alles. Zijn doel was een betere levensstandaard voor de arbeiders klasse te creëren, en meubels te vervaardigen die degelijk en stijlvol, maar ook betaalbaar zijn.

Gerrit Pelt (1864-1956)

Pelt werd geboren in Rotterdam, daar leerde hij bij een aannemersbedrijf voor timmerman. Daarna volgde hij een opleiding architectuurtekenen aan de Academie van Beeldende Kunsten en Technische Wetenschappen. Vervolgens werkte Gerrit Pelt bij architectenbureau Van Hasselt en De Koning in Nijmegen. In 1888 trouwde hij met B.M. de Vletter (1864-1945), zij kregen drie dochters. Van 1889 tot 1893 had Pelt samen met H.J.G. Hakkert een aannemersbedrijf en timmerwerkplaats in Rotterdam en van 1904 tot en met 1906 had hij samen met Ph. van der Heyden een soortgelijk bedrijf, de firma Pelt & van der Heyden. In 1907 verhuisde hij naar Oosterbeek. Inmiddels was Pelt een welgesteld man en vond het tijd zijn droom te verwezenlijken; het oprichten van een idealistische meubelfabriek.

Ideologie

Na het opheffen van de gildes eind 18de eeuw en door de opkomende industrie in de 19de eeuw werden meubels steeds meer massaal geproduceerd, de kwaliteit ging achteruit.
Aan het einde van de 19de eeuw waren er een aantal meubelmakers die het ambacht meubelmaken weer wilden herstellen, zoals de Engelse meubelmaker William Morris die de beweging “Arts and Crafts Movement” begon. Gerrit Pelt had hetzelfde streven. Bij de L.O.V. werden de meubels voor een groot deel met de hand gemaakt, daarnaast werden voor bepaalde handelingen, zoals het zagen en schaven machines gebruikt.

Werkomstandigheden

Als eerste werd er gezorgd voor betere werkomstandigheden van de fabrieksarbeiders; gunstige werktijden, hoge lonen, vakantiedagen en doorbetaling bij ziekte. Daarbij hadden de arbeiders medezeggenschap, zij deelden mee in de winst van het bedrijf in de vorm van bedrijfsaandelen zodat zij mede eigenaar werden.

De werkplaatsen in de fabriek waren ruim, licht en werden verwarmd. Er werd gelet op de veiligheid en gezondheid van de arbeiders. Verder liet het bedrijf woningen en andere instellingen voor de arbeiders bouwen, zoals een badhuis en een bibliotheek.

Werknemers

Veel arbeiders kwamen van de Arnhemse Ambachtsschool, sommige anderen konden het vak intern leren van een meester meubelmaker. Bij het aannemen van werknemers werd niet geselecteerd op hun politieke of religieuze voorkeur. Daarnaast werden er soms ex-gevangenen aangenomen.

Stijl

In de beginperiode maakte de fabriek zowel moderne meubels als meubelen in oude stijlen, zoals de Renaissance en Barok. Na 1915 werden alleen moderne meubels vervaardigd, eenvoudige arbeidersmeubelen en luxueus uitgevoerde meubels voor kantoren, kamers en zalen van ambtelijke gebouwen. Het maken van de luxe meubelen was nodig om de werkwijze van het bedrijf te kunnen bekostigen en bovendien om te voorkomen dat het werk voor de arbeiders saai zou worden. Want het was belangrijk dat zij plezier in hun werk hadden, dit zou namelijk leiden tot een van de doelstellingen van het bedrijf. Naast het maken van meubelen zorgde de fabriek voor wandbetimmeringen en soms een gehele woninginrichting.

Stoel uit de Meubelfabriek L.O.V. rond 1911 (bekleding niet origineel) / Bron: VuurvliegStoel uit de Meubelfabriek L.O.V. rond 1911 (bekleding niet origineel) / Bron: Vuurvlieg
Beide typen meubelen uit de Oosterbeeksche Meubelfabriek waren qua stijl geïnspireerd op de Amsterdamse School (kunststroming tussen 1910 en 1930) en de Arts and Crafts Movement (1850-1914). De vormgeving is strak, kubistisch, met rechte lijnen en af en toe trapeziumvormige randen of uiteinden.
De eenvoudige meubels werden gemaakt van iepen- of beukenhout en vaak rood, blauw of groen gebeitst. Ze hadden weinig decoratie en zittingen van stoelen waren van biezen voorzien. Deze meubelen waren praktisch en “op maat gemaakt” voor de doelgroep (arbeiders).
Meubelen van het wat duurdere segment waren van eikenhout gemaakt, elegant en soms versierd met inlegwerk van gebeitst hout in geometrische motieven. Verder hadden enkele meubels zwart gebeitste of ebbenhouten poten en randen en deurknoppen van coromandelhout. Stoelen hadden een stoffen bekleding.

Ontwerpers

Voor het ontwerpen van de meubels trok Gerrit pelt kunstenaars aan. Hij vond de esthetiek van een meubel even belangrijk als de degelijkheid, want dit zorgde voor de geestelijke ontwikkeling en welzijn.

Een van de eerste kunstenaars die als ontwerper bij de fabriek (in vaste dienst) kwam werken is de architect H.F. Mertens (1885-1960) in 1911. Hij wordt technisch leider en mededirecteur van de fabriek, in 1915 stopt hij in vaste dienst om elders te gaan werken, maar blijft als “vrije medewerker” ook ontwerpen maken voor de meubelfabriek. Andere kunstenaars die in vaste dienst waren: Hendrik Wouda (1885-1946), J.A. Muntendam (1882-1938) en F. Spanjaard (1889-1978) die tussen 1919 en 1922 ook artistiek leider en mededirecteur was. Vanaf 1915 volgde nog vele kunstenaars als vrije medewerker: C. Alons, G. Arper, J. Crouwel, P.H. Endt, H. Fels, P.E.L. Izeren, J.C. Jansen, J.B. van Loghem, D. Roosenburg, P.A.M. Siebers, A.P. Smits en A.F. van der Wey.
Allen waren opgeleid tot architect en de meesten waren eerder al werkzaam geweest bij een meubelfabriek. Veel van hen ontwierpen niet alleen voor de L.O.V. maar tevens voor andere meubelfabrieken zoals H.P. Mutters & Zoon en H. Pander & Zoon in Den Haag.

Faillissement

Omdat er veel tijd en aandacht besteed werd aan het vervaardigen van de meubels, werden zelfs de eenvoudige meubels toch te duur. Als gevolg van de eerste wereldoorlog dalende winst in 1921 sterk, een aantal werknemers moesten worden ontslagen. Vanaf 1925 ging het weer wat beter, totdat in 1927 een groot deel van de fabriek afbrandde. Datzelfde jaar begon de bouw van de nieuwe fabriek die in 1928 gereed was.
De volgende slechte periode kwam na 1929, door de economische wereldcrisis en de groter wordende concurrentie vanwege de invoer van goedkope meubelen uit het buitenland. In 1935 ging de fabriek failliet.

Lees verder

© 2014 - 2019 Vuurvlieg, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Jaap Dommisse (1929-1984)Binnen de Nederlandse keramiek van de twintigste eeuw, heeft het werk van Jaap Dommisse een geheel eigen gezicht. De (me…
Oirschot, meubelindustrie en symbool De Grote StoelHalfweg de negentiende eeuw trokken veel ambachtslieden naar Amerika. Zij dachten daar een beter bestaan te kunnen opbou…
Natuzzi, italiaans ontwerperHet ontwerpen zit hem in het bloed, zoals ook het “handel drijven”. Na een bezoek aan Amerika ontdekte hij een nieuw con…
Liberation Route volgt het spoor van geallieerden in 1944/45Liberation Route volgt het spoor van geallieerden in 1944/45De Liberation Route volgt het spoor van de geallieerden in 1944/45 die de bevrijding moesten brengen. Het idee voor de D…
Airborne Wandeltocht Oosterbeek, 3 september 2016De Airborne Wandeltocht in Oosterbeek is het grootste ééndaagse wandelevenement ter wereld. De herdenkingstocht is net n…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Vuurvlieg
  • “L.O.V. een idealistische meubelfabriek”, Karin Gaillard
  • “Op de hoogte” (tijdschrift), jrg 19, uit 1922
  • “De Hollandsche Revue” (tijdschrift), jrg 15, uit 1910
  • http://www.kunstbus.nl/design/labor-omnia-vincit.html
  • http://www.heemkunderenkum.nl/lov-nv/
  • Afbeelding bron 1: Vuurvlieg

Reageer op het artikel "De Oosterbeeksche Meubelfabriek L.O.V"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Vuurvlieg
Laatste update: 20-09-2016
Rubriek: Kunst en Cultuur
Subrubriek: Geschiedenis
Special: Meubelgeschiedenis
Bronnen en referenties: 7
Schrijf mee!