InfoNu.nl > Kunst en Cultuur > Geschiedenis > Historische geografie Israël: eerste bewoning in Palestina

Historische geografie Israël: eerste bewoning in Palestina

Met historische geografie van Israël kijken we niet zozeer naar de geschiedenis van het land maar naar de geografische omstandigheden en patronen van nederzettingen en van de economie. Tevens benoemen we die historische gebeurtenissen of ontwikkelingen die hun stempel op het landschap hebben gedrukt en nog steeds min of meer zichtbaar zijn of die van invloed zijn op de sociale of geestelijke structuur van de bevolking. We beginnen met de eerste bewoning in Palestina. In dit artikel noemen we jaartallen zoals die door de (geografische) wetenschap wordt gehanteerd. Volgens het Jodendom is de aarde bijna 6000 jaar geleden geschapen. De wetenschap spreekt dit tegen. Het gaat er in dit artikel echter niet om wie gelijk heeft maar hoe er momenteel wetenschappelijk tegenaan gekeken wordt. Bedenk wel dat de wetenschap zich ook ontwikkelt en steeds weer nieuwe inzichten krijgt. Mogelijk dat de wetenschap op den duur de Tora 'gelijk' geeft.

Palestina een brug tussen continenten

Door opgravingen in de bodem is het mogelijk een aardig beeld te scheppen van de vroegste bewoning in Palestina. Het is moeilijk vast te stellen of het grote aantal prehistorische plekken te danken is aan intensief onderzoek of dat er werkelijk veel activiteiten in dit gebied zijn geweest. Belangrijk is evenwel te beseffen dat Palestina altijd een brug is geweest tussen continenten en dat verschillende beschavingen er hun invloed op hebben gehad.

Oudste menselijke resten (Homo Habilis) in Palestina bij Ubeidiya

Bij Ubeidiya in de Jordaan Vallei, een aantal kilometer ten zuiden van het Meer van Galilea, zijn resten gevonden van de Homo Habilis tezamen met fossiele beenderen van 40 uitgestorven diersoorten. Deze zouden één miljoen jaar oud zijn (700.000 later dan de eerste mensen in Afrika). Ubeidiya zou een belangrijke plek zijn geweest voor de verspreiding van het menselijke ras van Afrika naar Azië en Europa.

Paleolithicum

Op het Karmelgebergte zijn skeletten gevonden van de Neanderthaler daterend van het Midden Paleolithicum. Het Vroeg Paleolithicum laat 50 plekken in Palestina zien, o.a. bij de rivier de Jordaan, het Hula Meer en de Judea Woestijn. Het Midden Paleolithicum vinden we terug in de grotten bij Nachal Ammoed (Beneden Galilea) en Jebel Kafza bij Nazareth.

Mesolithicum

In het Mesolithicum zien we technologische ontwikkelingen zoals vlechtwerk, touw en al haar toepassingen: visnetten, manden, bogen, etc. De beschaving wordt 'Natufian' genoemd. In deze periode vinden we de meeste overblijfselen terug in de Kustvlakte wanneer visserij belangrijk wordt. Ook in de Hula Vallei bij Eynan vinden we de constructie van een schuilplaats. Er worden in de Judea bergen wat werktuigen gevonden die duiden op landbouw, maar van echte landbouw is nog geen sprake.

Neolithicum

In het Neolithicum (vanaf 7500 vóór het begin van de gewone jaartelling) is sprake van het stenen tijdperk. Nu wordt landbouw wel het basis van het bestaan. Dieren worden gedomesticeerd en er ontstaan nederzettingen bij waterbronnen. Nu is de Jordaan de belangrijkste woonplaats in plaats van de Kustvlakte. In drogere gedeelten vinden we nomaden activiteiten terug. Rond het jaar 6000 vbgj ontwikkelt zich de techniek van het maken van potten. In het tijdperk daarvoor wordt Jericho opgericht, de oudste stad ter wereld rond 6850 vbgj. De nederzetting dankt haar bestaan aan een rijke agrarische omgeving en mogelijk toepassing van irrigatie. De grote omvang en de versterking is te danken aan de nabij gelegen Dode Zee en de handel van producten zoals zout. Jericho wordt tijdens een latere periode vernietigd en vervangen door Ghassul tegenover Jericho. Een ander centrum is Sha'ar-Ha-Golan in de Jarmoek Vallei.

Chalcolithisch Koper tijdperk

In de Chalcolithische periode wordt een begin gemaakt met het gebruik van metalen en vindt een verdere verspreiding plaats van permanente nederzettingen. Belangrijke plaatsen bevinden zich bij grote bronnen. De landbouw maakt gebruik van irrigatie. Er zijn verschillende typen van begraven, begraaf urnen in de vorm van huizen (in Hadera en in Azor bij Tel Aviv) en dolmens in de basalt gebieden van Boven en Beneden Galilea. Bij Beer Sheva zijn woongrotten in de löss hellingen van rivierbeddingen. Tegen 3300 vbgj heeft de menselijke cultuur een punt bereikt waar haar fysieke bestaan verzekerd wordt door landbouw en 'industriële' activiteit. Politieke en geestelijke ontwikkeling wordt dominant bij verschillende volkeren.

Lees verder

© 2011 - 2019 Etsel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Israëlische elite eenheden: de Palmach (1941-1945)Israëlische elite eenheden: de Palmach (1941-1945)Op 14 mei 1941 wordt de Palmach opgericht. Het is een mobiele elite eenheid die als een guerilla groep opereert tegen Ar…
Namen Israël: Erets Jisraeel, HaAretz, Jehoed, PalestinaNamen Israël: Erets Jisraeel, HaAretz, Jehoed, PalestinaIsraël kent verschillende namen die in de loop der geschiedenis zijn gebruikt. De Hebreeuwse naam luidt 'Erets Jisraeel'…
Israëlische elite eenheden: verzet tegen Britten (1946-1948)Israëlische elite eenheden: verzet tegen Britten (1946-1948)Gedurende de jaren 1946-1948 strijden drie joodse verzetsgroepen tegen het Britse Mandaat en de Arabieren in Palestina.…
Palestijnen/Arabieren & Britten medeschuldig aan Holocaustmijn kijk opPalestijnen/Arabieren & Britten medeschuldig aan HolocaustVeel mensen beweren dat de Palestijnen de prijs moesten betalen van de Holocaust. Zou er in Europa geen Joden zijn vervo…
Geschiedenis Jodendom: Moderne stroming  Mozes Hess e.aGeschiedenis Jodendom: Moderne stroming Mozes Hess e.aDe assimilatie in het westen vormde een groot gevaar voor het Jodendom. Behalve de weerstand van de orthodoxie waren er…
Bronnen en referenties
  • Israel, a regional geography Yehuda Karmon

Reageer op het artikel "Historische geografie Israël: eerste bewoning in Palestina"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Etsel
Laatste update: 04-07-2018
Rubriek: Kunst en Cultuur
Subrubriek: Geschiedenis
Special: Geografie Israël
Bronnen en referenties: 1
Schrijf mee!